Người trẻ và giấc mơ an cư
Căn hộ nhỏ xinh nằm trong khu chung cư hiện đại, ngôi nhà nhỏ có vườn rợp bóng cây xanh, hay căn biệt thự sang trọng nằm trong khu đô thị khép kín - đó từng là "giấc mơ an cư" mà bao thế hệ người Việt ấp ủ.
Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế và xã hội hiện nay, khái niệm "an cư lạc nghiệp" dường như đang trải qua một sự dịch chuyển đáng chú ý, đặc biệt trong tâm trí của những người trẻ.
Năm 2025, giá bất động sản tại các thành phố lớn đã tăng vọt vượt xa tốc độ tăng lương, khiến việc sở hữu nhà đối với thế hệ Gen Z và millennials trẻ trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, một căn hộ trung bình có giá tương đương với thu nhập của 20-25 năm làm việc của một người trẻ mới ra trường. Con số này cao gấp đôi so với thế hệ cha mẹ họ trước đây.
Nhiều người trẻ Việt hiện đang tìm kiếm những định nghĩa mới về "an cư". Khái niệm này không còn đơn thuần là sở hữu một ngôi nhà mà đã mở rộng, bao gồm nhiều khía cạnh khác như trải nghiệm sống, tự do di chuyển và phát triển bản thân. Nguyễn Minh Anh (28 tuổi), một chuyên viên marketing tại Hà Nội chia sẻ: "Tôi không nghĩ việc phải mua nhà là bắt buộc. Thay vào đó, tôi ưu tiên sống ở những khu vực thuận tiện cho công việc, gần trung tâm và có thể dễ dàng di chuyển. Tiền thuê nhà chiếm một phần trong ngân sách, nhưng đổi lại tôi có sự linh hoạt mà việc mua nhà không thể mang lại."
Xu hướng "thuê trọ dài hạn" đang dần thay thế cho mô hình sở hữu nhà truyền thống. Các không gian co-living (sống chung) cũng nở rộ tại các thành phố lớn, đáp ứng nhu cầu của những người trẻ muốn tiết kiệm chi phí nhưng vẫn duy trì chất lượng sống. Những dịch vụ cho thuê căn hộ cao cấp với hợp đồng dài hạn, đầy đủ tiện nghi và dịch vụ đi kèm đang thu hút nhiều người trẻ thành thị.
Tuy nhiên, giá trị văn hóa truyền thống vẫn ảnh hưởng mạnh mẽ đến quyết định của nhiều người. Áp lực sở hữu nhà từ gia đình, bạn bè và xã hội vẫn hiện hữu. Lê Thanh Tùng (32 tuổi), kỹ sư phần mềm tại TP. Hồ Chí Minh cho biết: "Mặc dù tôi cảm thấy thoải mái với việc thuê nhà, nhưng gia đình tôi luôn nhắc nhở về việc phải mua nhà trước tuổi 35. Đó là một áp lực tinh thần không nhỏ."
Sự phát triển của các tỉnh vệ tinh quanh các thành phố lớn cũng mở ra cơ hội mới cho người trẻ. Nhiều người chấp nhận đi làm xa hơn để đổi lấy khả năng sở hữu nhà với giá cả phải chăng hơn. Các khu đô thị mới ở Bắc Ninh, Hưng Yên (gần Hà Nội) hay Bình Dương, Long An (gần TP. Hồ Chí Minh) đang trở thành lựa chọn thay thế hợp lý.
Cùng với đó, khái niệm "nhà" cũng đang được định nghĩa lại. Nếu trước đây, ngôi nhà lý tưởng thường rộng rãi và đầy đủ tiện nghi, thì ngày nay, nhiều người trẻ ưu tiên những căn hộ nhỏ gọn, thông minh, tối ưu không gian và thân thiện với môi trường. Xu hướng "tối giản" (minimalism) đang ảnh hưởng đến cách người trẻ nhìn nhận về không gian sống của mình.
Trong khi đó, những người trẻ khác lại chọn cách đầu tư vào bất động sản như một công cụ tài chính thay vì nơi để ở. Họ mua nhà cho thuê, trở thành "chủ nhà vắng mặt" và tiếp tục thuê nơi ở phù hợp với phong cách sống linh hoạt của mình. Phương thức này vừa đáp ứng được mong muốn đầu tư dài hạn, vừa không bị ràng buộc vào một địa điểm cố định.
Công nghệ cũng đang thay đổi cách người trẻ tiếp cận với việc sở hữu nhà. Các nền tảng gọi vốn cộng đồng (crowdfunding) cho bất động sản, mô hình sở hữu một phần (fractional ownership) hay các khoản vay dựa trên công nghệ blockchain đang tạo ra những phương thức mới để tiếp cận thị trường bất động sản mà không cần số vốn lớn ban đầu.
Điều đáng chú ý là mặc dù hình thức có thể thay đổi, nhưng khát khao có một "tổ ấm" vẫn tồn tại trong tâm trí của đa số người trẻ Việt Nam. Khảo sát thực hiện bởi Viện Nghiên cứu Đời sống Xã hội vào đầu năm 2025 cho thấy 78% người trẻ trong độ tuổi 25-35 vẫn xem việc sở hữu nhà là một mục tiêu quan trọng trong cuộc sống, nhưng thời điểm họ mong muốn đạt được mục tiêu này đã được đẩy lùi đáng kể so với thế hệ trước.
Có thể nói, giấc mơ an cư của người trẻ hiện nay không hẳn đã biến mất mà đang được định nghĩa lại theo nhiều cách khác nhau. Sự thay đổi này phản ánh không chỉ thực tế kinh tế mà còn là những giá trị sống mới của thế hệ trẻ - thế hệ coi trọng trải nghiệm, linh hoạt và phát triển bản thân hơn là sở hữu tài sản vật chất. Trong tương lai, khái niệm "an cư" sẽ tiếp tục biến đổi, phù hợp với bối cảnh xã hội và mong muốn của mỗi cá nhân, nhưng mong muốn có một không gian sống ổn định và an toàn vẫn là điều mà mọi thế hệ đều hướng đến.
Tiến Hoàng
