Thị trường đồ uống chứng kiến sự bùng nổ của các chuỗi F&B

Theo dõi KT&TD trên

Đến đầu năm 2026, bức tranh thị trường hiện ra rõ nét hơn: một ngành đang trưởng thành trong đau đớn, nơi quy mô vốn không còn là đặc quyền của người chiến thắng.

Trong năm 2025, ngành F&B Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng doanh thu ở mức dự báo 9,6% thấp hơn mức 16,6% của năm 2024 nhưng vẫn là con số đáng mơ ước trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động. Tính đến hết năm 2025, cả nước có khoảng 323.000 cửa hàng F&B, đưa Việt Nam trở thành thị trường có mật độ điểm bán dày đặc nhất Đông Nam Á với tỷ lệ xấp xỉ một cơ sở trên 300 dân. Tuy nhiên, làn sóng đóng cửa ập đến nhanh và mạnh hơn dự đoán: khoảng 50.000 hàng quán phải hạ biển, kéo tổng số điểm bán F&B cả nước xuống dưới mốc 300.000 lần đầu tiên trong nhiều năm. Cú hãm tốc này diễn ra đồng thời tại cả hai đầu tàu Hà Nội và TP.HCM tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy thị trường đã chính thức bước vào pha sàng lọc khắt khe.

Nghịch lý của giai đoạn này là trong khi hàng vạn cơ sở nhỏ đóng cửa, các chuỗi lớn lại đang mở rộng với tốc độ chưa từng có. Highlands Coffee - thương hiệu do Tập đoàn Jollibee (Philippines) sở hữu nhưng sinh ra và lớn lên tại Việt Nam cán mốc gần 1.000 cửa hàng vào cuối năm 2025, với doanh thu tăng gần 16% so với năm trước. Đây là mức tăng trưởng ấn tượng trong bối cảnh toàn thị trường đang thắt lưng buộc bụng. Không kém cạnh, Phúc Long tăng tới 50% số cửa hàng chỉ trong vòng sáu tháng đầu 2025, từ 158 lên 237 điểm bán trên toàn quốc. Kết quả kinh doanh nửa đầu năm của chuỗi này ghi nhận doanh thu 858 tỷ đồng, tăng 10,3% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng vọt tới 63,5%, minh chứng rằng mở rộng quy mô, nếu được kiểm soát tốt, hoàn toàn có thể đi kèm với hiệu quả tài chính.

Katinat - thương hiệu trà cà phê từng chỉ là một cái tên nhỏ ở TP.HCM vào cuối năm 2021, tiếp tục là câu chuyện trỗi dậy ngoạn mục nhất ngành. Đến tháng 12 năm 2025, Katinat đạt 115 cửa hàng, chính thức vượt qua The Coffee House về quy mô mạng lưới. Chiến lược của Katinat không phụ thuộc vào giá rẻ hay nhượng quyền đại trà, mà tập trung vào vị trí đắc địa tại các ngã ba, ngã tư trung tâm và không gian thiết kế chú trọng yếu tố địa phương hóa, từ cửa hàng lấy cảm hứng làng chài ở Phan Thiết đến những góc sống ảo được dàn dựng tỉ mỉ ở mỗi thành phố. Bộ đôi Katinat và Phê La, sau khi cùng về chung một mái nhà dưới quyền sở hữu của nhà đầu tư tài chính Trương Nguyễn Thiên Kim, cũng nhanh chóng tăng tốc mở rộng, cho thấy dòng tiền từ thị trường vốn đang chảy ngày càng mạnh vào phân khúc đồ uống cao cấp.

Về mặt sản phẩm, "cơn sốt matcha" là hiện tượng chi phối toàn bộ ngành đồ uống trong năm 2025. Dữ liệu từ YouNet Media cho thấy mức tiêu thụ matcha trong nửa đầu năm tăng hơn 1.000% so với cùng kỳ năm trước, con số gần như không tưởng nhưng phản ánh đúng thực trạng khi tất cả các chuỗi lớn từ Highlands, Starbucks, Phúc Long, Katinat đến The Coffee House đều đồng loạt gia nhập "cuộc chiến matcha" chỉ trong vài tháng. Đáng chú ý, Starbucks đã tận dụng cơn sóng này để lấy lại ánh hào quang khi vươn lên vị trí thứ hai về lượng thảo luận trên mạng xã hội trong nửa đầu 2025, tăng ba bậc chỉ nhờ chuỗi sản phẩm matcha được ra mắt liên tiếp và được cộng đồng mạng lan truyền mạnh mẽ. Xu hướng sản phẩm theo mùa, phiên bản giới hạn và bản địa hóa thực đơn đang trở thành công cụ marketing hiệu quả hơn bất kỳ chiến dịch quảng cáo nào.

Song song với cuộc chiến sản phẩm, địa lý cũng đang thay đổi mạnh mẽ. Với mật độ quán đã tiệm cận bão hòa tại các trung tâm đô thị lớn, các chuỗi đang dồn sức tiến về khu vực cận thành thị và các tỉnh thành loại hai, loại ba. Highlands Coffee là tiên phong rõ nét nhất khi cho ra mắt mô hình cabin minim, giải pháp cắt giảm chi phí đầu tư ban đầu đồng thời tiếp cận nhóm khách hàng di chuyển, một phân khúc trước nay bị bỏ ngỏ. Ở các thành phố vệ tinh như Bình Dương, Đồng Nai, Long An hay Thái Nguyên, mật độ chuỗi đồ uống đang gia tăng với tốc độ nhanh hơn nội đô, bởi chi phí mặt bằng chỉ bằng một phần nhỏ so với trung tâm trong khi sức mua của người dân cải thiện rõ rệt.

Nhìn từ góc độ vận hành, bức tranh không hoàn toàn màu hồng ngay cả với những chuỗi đang mở rộng mạnh mẽ. Chi phí mặt bằng tại các vị trí đắc địa vẫn chiếm từ 25% đến 55% doanh thu, cao gấp hai đến ba lần tiêu chuẩn thế giới. Một nửa số doanh nghiệp được khảo sát đã phải tăng giá bán trong sáu tháng đầu năm 2025, nhưng đa số chỉ dám điều chỉnh dưới 10% theo từng đợt nhỏ để tránh phản ứng tiêu cực từ người tiêu dùng vốn đang thắt chặt chi tiêu. Đáng lo ngại hơn là dù tổng doanh thu thị trường nửa đầu 2025 đạt khoảng 406.100 tỷ đồng, con số này gần như đi ngang so với cùng kỳ năm trước, cho thấy thị trường đang phân hóa ngày càng sâu sắc: những chuỗi có năng lực quản trị tốt tiếp tục tăng trưởng, còn phần còn lại đang co cụm để sống sót.

Bước vào đầu năm 2026, những tín hiệu tích cực từ vĩ mô đang tạo nền tảng cho kỳ vọng phục hồi. Viện nghiên cứu BMI dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể đạt 7,2% trong năm 2026, trong khi World Bank ước tính mức 6,5%, dù khác nhau về con số nhưng đều phản ánh nền kinh tế đang trên đà ổn định. Theo IMARC Group, thị trường dịch vụ ăn uống Việt Nam được định giá 21,9 tỷ USD năm 2024 và có thể đạt 54,3 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng kép gần 9,7%. Riêng phân khúc chuỗi đồ uống (cà phê và trà), quy mô năm 2025 vượt mốc 1,3 tỷ USD và đang tiếp tục tăng trưởng nhanh, theo Momentum Works. Dự báo từ ngành xuất khẩu F&B cũng không kém lạc quan khi xuất khẩu thực phẩm - đồ uống Việt Nam được kỳ vọng tăng từ 10% đến 12% mỗi năm từ 2026, mở ra chương mới cho những thương hiệu đã đủ chín muồi để tiến ra ngoài biên giới.

Thị trường đồ uống Việt Nam năm 2025-2026 là một cuộc đại sàng lọc có chọn lọc. Những ai từng nghĩ rằng chỉ cần một mặt bằng đẹp và một menu hợp xu hướng là đủ để tồn tại đang nhận ra sự thật khắc nghiệt hơn nhiều. Ngược lại, các thương hiệu đầu tư bài bản vào hạ tầng sản xuất, kiểm soát chi phí, xây dựng chuỗi giá trị và thấu hiểu hành vi tiêu dùng đang chứng minh rằng tăng trưởng bền vững hoàn toàn khả thi ngay trong giai đoạn thị trường khó khăn nhất. Câu hỏi không còn là liệu ngành F&B Việt Nam có tăng trưởng tiếp hay không — mà là ai sẽ là người dẫn dắt giai đoạn trưởng thành tiếp theo của một thị trường đang đòi hỏi ngày càng nhiều hơn từ những người chơi trong cuộc.

Hoàng Nguyễn