Chuỗi đồ uống ngoại cạnh tranh giữ chỗ đứng, tìm ‘gu Việt’ trên bản đồ trà sữa

Theo dõi KT&TD trên

Cạnh tranh giành thị phần

Thị trường trà sữa Việt Nam đang trở thành một "chiến trường" đầy cạnh tranh với sự xuất hiện của hàng loạt thương hiệu trong và ngoài nước. Theo thống kê của Kompa, hiện có hơn 100 thương hiệu trà sữa tại Việt Nam, trong đó khoảng hơn 30 thương hiệu được ưa chuộng và biết đến nhiều nhất. Sự cạnh tranh khốc liệt không chỉ đến từ các thương hiệu nội địa mà còn từ những "ông lớn" quốc tế, đặc biệt là từ Trung Quốc và Đài Loan.

Một trong những thương hiệu nổi bật đến từ Trung Quốc là Mixue, với hơn 1.000 cửa hàng chỉ sau 6 năm có mặt tại Việt Nam. Con số này đã vượt qua các thương hiệu đình đám như Highlands Coffee (khoảng 700 cửa hàng), Phúc Long (khoảng 100 cửa hàng), The Coffee House (khoảng 150 cửa hàng) và Trung Nguyên Legend (khoảng 70 cửa hàng).

Ông Hoàng Tùng, Chủ tịch F&B Investment, chuyên đầu tư và tư vấn trong lĩnh vực F&B tại Việt Nam, cho biết các thương hiệu nước ngoài chiếm 60-70% thị phần trong ngành đồ uống với sự xuất hiện của những ông lớn từ Trung Quốc.

Thực tế, các chuỗi trà sữa lớn phải cạnh tranh rất lớn ở Trung Quốc, vì thế việc lựa chọn mở rộng kinh doanh ra quốc tế là chuyện sớm muộn cũng phải làm. Với mức tiêu thụ sản phẩm đồ uống, giải khát, tráng miệng… lớn, Việt Nam chắc chắn nằm trong tầm ngắm của các thương hiệu ngoại.

Bà Nguyễn Viên An, người đưa thương hiệu trà sữa Yi He Tang Trung Quốc về Việt Nam, cho rằng thị trường trà sữa trong nước không bao giờ bão hòa mà chỉ có thương hiệu “chết” đi.

Ở Trung Quốc, Yi He Tang đã phủ sóng hàng ngàn điểm bán nhưng khi về Việt Nam thì vẫn là thương hiệu non trẻ với khoảng 15-17 cửa hàng, sau chưa đầy một năm chính thức ký kết hợp đồng nhượng quyền toàn quốc.

Theo bà, ở Trung Quốc các chuỗi cạnh tranh khốc liệt và đạt ngưỡng cứ bán kính 1km có hàng chục điểm bán đồ uống trà, trà sữa. Tại Việt Nam vẫn còn rất nhiều dư địa để phát triển, cũng như nhiều thứ cần tinh chỉnh để phù hợp khẩu vị người bản địa, như sản phẩm phải phù hợp với một khu vực có thời tiết nhiệt đới, dân số trẻ cao. Không chỉ vậy, vì thị trường tiềm năng nên tính cạnh tranh không nhỏ, minh chứng qua việc các thương hiệu nội ngoại mới liên tục gia nhập thị trường.

Tìm hiểu ‘gu Việt’

Nhận định về "gu trà sữa" của người Việt hiện tại, chuyên gia trong ngành F&B, ông Andy Nguyễn cho rằng xu hướng đang được người tiêu dùng ưa chuộng tại Việt Nam là trà đậm vị ô long, chát nhẹ và hậu vị ngọt. Trong khi đó, hầu hết các dòng trà sữa bắt nguồn từ Đài Loan, Trung Quốc đều là trà nhạt, thiên ngọt. Do vậy, có thể thấy Phúc Long Coffee & Tea, Phê La hay La Boong, cùng một số thương hiệu mới đều tập trung phát triển các sản phẩm dựa trên nền trà ô long đậm vị.

Đại diện Cooler City cho biết những thương hiệu nước ngoài vào thường mất nhiều thời gian để định vị được khách hàng mục tiêu, tìm kiếm mặt bằng phù hợp, tìm hiểu văn hóa địa phương cũng như khẩu vị người tiêu dùng để có chiến lược hoạt động hiệu quả. Do vậy, chuỗi sẽ có lợi hơn khi có người Việt Nam vận hành.

Bên cạnh đó, sự hậu thuẫn từ tập đoàn lớn đến từ các quốc gia khác có thể đảm bảo được chuỗi cung ứng nguyên vật liệu pha chế, giá thành ổn định, và máy móc hiện đại. Đội ngũ nghiên cứu và phát triển sản phẩm cũng là một thế mạnh của những thương hiệu nước ngoài, nhằm đảm bảo tạo xu hướng một cách liên tục, cũng như đưa thực đơn mới điều chỉnh hương vị theo từng thị trường.

Các thương hiệu trà sữa Việt có đang lép vế?

Trong số những cái tên "sốt xình xịch" thời điểm bây giờ, kể đến đầu tiên không thể nào thiếu được cái tên Phúc Long. Ngay từ khi ra mắt, Phúc Long đã có thế mạnh nổi bật nhất về sản phẩm có hương vị đậm vị trà nổi trội khác biệt vừa truyền thống, vừa hiện đại.

Đáng chú ý, vào năm 2023 thương vụ Masan thâu tóm Phúc Long là sự kiện M&A được chú ý nhất. Ông Lâm Bội Minh - nhà sáng lập Phúc Long từng chia sẻ rằng với tầm nhìn và quy mô của tập đoàn, Phúc Long sẽ tạo cho mình một lối đi riêng khác biệt. Mục tiêu của ông là Phúc Long sẽ kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống, kết hợp với phong cách thưởng thức hiện đại, mang hương vị "trà và cà phê Việt" đến với khách hàng toàn cầu.

Đến thời điểm hiện tại, theo báo cáo của Masan, trong năm 2023, Phúc Long ghi nhận doanh thu 1.535 tỷ đồng. Cuối năm 2023, Phúc Long có 156 cửa hàng ngoài VinCommerce. Năm nay, chuỗi dự kiến đạt 1.790 tỷ đồng đến 2.170 tỷ đồng doanh thu, tương ứng mức tăng 17% đến 41% so với năm trước, dự kiến mở từ 30 đến 60 cửa hàng mới.

Cũng đi cùng phân khúc "trà đậm vị" với Phúc Long, Phê La tập trung vào phát triển và nâng tầm dòng trà Ô Long đặc sản Đà Lạt và mang chúng tiếp cận gần hơn với cộng đồng. 4 năm có mặt trên thị trường, Phê La đã mở 31 cửa hàng (tính đến đầu tháng 9/2024). Tại nhiều cửa hàng, thương hiệu này dành riêng một khu vực nhận khách giới hạn và chỉ bán trà, cà phê nguyên chất pha chế thủ công. Báo cáo của Vietdata cho thấy năm 2023, Phê La đạt doanh thu gần 300 tỷ đồng và khoảng 57 tỷ lợi nhuận. Gần đây, tháng 6/2024 Phê La thông báo mở quán từ 4h -23h để phục vụ các bạn trẻ đi uống trà sữa sáng sớm, đón bình minh thu hút được sự chú ý rất lớn từ những tín đồ trà sữa.

Sau hai cái tên Phúc Long và Phê La, thị trường trà đậm vị cũng nổi lên với nhiều cái tên khác. Cheese Coffee cũng là một cái tên có sức ảnh hưởng hàng đầu đến giới trẻ. Đến thời điểm hiện tại, Cheese Coffee đã có 16 cửa hàng ở TPHCM và 1 cửa hàng ở Hà Nội.

La Boong được thành lập từ tháng 7/2023, tới nay đã có gần 100 cửa hàng và đặt mục tiêu đến cuối năm nay nâng con số này lên 130-140. Anh Vũ Việt Anh – Nhà sáng lập La Boong chia sẻ: Nguồn nguyên liệu trà tại Việt Nam đang mang tính địa phương hơn. Trước kia, hầu hết các vùng trà tại Việt Nam vẫn chỉ thu hoạch và xuất khẩu thô, chưa sản xuất được thành phẩm để sử dụng pha trà sữa, nên doanh nghiệp lại nhập khẩu ngược lại nguyên liệu từ nước ngoài. Tuy nhiên, hiện một số vùng trồng trà như tại Đà Lạt đã cập nhật công nghệ sản xuất, cho ra thành phẩm là nguyên liệu chuyên dùng cho pha chế trà sữa, trà hoa quả.

Một thương hiệu cũng đang phủ sóng mạnh mẽ với phong cách trà sữa đậm vị là La Si Mi. Chuỗi cũng cho biết nguyên liệu sử dụng là trà tươi từ cao nguyên Lâm Đồng, đặc biệt là Ô long tạo nên những ly trà sữa đúng gu. La Si Mi đã có 37 cửa hàng phủ sóng nhiều nhất ở TP.HCM và các tỉnh thành trọng điểm du lịch từ Đà Nẵng trở vào phía Nam cùng 4 địa chỉ tại Hà Nội.

Thị trường trà sữa Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt giữa các thương hiệu trong và ngoài nước. Trong khi các thương hiệu ngoại nhập đang tìm cách thâm nhập và chiếm lĩnh thị phần, các thương hiệu nội địa đang không ngừng nỗ lực để khẳng định vị thế của mình. Với sự đa dạng về hương vị và sự sáng tạo trong kinh doanh, thị trường trà sữa Việt Nam hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai, mang đến nhiều lựa chọn hấp dẫn cho người tiêu dùng.