Thị trường đồ uống Việt Nam: Miếng bánh “béo bở” của các thương hiệu nước ngoài
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã trở thành một trong những thị trường tiêu thụ đồ uống năng động và hấp dẫn nhất tại khu vực Đông Nam Á.
Với dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa nhanh, thu nhập bình quân đầu người tăng và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng, Việt Nam đang là điểm đến lý tưởng cho các thương hiệu đồ uống nước ngoài. Từ nước ngọt, nước khoáng, trà, cà phê đến các loại đồ uống chức năng, thị trường Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của các sản phẩm ngoại nhập.
Thị trường đồ uống Việt Nam- Tiềm năng khổng lồ
Dự báo của Research and Markets cho thấy, doanh số bán hàng trong ngành nước giải khát Việt Nam sẽ đạt 7,453 tỷ lít vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 4,8% từ năm 2024 đến năm 2033. Riêng trong năm 2024, tổng tiêu thụ nước giải khát tại Việt Nam đạt 4,658 tỷ lít, tăng 4,8% so với năm 2023, mang lại doanh thu 8,78 tỷ USD.
Những con số ấn tượng này cho thấy tiềm năng to lớn của thị trường nước giải khát Việt Nam. Sự tăng trưởng kinh tế ổn định, dân số trẻ và năng động, cùng với thói quen tiêu dùng nước giải khát ngày càng phổ biến là những yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển của ngành.
Đặc biệt, phân khúc đồ uống có lợi cho sức khỏe như nước ép trái cây, trà thảo mộc, và đồ uống chức năng đang được người tiêu dùng ưa chuộng. Điều này mở ra cơ hội lớn cho các thương hiệu quốc tế, vốn có thế mạnh về công nghệ sản xuất và kinh nghiệm trong việc phát triển các sản phẩm cao cấp.
Việt Nam có dân số gần 100 triệu người, trong đó hơn 60% là người trẻ dưới 35 tuổi – nhóm đối tượng có xu hướng tiêu dùng năng động và sẵn sàng chi trả cho các sản phẩm chất lượng cao. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa nhanh chóng và sự phát triển của hệ thống bán lẻ hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, và các kênh thương mại điện tử đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối và tiếp cận người tiêu dùng.
Nhận thấy tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường này, doanh nghiệp nước ngoài đang đổ tiền đầu tư sản xuất trực tiếp, hoặc mua cổ phần của doanh nghiệp Việt Nam. Cuối năm 2017, ThaiBev (công ty đồ uống lớn nhất Thái Lan) đã đầu tư 5 tỷ USD để mua lại 53,59% CP của Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco). Tương tự Công ty CP Nước giải khát Sài Gòn - Tribeco với sản phẩm sữa đậu nành, sau một thời gian liên doanh với Uni - President (Đài Loan) đã liên tục thua lỗ nên phải bán 43,6% CP cho đối tác liên doanh.
Thống kê của Hiệp hội bia rượu-nước giải khát (VBA) cho thấy, thông qua hoạt động thâu tóm doanh nghiệp Việt, hiện Coca Cola đã trở thành doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. Tương tự, năm 2002, Pepsi Việt Nam cũng mua lại toàn bộ cổ phần của Liên doanh nước giải khát quốc tế (IBC). Bằng hoạt động sáp nhập, mua lại CP hiện sản phẩm nước giải khát của Coca Cola chiếm lĩnh trên 41% thị phần, Pepsi chiếm 22,7% thị trường Việt Nam.
Các thương hiệu đồ uống nổi tiếng thế giới như Coca-Cola, PepsiCo, Nestlé, Red Bull, và Heineken đã có mặt tại Việt Nam từ nhiều năm nay và đang không ngừng mở rộng thị phần. Coca-Cola, với các sản phẩm như Coca-Cola, Sprite, và Fanta, đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của người Việt. PepsiCo cũng không kém cạnh với các thương hiệu như Pepsi, 7Up, và Tropicana.
Ngoài ra, các thương hiệu nước khoáng cao cấp như Evian, Perrier, và Vittel cũng đang gia tăng sự hiện diện tại thị trường Việt Nam, nhắm đến nhóm khách hàng trung và cao cấp. Đặc biệt, sự xuất hiện của các loại đồ uống chức năng và năng lượng như Red Bull, Monster, và các sản phẩm của Nestlé đang đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng về sức khỏe và dinh dưỡng.
Chìa khóa thành công của các thương hiệu
Để thành công tại thị trường Việt Nam, các thương hiệu nước ngoài đã áp dụng nhiều chiến lược khác nhau. Một trong những yếu tố then chốt là việc hiểu rõ văn hóa và thói quen tiêu dùng của người Việt. Coca-Cola đã tung ra các chiến dịch quảng cáo mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, trong khi PepsiCo tập trung vào các sự kiện thể thao và âm nhạc để thu hút giới trẻ.
Bên cạnh đó, việc đầu tư vào hệ thống phân phối và mạng lưới bán lẻ cũng là yếu tố quan trọng. Các thương hiệu lớn đã xây dựng mạng lưới phân phối rộng khắp, từ các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM đến các vùng nông thôn. Đồng thời, họ cũng tận dụng các kênh thương mại điện tử như Shopee, Lazada, và Tiki để tiếp cận người tiêu dùng một cách hiệu quả hơn.
Cơ hội nào cho thương hiệu Việt
Với sức hút khổng lồ, ngành hàng đồ uống Việt Nam đang trở thành tâm điểm thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư ngoại, đặc biệt thông qua các thương vụ thâu tóm cổ phần chi phối tại những doanh nghiệp đầu ngành. Điều này đặt ra bài toán lớn cho các doanh nghiệp nội địa, nếu không muốn “bán mình” và để khối ngoại chiếm lĩnh thị trường, các doanh nghiệp nội cần củng cố nội lực và nâng cao khả năng cạnh tranh.
Theo giới chuyên gia, các doanh nghiệp nội trong ngành đồ uống phải vượt qua những rào cản lớn về thương hiệu, công nghệ và tài chính để có thể đối đầu sòng phẳng với các “ông lớn” ngoại. Hơn nữa, sự hỗ trợ từ Chính phủ về vốn, công nghệ, cũng như các chính sách phát triển thị trường là yếu tố mang tính quyết định giúp doanh nghiệp nội phát triển bền vững.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần đa dạng hóa và tái cơ cấu danh mục sản phẩm, tập trung nghiên cứu và phát triển các sản phẩm đồ uống mới, hướng đến lợi ích sức khỏe để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại. Đồng thời, việc tái cấu trúc hoạt động quản trị, tối ưu hóa sản xuất nhằm giảm chi phí và hạ giá thành sản phẩm sẽ giúp duy trì sức cạnh tranh trên thị trường.
Không chỉ vậy, xây dựng các phương án dự phòng rủi ro là điều không thể thiếu. Đây sẽ là “vũ khí” giúp doanh nghiệp nội ứng phó linh hoạt trước những biến động khó lường, giảm thiểu tác động tiêu cực và duy trì vị thế trước sức ép từ khối ngoại.
