Đồng Nai: Gần 300 tỷ đồng vốn ưu đãi tiếp sức người dân mua nhà ở xã hội

Ngày 4/11, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) TP Đồng Nai cho biết từ đầu năm đến hết tháng 10/2026 có hơn 450 khách hàng vay hơn 270 tỷ đồng để mua nhà ở xã hội. Tính bình quân, mỗi khách hàng vay khoảng 600 triệu đồng (ước tính từ các số liệu trên). Lũy kế đến nay, gần 1.800 khách hàng còn dư nợ với tổng số tiền gần 814 tỷ đồng. Riêng hai quý đầu năm, ngân hàng đã giải ngân khoảng 150 tỷ đồng cho hơn 250 khách hàng, cho thấy đà tăng được duy trì xuyên suốt năm.

Nền tảng của đà tăng này là hành lang pháp lý đã được nới rộng. Theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 261/2025/NĐ-CP, từ ngày 10/10/2025 lãi suất cho vay mua, thuê mua nhà ở xã hội tại NHCSXH giảm còn 5,4%/năm, so với mức 6,6%/năm trước đó. Người đủ điều kiện được vay tối đa 80% giá trị hợp đồng mua, thuê mua nhà, thời hạn vay tối đa 25 năm kể từ ngày giải ngân khoản đầu tiên.

Theo Sở Xây dựng TP Đồng Nai, đến hết tháng 10/2026 trên địa bàn có 22 dự án nhà ở xã hội đang thi công, tổng quy mô gần 16.000 căn hộ. Riêng năm 2026, thành phố khởi công mới 13 dự án với gần 12.000 căn. Hơn 1.500 căn đã hoàn thành và dự kiến vượt 3.000 căn vào cuối năm. Nhiều dự án tại các phường Nhơn Trạch, Long Hưng, Phước Tân, Hố Nai và xã Phước An đang nhận hồ sơ đăng ký mua. Mục tiêu giai đoạn 2025–2030 là hoàn thành ít nhất 65.000 căn.

So với nhu cầu, quy mô này vẫn còn khiêm tốn. Nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn ước khoảng 150.000–160.000 căn, trong đó khoảng 70% thuộc nhóm công nhân, người lao động. Với 58 khu công nghiệp thu hút khoảng 1,4 triệu lao động, trong đó khoảng 70% là lao động nhập cư, áp lực nhà ở tại Biên Hòa, Nhơn Trạch và Long Thành tiếp tục gia tăng. Nếu chỉ tính số căn đã hoàn thành, nguồn cung hiện mới đáp ứng khoảng 1% nhu cầu, và khoảng 2% nếu đạt mốc 3.000 căn cuối năm (tính toán trên số liệu của Sở Xây dựng). Ở quy mô cả nước, Bộ Xây dựng thông tin tại họp báo Chính phủ ngày 4/11 rằng năm 2026 dự kiến hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% kế hoạch được giao.

Sau chỉ đạo ngày 19/10 của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất huy động giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, còn các gói tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp vẫn từ khoảng 8%/năm, như gói 10.000 tỷ đồng của HDBank cho khoản vay ngắn hạn. Mức 8% này chỉ là mốc so sánh, không phải lãi vay mua nhà thương mại, vốn thường cao hơn.

Để thấy mức chênh, thử tính với khoản vay 600 triệu đồng, kỳ hạn 25 năm, trả đều gốc và lãi hằng tháng, giả định lãi suất không đổi: tại 5,4%/năm, số tiền phải trả khoảng 3,65 triệu đồng mỗi tháng; tại 8%/năm là khoảng 4,63 triệu đồng. Chênh lệch gần 1 triệu đồng mỗi tháng, tương đương khoảng 12 triệu đồng mỗi năm, là khoản đáng kể với hộ thu nhập thấp. Đây là phép tính minh họa của tòa soạn, không phải số liệu của ngân hàng.

Theo Báo Đồng Nai, hồi tháng 4/2026 tổng nguồn vốn cho vay nhà ở xã hội của NHCSXH tại địa phương là hơn 1.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh bố trí hơn 655 tỷ đồng. Khi đó dư nợ vào khoảng 605 tỷ đồng (cuối tháng 3) và nguồn còn lại khoảng 400 tỷ đồng, đủ cho khoảng 500 khách hàng. Nay dư nợ đã lên gần 814 tỷ đồng. Nếu phạm vi số liệu tương đương, phần vốn chưa sử dụng đã thu hẹp đáng kể, trong khi lượng căn hộ mở bán còn tăng mạnh. Đây là nhận định so sánh, cần đối chiếu thêm vì địa giới hành chính đã thay đổi.

Khi hồ sơ vay tăng nhanh, ngân hàng cho biết đang tập trung hoàn thiện hồ sơ để bảo đảm đúng đối tượng và ngăn chặn việc trục lợi chính sách. Đây là yêu cầu cần thiết, nhưng cũng đòi hỏi thủ tục xác nhận điều kiện thu nhập, cư trú, nhà ở phải rõ ràng để người thực sự đủ điều kiện không bị chậm trễ.

Hàng nghìn căn hộ hoàn thành trong vài tháng tới có thể tạo ra đợt nhu cầu vay tập trung. Nếu nguồn vốn không được bổ sung kịp thời, người mua đã đủ điều kiện có thể phải chờ giải ngân hoặc chuyển sang vay thương mại với chi phí cao hơn, làm suy giảm hiệu quả của chính sách.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, con số gần 300 tỷ đồng giải ngân trong 10 tháng là tín hiệu tích cực, nhưng chưa phải đích đến. Để chính sách đi đến cùng, cần ba việc: sớm cân đối bổ sung nguồn vốn cho vay phù hợp tiến độ hoàn thành dự án; công khai danh mục dự án đủ điều kiện vay và hướng dẫn thủ tục thuận tiện; đồng thời siết hậu kiểm đối tượng để vốn ưu đãi đến đúng người cần. Khi vốn, nguồn cung và kỷ luật thực thi cùng chuyển động, nhà ở xã hội mới thực sự trở thành điểm tựa an cư cho người lao động tại Đồng Nai.

Hoàng Nguyễn