Thời tiết và đô thị hóa thúc đẩy mua sắm online

Theo dõi KT&TD trên

Yêu cầu thích ứng trước các yếu tố ngoại cảnh và thói quen tiêu dùng mới

Hoạt động mua sắm thực phẩm hằng ngày của người dân tại các đô thị lớn đang ghi nhận những thay đổi rõ rệt khi không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các chợ truyền thống hay cửa hàng vật lý. Sự dịch chuyển này là kết quả từ việc phổ cập internet — hiện đạt khoảng 79,1% dân số — kết hợp với các yếu tố khách quan từ môi trường sống.

Đặc biệt, trong những giai đoạn thời tiết nắng nóng gay gắt tại Hà Nội và các thành phố lớn, nhu cầu tránh các trở ngại về giao thông, khói bụi đã đẩy nhanh việc lựa chọn nhu yếu phẩm qua ứng dụng số. Xu hướng này hiện không chỉ phổ biến ở nhóm người tiêu dùng trẻ tuổi mà bắt đầu lan rộng sang cả nhóm khách hàng trung niên, những người vốn quen thuộc với phương thức mua sắm trực tiếp.

Sự chuyển dịch này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản lý chất lượng nông sản của các đơn vị bán lẻ. So với môi trường không gian hở bên ngoài dễ làm giảm độ tươi ngon của rau củ, thịt cá dưới tác động của nhiệt độ cao, hệ thống kho lạnh và quầy kệ tiêu chuẩn của các siêu thị hiện đại có lợi thế lớn trong việc bảo quản. Việc áp dụng các dịch vụ giao hàng nhanh trong vòng 2 giờ tại khu vực nội thành giúp bảo toàn chất lượng sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng. Theo khảo sát từ Viện Nghiên cứu Hàng tiêu dùng Bán lẻ (IELKA), 63% người tiêu dùng lựa chọn phương thức trực tuyến nhờ thao tác đơn giản và 41% đánh giá cao tốc độ giao hàng, cho thấy các tiêu chí về sự tiện lợi và an toàn thực phẩm đang dần định hình lại hành vi mua sắm.

Mô hình phối hợp đa kênh và các giải pháp kích cầu thị trường số

Để đáp ứng nhu cầu thị trường, các doanh nghiệp bán lẻ lớn đang tập trung hoàn thiện mô hình phân phối đa kênh (omni-channel) thông qua việc kết hợp giữa nền tảng trực tuyến và mạng lưới cửa hàng vật lý. Trong cấu trúc này, hệ thống siêu thị truyền thống đóng vai trò như các kho trung chuyển vệ tinh nhằm tối ưu hóa bán kính và thời gian giao hàng, trong khi các ứng dụng di động là công cụ kết nối và số hóa dữ liệu hành vi.

Điển hình, ứng dụng của LOTTE Mart tập trung cá nhân hóa trải nghiệm bằng cách cho phép người dùng lập danh sách sản phẩm, ghi chú chi tiết và chọn khung giờ nhận hàng. Hệ thống WinMart lồng ghép ưu đãi thông qua chương trình khách hàng thân thiết và lịch sử chi tiêu, còn GO! và Top Market chú trọng đồng bộ dữ liệu để bảo đảm trải nghiệm liền mạch cho người dùng từ trực tuyến đến trực tiếp.

Bên cạnh việc nâng cấp công nghệ, các chuỗi bán lẻ liên tục triển khai các chương trình khuyến mại luân phiên từ 10% đến 15% đối với thực phẩm tươi sống để duy trì sức hút trong mùa mua sắm cao điểm. Bách Hóa Xanh áp dụng các danh mục giảm giá sâu kết hợp ưu đãi cho hình thức thanh toán không tiền mặt. Hệ thống Co.opmart cũng triển khai các gói mua 2 tặng 1 hoặc giảm giá đến 50% cho nhiều mặt hàng thiết yếu. Thống kê tại hệ thống LOTTE Mart cho thấy, nhu cầu đối với các nhóm hàng giải nhiệt từ giữa tháng 3 tăng trưởng từ 20% đến 30% so với ngày thường. Trong đó, mặt hàng kem ghi nhận doanh số tháng 4 tăng 11% so với tháng 3 và tăng gần 50% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh hiệu quả từ các chính sách kích cầu của doanh nghiệp trên không gian mạng.

Bối cảnh thị trường quốc tế và những tiêu chuẩn đánh giá dịch vụ từ người dùng

Xu hướng số hóa giỏ hàng tại Việt Nam nằm trong bức tranh chung của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Báo cáo từ Polaris Market Research dự báo khu vực này sẽ chiếm tới 58,30% thị phần tạp hóa trực tuyến toàn cầu, với quy mô định giá thị trường đạt 906,01 tỷ USD và có khả năng tiệm cận mức 8,49 nghìn tỷ USD vào năm 2034, đạt tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) là 28,20%. Các động lực chính thúc đẩy sự tăng trưởng này bao gồm sự gia tăng thu nhập khả dụng, tốc độ đô thị hóa, tình trạng tắc nghẽn giao thông và thời gian làm việc kéo dài của cư dân đô thị. Trong cơ cấu danh mục mua sắm trực tuyến toàn cầu, nhóm hàng thực phẩm thiết yếu và nguyên liệu chiếm tỷ trọng 35,62%, còn nông sản tươi sống chiếm ưu thế với 42,78% thị phần, khẳng định vai trò cốt lõi của nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày trong cơ cấu tiêu dùng số.

Tuy nhiên, tiềm năng tăng trưởng lớn cũng đi kèm với những quy chuẩn khắt khe từ phía khách hàng về mặt chất lượng dịch vụ. Khảo sát của IELKA chỉ ra rằng 52% người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên lựa chọn ứng dụng của các hệ thống bán lẻ quen thuộc, cho thấy uy tín thương hiệu ngoài đời thực vẫn là yếu tố quyết định khi dịch chuyển lên môi trường số. Khi đánh giá một dịch vụ đi chợ hộ, người tiêu dùng đặt ra 4 tiêu chí cốt lõi với tỷ lệ quan tâm tương đương: chính sách miễn phí giao hàng (73%), chất lượng hàng tươi sống và hàng lạnh (71%), tốc độ giao hàng (69%) và giá cả sản phẩm (69%). Các chỉ số này cho thấy người tiêu dùng hiện đặt kỳ vọng về chất lượng nông sản và dịch vụ trực tuyến ngang bằng với trải nghiệm mua sắm trực tiếp, đặt ra bài toán tối ưu hóa vận hành liên tục cho các nhà quản lý bán lẻ.

Bảo An