Lợi nhuận trước thuế 9 tháng tăng 86,9%: Ngân hàng đẩy mạnh quy mô, tăng vốn & đa dạng hóa nguồn thu

Theo dõi KT&TD trên

Theo đó, tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của ABBank đạt 276.575 tỷ đồng, tăng 25,5% so với mức khoảng 220,4 nghìn tỷ đồng đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng đạt 134.591,80 tỷ đồng, tăng 18,18% so với 113.891,37 tỷ đồng tại thời điểm đầu năm; tiền gửi của khách hàng đạt 152.913 tỷ đồng, tăng 14,6%. Về kết quả kinh doanh, lợi nhuận trước thuế quý III đạt 1.285,14 tỷ đồng và lũy kế 9 tháng đạt 4.301,26 tỷ đồng, tăng 86,94% so với cùng kỳ năm 2025.

Từ tương quan giữa các chỉ tiêu có thể rút ra một số quan sát. Tổng tài sản tăng nhanh hơn cả dư nợ (18,18%) và tiền gửi khách hàng (14,6%), cho thấy các khoản mục tài sản khác ngoài cho vay khách hàng, như tiền gửi và cho vay liên ngân hàng hay chứng khoán đầu tư, tăng với tốc độ cao hơn. Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tiền gửi khách hàng, tính giản đơn từ hai số liệu trên, ở mức khoảng 88,0%; đây không phải tỷ lệ LDR theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), vốn được tính theo công thức riêng.

Về nhịp tăng trưởng tín dụng, dư nợ cho vay khách hàng cuối quý II là 135.016,1 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 18,55% trong 6 tháng đầu năm; đến cuối quý III con số này giảm nhẹ khoảng 0,31% xuống 134.591,80 tỷ đồng.

Về cơ cấu kỳ hạn, dư nợ ngắn hạn đạt 88.680,97 tỷ đồng (chiếm 65,89%), trung hạn 16.479,25 tỷ đồng (12,24%) và dài hạn 29.431,58 tỷ đồng (21,87%). Nhóm trung và dài hạn đạt 45.910,83 tỷ đồng, chiếm 34,11% tổng dư nợ.

Lợi nhuận trước thuế 9 tháng tăng 86,94% (tương ứng tăng hơn 2.000 tỷ đồng so với 2.300,9 tỷ đồng cùng kỳ), hoàn thành khoảng 95,6% kế hoạch năm do Đại hội đồng cổ đông giao. Từ tỷ lệ hoàn thành này, kế hoạch năm tương ứng khoảng 4.500 tỷ đồng, theo tính toán từ số liệu công bố. Lợi nhuận sau thuế quý III đạt 1.028,11 tỷ đồng, tăng 105,87%, và lũy kế 9 tháng đạt 3.440,29 tỷ đồng, tăng 87,5%.

Thu nhập lãi thuần quý III đạt 2.106,89 tỷ đồng, tăng 31,41% so với 1.603,30 tỷ đồng cùng kỳ, cao hơn mức tăng 20,47% của cả 9 tháng (4.038,21 tỷ đồng). Theo tính toán từ số liệu lũy kế, thu nhập lãi thuần quý III cao hơn toàn bộ 6 tháng đầu năm (khoảng 1.931,3 tỷ đồng), chiếm khoảng 52% giá trị 9 tháng.

Lũy kế 9 tháng, thu nhập ngoài lãi đạt 3.764,6 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ, chiếm 48,2% tổng thu nhập hoạt động, so với 36,4% cùng kỳ năm trước. Trong đó lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 765,62 tỷ đồng (gấp 4,1 lần); lãi thuần kinh doanh ngoại hối đạt 258,6 tỷ đồng, tăng 116,4%; hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư đảo chiều từ lỗ 165,9 tỷ đồng sang lãi 195,8 tỷ đồng; thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần tăng từ 25,4 tỷ đồng lên 268,8 tỷ đồng. Riêng quý III, lãi thuần ngoại hối đạt 61,80 tỷ đồng (cùng kỳ lỗ 131,80 tỷ đồng) và lãi từ mua bán chứng khoán đầu tư đạt 100,79 tỷ đồng (cùng kỳ lỗ 160,14 tỷ đồng).

Tổng thu nhập hoạt động 9 tháng đạt 7.802,8 tỷ đồng, tăng 48%, trong khi chi phí hoạt động tăng 21,2% lên 2.110,49 tỷ đồng, đưa tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) giảm từ 33% xuống 27% theo công bố của ngân hàng. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng 9 tháng đạt khoảng 5.692 tỷ đồng, tăng 61%.

Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng quý III đạt 284,18 tỷ đồng, giảm 22,58% so với 367,09 tỷ đồng cùng kỳ; lũy kế 9 tháng đạt 1.391,02 tỷ đồng, tăng 12,9%, thấp hơn nhiều so với mức tăng 61% của lợi nhuận trước dự phòng. Tỷ lệ chi phí dự phòng trên lợi nhuận trước dự phòng 9 tháng, theo tính toán, ở mức khoảng 24,4%.

Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) duy trì trên 12%, so với mức tối thiểu 8% theo chuẩn Basel II. Vốn điều lệ đạt 16.068 tỷ đồng và theo phương án đã được NHNN chấp thuận sẽ tăng lên hơn 26.800 tỷ đồng vào khoảng giữa năm 2027.

Bên cạnh đó, theo số liệu từ BCTC, cơ cấu nguồn vốn dịch chuyển sang thị trường liên ngân hàng. Khoản mục tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác đạt 65.214,77 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi so với đầu năm và chiếm khoảng 26% tổng nợ phải trả. Trong khi đó, tiền gửi khách hàng tăng 14,6%, thấp hơn tốc độ tăng tổng tài sản (25,5%) và tăng trưởng tín dụng (khoảng 18%). Tiền gửi khách hàng chiếm khoảng 60% nợ phải trả, và nếu cộng thêm giấy tờ có giá (27.395,07 tỷ đồng) thì nguồn vốn từ khách hàng và thị trường 1 vẫn là cấu phần lớn. Tuy nhiên, nguồn vốn liên ngân hàng thường có kỳ hạn ngắn hơn và nhạy cảm hơn với biến động thanh khoản hệ thống. Cần theo dõi cơ cấu kỳ hạn của khoản mục này, cũng như mức độ phù hợp giữa kỳ hạn nguồn vốn và kỳ hạn tài sản.

Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng tăng. Dư nợ cho vay so với tiền gửi khách hàng ở mức khoảng 87% (tính theo số liệu công bố), tăng so với khoảng 84,5% đầu năm. Mức tăng này đến từ việc dư nợ tăng nhanh hơn tiền gửi. Đây là chỉ tiêu cần theo dõi trong các quý tới, nhất là khi tỷ trọng vốn liên ngân hàng đã tăng.

Cơ cấu thu nhập: một phần đáng kể chưa được thể hiện rõ trong dữ liệu. Ba mảng ngoài lãi nêu trên cộng với thu nhập lãi thuần mới giải thích khoảng 5.258 tỷ đồng, trong khi tổng thu nhập hoạt động suy ra từ lợi nhuận khoảng 7.803 tỷ đồng. Phần chênh lệch khoảng 2.545 tỷ đồng, tương đương hơn 30%, đến từ các khoản mục không nằm trong số liệu được công bố, ví dụ lãi thuần từ hoạt động khác, thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần hoặc các khoản thu hồi nợ. Để đánh giá được tính bền vững của lợi nhuận, cần xem thuyết minh để biết tính chất (thường xuyên hay không thường xuyên) của phần thu nhập này.

Hiệu ứng nền thấp ở mảng dịch vụ. Mức tăng gấp 4,1 lần của lãi thuần dịch vụ phản ánh phần nào nền so sánh thấp của cùng kỳ (185,09 tỷ đồng). Mức đóng góp tuyệt đối đã được cải thiện, nhưng tốc độ tăng trưởng khó duy trì ở mức tương tự trong các kỳ sau. Cấu phần chi tiết của thu nhập dịch vụ (thanh toán, bảo lãnh, bán chéo sản phẩm...) cần được làm rõ qua thuyết minh.

Mặt bằng dự phòng và nợ xấu. Nợ xấu ở mức 0,80% là thấp, nhưng tỷ lệ này tính trên đà tăng dư nợ nhanh, nên mẫu số tăng cũng góp phần kéo tỷ lệ xuống. Chi phí dự phòng quý III giảm so với mặt bằng nửa đầu năm đã hỗ trợ lợi nhuận. Cần theo dõi diễn biến nhóm 2, nợ cần chú ý, tỷ lệ bao phủ nợ xấu và dư nợ tái cơ cấu trong các quý tới để đánh giá chất lượng tài sản trong một chu kỳ dài hơn.

Hiệu quả sử dụng vốn sau tăng vốn. Với lợi nhuận sau thuế 9 tháng 3.440,29 tỷ đồng, nếu quy đổi theo năm và tính trên vốn chủ sở hữu bình quân đầu kỳ và cuối kỳ, ROE ước khoảng 22–23% và ROA ước khoảng 1,8–1,9%. Đây là các mức cao, nhưng cách quy đổi này giả định lợi nhuận quý IV tương đương bình quân 9 tháng. Vốn chủ sở hữu tăng mạnh, nên việc duy trì hiệu quả sinh lời trên quy mô vốn mới sẽ là yếu tố cần quan sát.

Ngày 18/10, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và giảm 1,5–2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay đối với sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Tác động của định hướng này lên biên lãi ròng của từng ngân hàng phụ thuộc vào quy mô phần dư nợ được áp dụng ưu đãi và tốc độ điều chỉnh của chi phí huy động; riêng ABBank, dữ liệu công bố hiện chưa bao gồm các chỉ tiêu này.

Số liệu quý III/2026 cho thấy ngân hàng đang trong giai đoạn mở rộng nhanh trên cả tài sản, tín dụng và vốn, cùng với cải thiện rõ rệt về kết quả kinh doanh. Điểm nổi bật là tăng trưởng lợi nhuận đến từ nhiều nguồn: thu nhập lãi thuần tăng tốc, thu nhập ngoài lãi tăng mạnh, chi phí hoạt động ở mức thấp, và dự phòng quý III giảm so với nửa đầu năm. Chất lượng tín dụng theo chỉ tiêu nợ xấu ở mức thấp.

Ở chiều ngược lại, các chỉ tiêu cần theo dõi nằm ở cơ cấu nguồn vốn (tỷ trọng liên ngân hàng), tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng và tính chất của các khoản thu nhập chưa được phân tách trong dữ liệu. Việc đánh giá đầy đủ cần đối chiếu thêm với thuyết minh báo cáo tài chính, đặc biệt là cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn, phân loại nợ và chi tiết thu nhập khác.

Hoàng Nguyễn