Chi phí ẩn khi mua nhà khiến người mua dễ 'vỡ kế hoạch'

Theo dõi KT&TD trên

Ngay từ giai đoạn đầu tiên khi quyết định mua nhà, người mua đã phải đối mặt với chi phí môi giới mà nhiều người thường đánh giá thấp. Trong thị trường bất động sản Việt Nam hiện nay, phí môi giới thường dao động từ một đến ba phần trăm giá trị căn nhà, tùy thuộc vào thỏa thuận giữa các bên. Với một căn nhà trị giá ba tỷ đồng, con số này có thể lên tới chín mươi triệu đồng, một khoản tiền không hề nhỏ. Điều đáng nói là nhiều người mua không hỏi rõ về phí này ngay từ đầu, dẫn đến việc bất ngờ khi đến lúc thanh toán. Một số trường hợp còn xảy ra tranh chấp về việc ai là người phải trả phí môi giới, người mua hay người bán, khiến quá trình giao dịch bị kéo dài và phức tạp thêm.

Chi phí thẩm định pháp lý là một khoản mà người mua thông minh không nên bỏ qua nhưng lại thường bị xem nhẹ. Việc thuê luật sư hoặc công ty tư vấn để kiểm tra tính pháp lý của căn nhà, xác minh nguồn gốc giấy tờ, kiểm tra xem có tranh chấp hay không là vô cùng cần thiết để tránh rủi ro. Tuy nhiên, nhiều người mua, đặc biệt là người mua lần đầu, thường nghĩ rằng đây là chi phí không cần thiết và cố gắng tự mình xử lý. Kết quả là họ có thể bỏ sót những chi tiết quan trọng và phải trả giá đắt sau này khi phát hiện ra vấn đề về pháp lý của căn nhà. Chi phí thuê chuyên gia thẩm định có thể từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng tùy độ phức tạp của giao dịch, nhưng đây là khoản đầu tư đáng giá để bảo vệ tài sản của bản thân.

Thuế và lệ phí chuyển nhượng là một trong những khoản chi phí ẩn lớn nhất mà người mua phải gánh chịu. Thuế trước bạ đối với nhà đất thường chiếm khoảng nửa phần trăm giá trị căn nhà, trong khi lệ phí trước bạ có thể dao động tùy theo từng địa phương. Ngoài ra còn có phí công chứng hoặc chứng thực hợp đồng, lệ phí sang tên sổ đỏ, và nhiều loại phí, lệ phí khác liên quan đến thủ tục hành chính. Tổng cộng các khoản này có thể chiếm từ hai đến ba phần trăm giá trị căn nhà. Với căn nhà ba tỷ đồng, người mua có thể phải chi thêm từ sáu mươi đến chín mươi triệu đồng chỉ cho các khoản thuế phí này. Nhiều người mua không tính toán kỹ các khoản này trong ngân sách ban đầu, dẫn đến việc phải vay mượn thêm hoặc trì hoãn việc hoàn tất thủ tục.

Đối với những người mua nhà bằng vay ngân hàng, có một loạt chi phí liên quan đến khoản vay mà không phải ai cũng nhận thức rõ. Chi phí thẩm định giá trị tài sản thế chấp do ngân hàng yêu cầu thường từ ba đến năm triệu đồng tùy giá trị căn nhà. Phí mở hồ sơ vay, phí xử lý hồ sơ, chi phí công chứng hợp đồng vay, chi phí mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc và bảo hiểm vay thế chấp đều là những khoản mà người vay phải chi trả. Đặc biệt, phí bảo hiểm thường phải đóng một lần cho cả thời gian vay, có thể lên tới hàng chục triệu đồng. Chưa kể, trong quá trình vay, người mua còn phải chịu chi phí đi lại, photo giấy tờ, và nhiều chi phí lặt vặt khác. Tất cả những khoản này cộng lại có thể chiếm thêm một đến hai phần trăm giá trị căn nhà.

Khi đã mua xong nhà, người mua lại phải đối mặt với các chi phí sửa chữa và cải tạo mà hiếm khi nhà nào không cần. Dù căn nhà trông có vẻ ở tình trạng tốt, nhưng để phù hợp với nhu cầu sử dụng và thẩm mỹ của gia đình, việc sơn lại, thay đổi hệ thống điện nước, sửa chữa các hư hỏng nhỏ là điều không thể tránh khỏi. Đối với những căn nhà cũ, chi phí này có thể rất lớn khi cần phải thay thế hệ thống điện cũ, sửa chữa ống nước bị hư, chống thấm lại mái nhà hoặc cải tạo phòng tắm, nhà bếp. Nhiều người mua chỉ dự tính chi phí sửa chữa nhỏ lẻ nhưng khi bắt tay vào làm mới phát hiện ra những hư hỏng nghiêm trọng hơn, khiến ngân sách bị vượt mức đáng kể. Không hiếm trường hợp người mua phải chi thêm từ một trăm đến hai trăm triệu đồng chỉ để đưa ngôi nhà về trạng thái có thể ở được.

Chi phí trang bị nội thất và đồ dùng gia đình cũng là một khoản đáng kể mà nhiều người không tính kỹ. Từ giường tủ, bàn ghế, tủ bếp, máy lạnh, đến các thiết bị gia dụng như tủ lạnh, máy giặt, tất cả đều cần tiền. Ngay cả khi người mua đã có sẵn một số đồ từ nhà cũ, việc chuyển nhà vào căn nhà mới thường đòi hỏi phải mua sắm thêm nhiều thứ để phù hợp với không gian và nhu cầu mới. Đối với những ai mua nhà mới hoàn toàn, chi phí trang bị nội thất cơ bản có thể từ hai trăm đến năm trăm triệu đồng tùy theo tiêu chuẩn mong muốn. Đây là khoản chi phí mà nhiều người mua không đưa vào kế hoạch tài chính ban đầu vì cho rằng có thể mua dần, nhưng thực tế là không thể sống trong một ngôi nhà trống rỗng.

Các chi phí vận hành hàng tháng sau khi mua nhà cũng tăng lên đáng kể so với khi thuê nhà, và đây là điều nhiều người mua không lường trước. Hóa đơn điện nước thường cao hơn khi diện tích nhà lớn hơn, có thêm sân vườn cần tưới, hoặc khi phải vận hành thêm nhiều thiết bị. Phí quản lý chung cư, phí bảo trì thang máy, chi phí bảo dưỡng định kỳ cho ngôi nhà, thuế nhà đất hàng năm là những khoản cố định không thể tránh. Đối với nhà riêng, còn có chi phí thuê người giúp việc hoặc tự mình dọn dẹp, bảo trì sân vườn. Tất cả những chi phí này cộng lại có thể chiếm từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng mỗi tháng, làm tăng gánh nặng tài chính cho gia đình.

Việc không tính toán đầy đủ các chi phí ẩn này đã khiến không ít người mua rơi vào tình trạng khó khăn tài chính sau khi mua nhà. Để tránh vỡ kế hoạch, người mua cần lập ngân sách chi tiết, bao gồm cả giá mua nhà và ít nhất từ mười lăm đến hai mươi phần trăm giá trị căn nhà cho các chi phí phát sinh. Việc tham khảo ý kiến từ những người đã có kinh nghiệm mua nhà, tìm hiểu kỹ về các loại chi phí có thể phát sinh, và luôn dành một khoản dự phòng sẽ giúp người mua có một trải nghiệm mua nhà suôn sẻ hơn và tránh được những bất ngờ không đáng có.

Hoàng Nguyễn