Tăng cường quản lý thuế trên nền tảng số, bảo đảm công bằng trong kinh doanh

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về chính sách, công nghệ, hỗ trợ và kiểm tra đang góp phần mở rộng diện quản lý, chống thất thu ngân sách và bảo đảm công bằng giữa các chủ thể kinh doanh.

Hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý từ dữ liệu số

Sự phát triển của thương mại điện tử (TMĐT) đang mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho hộ, cá nhân kinh doanh, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý thuế. Hoạt động bán hàng diễn ra trên nhiều nền tảng, với phương thức giao dịch và thanh toán đa dạng, đòi hỏi công tác quản lý phải theo sát thực tế kinh doanh, khai thác hiệu quả dữ liệu và xác định rõ trách nhiệm của các bên trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Trong tiến trình đó, tạo thuận lợi cho người nộp thuế (NNT) và bảo đảm quản lý đầy đủ nguồn thu là hai yêu cầu gắn bó chặt chẽ. Thủ tục thuận tiện, hướng dẫn rõ ràng giúp hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện đúng nghĩa vụ; dữ liệu được kết nối, đối chiếu và khai thác hiệu quả tạo cơ sở để phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm, bảo vệ môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Thời gian qua, ngành Thuế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh trên nền tảng số, tập trung vào hoàn thiện cơ chế, chính sách; ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác dữ liệu số; tuyên truyền, hỗ trợ NNT và tăng cường rà soát, kiểm tra, chống thất thu.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đối với các phương thức kinh doanh trên nền tảng số. Ngành Thuế đã tham mưu xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, trong đó triển khai quy định về trách nhiệm khấu trừ, nộp thuế thay và kê khai số thuế đã khấu trừ của tổ chức là nhà quản lý sàn giao dịch TMĐT, nhà quản lý nền tảng số có chức năng thanh toán.

Đối với hộ, cá nhân kinh doanh có hoạt động kinh doanh trên nền tảng TMĐT không có chức năng thanh toán, NNT trực tiếp thực hiện nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo quy định. Nghị định số 117/2025/NĐ-CP ngày 9/6/2025 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, đã tạo cơ sở pháp lý cụ thể cho việc triển khai cơ chế quản lý thuế này.

Việc xác định rõ trách nhiệm của tổ chức quản lý nền tảng và người kinh doanh giúp tổ chức thực hiện nghĩa vụ thuế phù hợp với đặc điểm hoạt động. Cơ chế khấu trừ, kê khai, nộp thuế thay thông qua tổ chức quản lý sàn cũng tạo điều kiện để quản lý nghĩa vụ thuế gắn với hoạt động giao dịch trên nền tảng.

Cùng với hoàn thiện chính sách, ngành Thuế đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác dữ liệu số. Cơ quan thuế vận hành Cổng thông tin điện tử dành cho hộ, cá nhân kinh doanh TMĐT, tạo thuận lợi cho việc đăng ký, kê khai và nộp thuế trực tuyến. Qua đó, NNT có thêm phương thức thực hiện nghĩa vụ phù hợp với hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Đồng thời, cơ quan thuế tăng cường thu thập, phân tích dữ liệu từ các sàn TMĐT; kết nối, chia sẻ thông tin với các cơ quan, tổ chức có liên quan, phục vụ rà soát, đối chiếu và quản lý nghĩa vụ thuế.

Mở rộng diện quản lý, đồng hành với người kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế

Trong môi trường kinh doanh đa nền tảng, hiệu quả quản lý phụ thuộc ngày càng lớn vào chất lượng thông tin và khả năng khai thác dữ liệu. Việc đối chiếu dữ liệu giao dịch với thông tin đăng ký, kê khai thuế giúp cơ quan thuế có thêm căn cứ xác định tình hình thực hiện nghĩa vụ của người kinh doanh. Đây cũng là cơ sở để công tác hỗ trợ, rà soát và kiểm tra bám sát thực tế, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Kết quả lũy kế đến tháng 9/2026 cho thấy những chuyển biến tích cực trong quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số. Cơ quan thuế đã ghi nhận hơn 254 nghìn hộ, cá nhân kinh doanh đăng ký, kê khai, nộp thuế qua Cổng thương mại điện tử, với số thuế đã nộp đạt khoảng 3,6 nghìn tỷ đồng.

Đối với cơ chế kê khai, nộp thuế thay, tổng số tổ chức quản lý sàn trong nước và nước ngoài đã thực hiện theo quy định của Nghị định số 117/2025/NĐ-CP là 86 tổ chức, với số thuế đã nộp đạt khoảng 9,7 nghìn tỷ đồng. Số lượng mã số thuế hộ kinh doanh, cá nhân được các tổ chức quản lý sàn trong nước và nước ngoài kê khai thay, nộp thay là khoảng 700 nghìn mã số thuế.

Những kết quả này cho thấy phạm vi quản lý NNT từng bước được mở rộng; việc ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và phân tích dữ liệu giao dịch được đẩy mạnh. Cơ chế khấu trừ, kê khai, nộp thuế thay được triển khai theo quy định, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý doanh thu và nghĩa vụ thuế.

Để chính sách được thực hiện thuận lợi, ngành Thuế chú trọng phổ biến, hướng dẫn thông qua nhiều hình thức; biên soạn, phát hành tài liệu hướng dẫn, sổ tay nghiệp vụ và hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh trong quá trình đăng ký, kê khai, nộp thuế, thực hiện các quy định về cung cấp thông tin định danh và các nghĩa vụ liên quan.

Đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số, việc được tiếp cận thông tin rõ ràng, hướng dẫn kịp thời có ý nghĩa thiết thực trong quá trình tuân thủ pháp luật. Khi trách nhiệm được làm rõ và cách thức thực hiện được hướng dẫn cụ thể, người kinh doanh có điều kiện chủ động thực hiện nghĩa vụ, hạn chế sai sót trong đăng ký, kê khai, nộp thuế.

Song hành với tuyên truyền, hỗ trợ, cơ quan thuế tập trung rà soát các tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh trên nền tảng số; đối chiếu dữ liệu giao dịch với thông tin đăng ký, kê khai thuế để xác định những trường hợp chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Công tác phối hợp với các sàn TMĐT, nền tảng số và các tổ chức có liên quan được tăng cường trong trao đổi, xác minh thông tin, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế theo quy định. Việc kết hợp hỗ trợ tuân thủ với rà soát, xử lý vi phạm góp phần hạn chế thất thu, nâng cao tính nghiêm minh của pháp luật và bảo đảm công bằng giữa các chủ thể kinh doanh./.

Ngọc Vũ