25 địa phương dự kiến đạt và vượt chỉ tiêu nhà ở xã hội năm 2026
Bộ Xây dựng dự báo 25 địa phương có thể đạt và vượt kế hoạch, song tổng số nhà hoàn thành trên cả nước năm 2026 dự kiến chỉ đạt khoảng 85% chỉ tiêu.
Kết quả giữa các địa phương còn chênh lệch
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, cả nước đã hoàn thành 55.665 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, đạt 57,2% kế hoạch. Đến cuối năm 2026, số căn hoàn thành dự kiến đạt 82.470 căn trên tổng chỉ tiêu 97.271 căn.
Trong số 34 địa phương, 25 địa phương có khả năng đạt và vượt kế hoạch, dự kiến hoàn thành 69.250 căn, tương đương 109,3% nhiệm vụ được giao.
Ngược lại, Hà Nội, TPHCM, Cần Thơ và Huế được đánh giá khó hoàn thành chỉ tiêu. Tổng số căn dự kiến hoàn thành của bốn địa phương là 13.220 căn, chỉ đạt khoảng 39% kế hoạch. TPHCM, Cần Thơ và Huế đã đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu từng năm.
Bộ Xây dựng thống nhất với đề xuất điều chỉnh, trên nguyên tắc không thay đổi tổng mục tiêu 899.857 căn trong giai đoạn 2026–2030.
Từ bức tranh trên, có thể thấy kết quả vượt kế hoạch ở một nhóm địa phương chưa đủ bù đắp phần thiếu hụt tại những nơi chậm tiến độ. Việc đánh giá khả năng hoàn thành vì thế cần gắn với từng công trình, từng mốc bàn giao, thay vì chỉ nhìn vào tổng quy mô dự án đang triển khai.
Về phương diện điều hành, điều chỉnh kế hoạch có thể giúp phân bổ khối lượng công việc sát thực tế hơn. Tuy nhiên, khi nhiệm vụ được chuyển sang những năm tiếp theo, áp lực thực hiện cũng tăng lên. Bởi vậy, mỗi phương án điều chỉnh cần đi cùng lộ trình và nguồn lực cụ thể, tránh tiếp tục dồn khối lượng về cuối giai đoạn.
Gắn tiến độ xây dựng với hiệu quả sử dụng
Trước đó, tại phiên họp ngày 13/10 về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các địa phương phát triển nhà ở dựa trên nhu cầu thực tế, khả năng chi trả và điều kiện của từng địa bàn.
Đối với những nơi có nguy cơ không hoàn thành kế hoạch, yêu cầu đặt ra là rà soát tiến độ từng dự án, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục. Các địa phương phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc chủ đầu tư, tập trung đưa công trình đã khởi công đến giai đoạn hoàn thành, sử dụng.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu tăng tỉ lệ nhà ở xã hội cho thuê, bảo đảm sự đồng bộ của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, hạn chế tình trạng xây dựng xong nhưng không có người ở.
Dưới góc độ kinh tế, hiệu quả của một dự án nhà ở xã hội cần được nhìn nhận trong suốt quá trình vận hành. Ngoài giá mua hoặc tiền thuê, người dân còn phải cân đối chi phí đi lại, điện, nước và các dịch vụ thiết yếu. Một căn hộ phù hợp khả năng thanh toán nhưng xa nơi làm việc vẫn có thể tạo thêm gánh nặng sinh hoạt.
Vì vậy, việc lựa chọn vị trí, kết nối giao thông và bố trí trường học, cơ sở y tế cần được tính toán cùng phương án xây dựng. Đây cũng là cơ sở để sử dụng hiệu quả quỹ đất, giảm nguy cơ lãng phí vốn đầu tư.
Trong những tháng cuối năm, trọng tâm nên là tháo gỡ vướng mắc cụ thể tại các dự án có thể bàn giao. Về dài hạn, kế hoạch phát triển cần kết nối nguồn cung với nhu cầu thực, giúp người dân tiếp cận chỗ ở ổn định và phù hợp thu nhập.
Xuân Hòa
