Chuỗi F&B ngoại tại Việt Nam: Cuộc phân hóa thị phần và áp lực lợi nhuận

Bước chuyển quyền lực tại Highlands Coffee và đà tăng tốc của Jollibee

Thương trường F&B Việt Nam vừa ghi nhận chuyển động đáng chú ý khi quyền chi phối chuỗi cà phê quy mô nhất cả nước chuẩn bị đổi chủ. Ngày 23/9, tập đoàn Jollibee Foods Corporation ký thỏa thuận bán 11% cổ phần tại Highlands Coffee cho CTCP Quốc tế Việt Thái với giá cơ sở 2.300 tỷ đồng, tương đương 88 triệu USD. Giao dịch này định giá Highlands Coffee ở mức khoảng 800 triệu USD. Khi thương vụ hoàn tất, nhà sáng lập David Thái sẽ nâng tỷ lệ sở hữu từ 40% lên 51% để lấy lại quyền kiểm soát, trong khi đối tác ngoại giảm tỷ lệ nắm giữ xuống 49%.

Mức định giá gần 1 tỷ USD này xuất phát từ kết quả kinh doanh thực tế. Trong quý 2/2026, doanh số toàn hệ thống của Highlands Coffee tăng 46,7%, riêng các cửa hàng hiện hữu tại Việt Nam tăng 11,5%, nâng quy mô mạng lưới lên 1.062 điểm bán. Cùng thời gian này, chuỗi gà rán Jollibee tại Việt Nam cũng bứt phá với doanh số toàn hệ thống tăng 47,6% và doanh số cửa hàng hiện hữu tăng 17,9%, mở thêm 19 chi nhánh mới trong 6 tháng đầu năm 2026. Việc đánh trúng phân khúc tiêu dùng phổ thông với giá bán vừa túi tiền và vị trí thuận tiện đang giúp các thương hiệu này duy trì dòng tiền ổn định giữa bối cảnh người dân thắt chặt hầu bao.

Doanh thu Haidilao vượt Hàn Quốc giữa áp lực biên lợi nhuận

Ở mảng dịch vụ ăn uống tại bàn, Super Hi International, đơn vị vận hành chuỗi Haidilao ngoài Trung Quốc đại lục, ghi nhận kết quả kinh doanh vượt dự báo tại Việt Nam. Nửa đầu năm 2026, doanh thu của Haidilao tại Việt Nam đạt gần 57 triệu USD, tăng 31% so với cùng kỳ năm trước. Mức này đưa Việt Nam lên vị trí thứ 4 trên toàn cầu của tập đoàn, sau Singapore, Malaysia, Mỹ, và chính thức vượt qua thị trường Hàn Quốc với 48,5 triệu USD. Sức hút của dịch vụ chăm sóc khách hàng và trải nghiệm ẩm thực gia đình vẫn giúp Haidilao giữ chân lượng lớn khách hàng đô thị sẵn sàng chi trả mức giá cao.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng tại Việt Nam lại đối lập với khó khăn chung của tập đoàn mẹ. Trong quý 2/2026, Super Hi bất ngờ báo lỗ ròng 1,9 triệu USD, trong khi cùng kỳ năm trước lãi 16,4 triệu USD. Dù báo cáo tài chính không tách riêng kết quả lợi nhuận của từng nước, chi phí thuê mặt bằng đắt đỏ tại các trung tâm thương mại lớn cùng chi phí nhân sự đặc thù của mô hình dịch vụ cao cấp đang tạo ra áp lực không nhỏ lên bài toán lợi nhuận ròng của Haidilao tại Việt Nam.

Bước lùi của Mixue và cuộc chiến tìm điểm hòa vốn của chuỗi Hàn Quốc

Trái ngược với đà mở rộng của các chuỗi thức ăn nhanh, thương hiệu trà sữa và kem Mixue đang phải phanh gấp sau giai đoạn bùng nổ nóng. Tính đến ngày 30/6/2026, Mixue Group có 4.378 cửa hàng ngoài Trung Quốc đại lục, giảm ròng 355 điểm bán sau 1 năm. Doanh nghiệp thừa nhận số lượng cửa hàng tại Việt Nam và Indonesia sụt giảm trong nửa đầu năm để tập trung cải thiện chất lượng vận hành. Trên toàn hệ thống, doanh thu 6 tháng đầu năm của Mixue chỉ tăng 2,3%, còn lợi nhuận sau thuế giảm tới 14,7%. Mô hình nhượng quyền giá rẻ từng giúp hãng mở rộng thần tốc nay bộc lộ điểm nghẽn khi mật độ điểm bán quá dày đặc khiến các đại lý tự triệt tiêu khách của nhau, trong khi biên lợi nhuận trên từng sản phẩm quá mỏng để bù đắp chi phí vận hành khi thị trường bão hòa.

Sự phân hóa càng rõ hơn qua kết quả kinh doanh của các thương hiệu Hàn Quốc. Sau khi về tay Lotte GRS, Lotteria Việt Nam báo lỗ ròng 2,6 tỷ won trong quý 4/2025, nâng mức lỗ cả năm 2025 lên hơn 2 tỷ won trên doanh thu 121,1 tỷ won. Dù doanh số tại Việt Nam giúp doanh thu nửa đầu năm 2026 của Lotte GRS tăng 18,2%, lợi nhuận hoạt động của tập đoàn mẹ lại giảm 24,8% vì giá nguyên liệu leo thang. Trong khi đó, chuỗi bánh Tous les Jours của CJ Bakery Vietnam có dấu hiệu phục hồi tích cực hơn khi doanh thu năm 2025 tăng 17,8% lên hơn 29,8 tỷ won và mức lỗ ròng thu hẹp từ 1,3 tỷ won xuống còn 181 triệu won. Dù vậy, việc gánh chi phí mặt bằng tại các góc phố trung tâm cùng sự cạnh tranh từ các thương hiệu cà phê, bánh ngọt nội địa khiến bài toán có lãi ổn định của các chuỗi Hàn Quốc vẫn rất nan giải.

Sàng lọc tự nhiên và ưu tiên hiệu quả trên từng mét vuông

Bức tranh tài chính nửa đầu năm 2026 khẳng định ngành F&B Việt Nam đã qua thời kỳ tăng trưởng nóng dựa trên việc ồ ạt mở điểm bán. Người tiêu dùng ngày càng kỹ tính, ưu tiên giá trị thực tế thay vì chạy theo phong trào ngắn hạn. Những thương hiệu làm chủ được bài toán chi phí và tận dụng tốt quy mô như Highlands hay Jollibee tiếp tục gia tăng thị phần. Ngược lại, những mô hình phụ thuộc vào nhượng quyền cấp tập hoặc gánh nặng chi phí cố định lớn buộc phải tái cấu trúc và đóng bớt các chi nhánh kém hiệu quả.

Cuộc đua trong giai đoạn tới sẽ không còn đo đếm bằng số lượng biển hiệu ngoài đường phố, mà chuyển trọng tâm vào năng lực quản trị chuỗi cung ứng, kiểm soát giá vốn nguyên liệu và tối ưu hóa doanh thu trên từng mét vuông mặt bằng. Những đơn vị chậm thay đổi theo hướng tinh gọn và minh bạch hiệu quả tài chính chắc chắn sẽ gặp nhiều bất lợi trên thị trường F&B đầy cạnh tranh hiện nay.

Bảo An