Cơ hội nào cho thương hiệu F&B nội địa trong năm 2026?
Năm 2026, ngành F&B Việt Nam đứng trước một bước ngoặt mới. Khi khẩu vị người tiêu dùng thay đổi và công nghệ lên ngôi, bản sắc Việt đang trở thành lợi thế cạnh tranh giúp thương hiệu nội địa mở ra đường bứt phá trước các đối thủ đa quốc gia.
Làn sóng “vị chủng tiêu dùng” của thế hệ trẻ
Một trong những động lực lớn nhất thúc đẩy sự hồi sinh của F&B nội địa đến từ sự thay đổi trong nhận thức của Gen Z và Millennials. Khác với thế hệ trước vốn có tâm lý “sính ngoại”, giới trẻ hiện nay thể hiện niềm tự hào dân tộc mạnh mẽ thông qua thói quen tiêu dùng. Họ không chỉ ủng hộ hàng Việt vì khẩu hiệu, mà vì chất lượng thực tế của sản phẩm nội địa đã tiệm cận, thậm chí vượt trội so với tiêu chuẩn quốc tế trong một số phân khúc.
Sự chuyển dịch này thành công nhờ các thương hiệu nội địa đã học được cách “kể câu chuyện” (storytelling) đầy cảm hứng. Những thông điệp về nguồn gốc nông sản bản địa, quy trình chế biến giữ trọn hương vị truyền thống nhưng đạt chuẩn ISO, HACCP đã chạm đến cảm xúc của khách hàng. Các tên tuổi như Highlands Coffee, Phúc Long hay Trung Nguyên Legend đã chứng minh rằng: Khi biết xây dựng bản sắc riêng dựa trên văn hóa cốt lõi, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng với các “gã khổng lồ” toàn cầu ngay trên sân nhà.
Đặc biệt, mạng xã hội đã trở thành “đòn bẩy” cho các thương hiệu vừa và nhỏ. Một chiến dịch marketing sáng tạo trên TikTok hay Instagram có thể giúp một quán cà phê địa phương trở thành hiện tượng chỉ sau một đêm mà không cần ngân sách quảng cáo khổng lồ như trước đây.
Chuyển đổi số và mô hình Omnichannel: Xóa nhòa ranh giới quy mô
Năm 2026, công nghệ số không còn là lựa chọn mà là điều kiện sinh tồn. Nếu trước đây, việc mở rộng chuỗi cửa hàng đòi hỏi nguồn vốn lưu động cực lớn vốn là thế mạnh của các tập đoàn ngoại thì giờ đây, thương mại điện tử đã san bằng sân chơi.
Các nền tảng như GrabFood, ShopeeFood hay TikTok Shop đã thay đổi hoàn toàn tư duy kinh doanh. Các quán ăn nhỏ hiện nay không còn phụ thuộc vào “vị trí đắc địa” (location) mà chuyển sang tập trung tối ưu hóa “vị trí hiển thị” trên ứng dụng. Livestream bán hàng và mô hình “Cloud Kitchen” (bếp trên mây) giúp doanh nghiệp tiết kiệm đến 70% chi phí mặt bằng và nhân sự, từ đó dồn nguồn lực vào nâng cao chất lượng sản phẩm.
Hơn nữa, việc ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) giúp các thương hiệu nội địa hiểu rõ “gu” của người Việt hơn bất kỳ đối thủ quốc tế nào. Khả năng cá nhân hóa thực đơn theo khẩu vị vùng miền và phản ứng linh hoạt với các xu hướng ăn uống mới là lợi thế giúp doanh nghiệp trong nước giữ chân khách hàng trung thành.
Xu hướng tiêu dùng xanh và Sản phẩm “từ nông trại đến bàn ăn”
Ý thức về sức khỏe và trách nhiệm môi trường đang trở thành tiêu chuẩn mới của tầng lớp trung lưu Việt Nam. Người tiêu dùng sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn cho những sản phẩm sạch, có nguồn gốc rõ ràng và thân thiện với hệ sinh thái.
Đây là “cơ hội vàng” cho các thương hiệu F&B nội địa nhờ lợi thế sở hữu nguồn nguyên liệu tại chỗ. Các phân khúc như thực phẩm Organic, đồ ăn thuần chay, thức uống ít đường (Low-sugar) đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng hai con số. Việc chuyển đổi sang bao bì phân hủy sinh học, sử dụng ống hút giấy hay túi vải không chỉ là trách nhiệm xã hội mà đã trở thành một phần của chiến lược định vị thương hiệu cao cấp.
Các thương hiệu biết lồng ghép giá trị nhân văn như hỗ trợ sinh kế cho nông dân địa phương hay bảo tồn các giống cây đặc sản – sẽ dễ dàng giành được thiện cảm của nhóm người tiêu dùng có trách nhiệm (Responsible Consumers).
Sáng tạo trên nền tảng di sản ẩm thực
Lợi thế độc bản của F&B nội địa chính là kho tàng ẩm thực Việt Nam vô cùng phong phú. Trong khi các chuỗi quốc tế phải duy trì công thức chuẩn hóa toàn cầu có phần rập khuôn, các doanh nghiệp Việt lại tự do sáng tạo dựa trên nền tảng hương vị thân thuộc.
Xu hướng “Fusion Food” (ẩm thực giao thoa) đang tạo nên cơn sốt khi kết hợp tinh túy truyền thống với kỹ thuật chế biến hiện đại. Những sản phẩm như cà phê muối, trà sữa trà xanh Tây Hồ hay bánh mì nhân cải biên cao cấp là minh chứng cho việc làm mới di sản. Sự đổi mới này giúp món ăn Việt không chỉ gần gũi với thế hệ trẻ mà còn trở nên sang trọng, đủ sức chinh phục du khách quốc tế.
Dù triển vọng rất lớn, nhưng năm 2026 vẫn đặt ra nhiều bài toán về năng lực quản trị, tối ưu hóa chi phí nguyên liệu đầu vào và sự ổn định của chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, sự hợp tác giữa các thương hiệu nội địa đang dần hình thành những hệ sinh thái mạnh. Thay vì đối đầu, các doanh nghiệp nhỏ bắt đầu liên kết để chia sẻ tệp khách hàng và kênh phân phối.
Năm 2026 hứa hẹn là “năm bản lề” để các thương hiệu F&B nội địa khẳng định vị thế. Thành công sẽ không đến từ việc trở thành phiên bản sao chép của Starbucks hay McDonald’s, mà từ việc tự tin khẳng định: “Bản sắc Việt Nam - Chất lượng quốc tế”. Đây chính là thời điểm vàng để các doanh nghiệp trong nước dẫn đầu trên chính sân nhà của mình.
Hoàng Nguyễn
