Cửa hàng tiện lợi đổi vai trò: Từ nơi mua nhanh sang điểm dừng chân của giới trẻ
Khái niệm "tiện lợi" trong ngành bán lẻ đang được tái định nghĩa khi thế hệ khách hàng trẻ không còn xem cửa hàng tiện lợi chỉ là điểm mua sắm nhanh.
Sự thay đổi cấu trúc hành vi và cái neo từ thế hệ Gen Z
Nhiều năm qua, ngành bán lẻ hiện đại tại các đô thị lớn luôn vận hành dựa trên công thức cốt lõi: Tối ưu hóa thời gian giao dịch để khách hàng hoàn tất việc mua sắm nhanh nhất có thể. Tuy nhiên, mô hình truyền thống này đang chứng kiến bước ngoặt mang tính cấu trúc, xuất phát từ sự thay đổi hành vi tiêu dùng của thế hệ Gen Z, nhóm khách hàng hiện chiếm tới 60% quy mô người dùng dưới 30 tuổi. Kết quả nghiên cứu thị trường do InsightAsia công bố dựa trên khảo sát 1.236 người tiêu dùng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, có tới 72% người dân ghé thăm các chuỗi cửa hàng tiện lợi ít nhất 1 lần mỗi tuần. Điểm đáng chú ý nằm ở việc động lực bước vào cửa hàng của họ đã hoàn toàn thay đổi so với giai đoạn trước.
Có đến 38% khách hàng khi tới cửa hàng tiện lợi lựa chọn dừng chân lưu lại trên 30 phút. Thay vì bước vào mua nhanh một chai nước hay món đồ ăn nhẹ rồi rời đi, tệp khách hàng trẻ mang theo máy tính, sách vở hoặc đi theo nhóm để biến hệ thống bàn ghế tại đây thành không gian làm việc, học tập và kết nối xã hội. Với chi phí tiêu dùng hợp lý nhưng vẫn đảm bảo các tiện ích căn bản như máy điều hòa, kết nối wifi ổn định và hệ thống ổ cắm điện đầy đủ, các chuỗi cửa hàng tiện lợi đang vô hình trung đóng vai trò như những không gian làm việc chung thu nhỏ. Sự dịch chuyển hành vi này buộc các doanh nghiệp bán lẻ phải thay đổi góc nhìn, chuyển hướng từ việc chỉ kinh doanh hàng hóa thuần túy sang cung cấp không gian trải nghiệm và phong cách sống cho người tiêu dùng.
Sức ép từ thương hiệu ngoại và giới hạn của chiến lược giá rẻ
Sự biến chuyển mạnh mẽ của thị trường đô thị cũng kéo theo sự gia nhập của các tay chơi quốc tế mới nhằm tranh giành miếng bánh bán lẻ. Xuất hiện tại thị trường Hà Nội từ trung tuần tháng 5/2026, chuỗi cửa hàng Ohmee thuộc Tập đoàn Meiyijia, đơn vị đang vận hành hơn 40.000 điểm bán tại thị trường Trung Quốc, đã chính thức khởi động các điểm bán thử nghiệm để thăm dò phản ứng người dùng. Dù nhận diện thương hiệu bước đầu ghi nhận khoảng 22% người tiêu dùng tại Hà Nội từng nghe tới cái tên Ohmee, dữ liệu thực tế lại cho thấy rào cản xâm nhập thị trường không hề đơn giản.
Khảo sát của InsightAsia chỉ ra rằng, có tới 58% người tiêu dùng khẳng định yếu tố giá rẻ đơn thuần sẽ không đủ sức thuyết phục họ từ bỏ các thương hiệu quen thuộc. Khách hàng trẻ bước vào cửa hàng tiện lợi không phải để tìm kiếm những mặt hàng có mức giá chênh lệch vài nghìn đồng, mà để chi trả cho sự thoải mái, gu thẩm mỹ của không gian và chất lượng thực phẩm. Điều này chứng minh rằng cuộc đua giành thị phần trong giai đoạn mới không còn nằm ở bài toán hạ giá thành, mà phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực định vị thương hiệu và khả năng chuẩn hóa chất lượng dịch vụ của từng chuỗi.
Sự phân hóa thế mạnh và bài toán chuyển đổi chiến lược
Nhằm duy trì tệp khách hàng, các thương hiệu lớn trên thị trường đang tập trung khai thác các lợi thế riêng. Circle K tiếp tục giữ quy mô rộng với khoảng 500 cửa hàng toàn quốc, đồng thời ghi nhận 89% người dùng nhận biết tiện ích mở cửa 24/7, trở thành lựa chọn quen thuộc cho nhu cầu tiêu dùng ban đêm. Trong khi đó, các chuỗi từ Nhật Bản và Hàn Quốc lựa chọn khai thác chiều sâu dịch vụ. Đơn cử, FamilyMart đạt 82% tỷ lệ đánh giá cao về chất lượng thực phẩm tươi sống, đồng thời duy trì các chỉ số tốt về vệ sinh và tác phong phục vụ.
Trước sự thay đổi trong hành vi của nhóm người dùng mới, các chuyên gia từ InsightAsia cho rằng các doanh nghiệp bán lẻ cần linh hoạt điều chỉnh mô hình vận hành. Việc tập trung nguồn lực vào tiêu chí bán lẻ nhanh truyền thống có thể không còn mang lại hiệu quả tối ưu. Việc nắm bắt đúng nhu cầu về không gian và trải nghiệm sẽ là yếu tố quan trọng giúp các chuỗi duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Bảo An
