Dòng vốn tín dụng cuối năm hướng vào những động lực tăng trưởng nào?

Theo thông tin tại họp báo kết quả hoạt động ngân hàng quý III/2026, tín dụng toàn nền kinh tế tăng thêm khoảng 2,2 triệu tỷ đồng so với cuối năm 2025. Đến ngày 14/10, dư nợ đạt 20,72 triệu tỷ đồng, tăng 11,44% so với cuối năm 2025 và tăng 16,73% so với cùng kỳ. Số liệu cập nhật gần nhất cho thấy tốc độ này nhích lên: theo báo cáo của MBS, đến ngày 26/10, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 11,94%, trong khi huy động vốn tăng 11,70%.

Ngân hàng Nhà nước dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2026 khoảng 15%, có thể điều chỉnh tăng hoặc giảm theo diễn biến thực tế. So với mốc 11,94% ngày 26/10, khoảng cách tới định hướng này còn khoảng 3 điểm phần trăm (phép tính từ các số liệu công bố). Do đó, hai tháng cuối năm sẽ cho thấy tín dụng có tăng tốc hay không. Số liệu địa phương cho thấy nhịp mở rộng không đồng đều giữa các nơi. Tại TP.HCM, dư nợ ước đạt khoảng 5.854 nghìn tỷ đồng đến cuối tháng 10, tăng 12,4% so với cuối năm 2025 và tăng 18,2% so với cùng kỳ.

Xuất khẩu và công nghệ cao: hai nhóm tăng nhanh nhất

Về cơ cấu, khoảng 77,4% tổng dư nợ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tín dụng xuất khẩu tăng 33,32% và tín dụng đối với doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng 39,62% so với cuối năm 2025. Tốc độ này vượt xa mức tăng chung của nền kinh tế và cao hơn đáng kể so với thời điểm giữa năm. Đến 29/6, hai nhóm này lần lượt tăng 20,53% và 26,36%. Điều đó cho thấy phần dư nợ tăng thêm trong quý III nghiêng về hai khu vực này.

Dòng vốn ngoại tệ phản ánh xu hướng tương tự ở khu vực xuất nhập khẩu. Tại TP.HCM, cho vay ngoại tệ đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu đạt 288 nghìn tỷ đồng, chiếm 4,9% tổng dư nợ và tăng 42% so với cuối năm ngoái. Trong bối cảnh FDI và sản xuất công nghệ cao là các trụ cột tăng trưởng của năm 2026, nhu cầu vốn lưu động và đầu tư của khối này là lực kéo rõ nét nhất trong cơ cấu tín dụng.

Hạ tầng trọng điểm và nhà ở xã hội: được mở thêm hạn mức

Bên cạnh nhóm ngành, Ngân hàng Nhà nước điều hành bằng cơ chế hạn mức theo dự án. Cơ chế loại trừ hoặc bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng được áp dụng với các tổ chức tín dụng tài trợ 35 công trình, dự án quy mô lớn, trọng điểm và có tính lan tỏa. Tổng nhu cầu vốn vay ước tính khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, trong đó 18 dự án được loại trừ khỏi hạn mức thông thường và 17 dự án được bổ sung hạn mức. Ngày 10/9, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục ban hành Công văn 8315/NHNN-CSTT, bổ sung 50.000 tỷ đồng hạn mức tăng trưởng tín dụng.

Với lĩnh vực nhà ở, chính sách phân biệt theo phân khúc. Ngân hàng Nhà nước cho phép loại trừ phần dư nợ tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất, nhà hàng, khách sạn và khu du lịch nghỉ dưỡng khỏi dư nợ bất động sản bị khống chế. Trước đó, theo Công văn 11686/NHNN-CSTT, tăng trưởng tín dụng bất động sản năm 2026 được kiểm soát không vượt tốc độ tăng trưởng tín dụng chung. Kết quả là đến 31/8, dư nợ tín dụng bất động sản đạt 5,21 triệu tỷ đồng, tăng 9,49% so với cuối năm 2025 và chiếm 25,39% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Mức tăng này thấp hơn mức tăng chung của hệ thống cùng thời điểm, phù hợp với định hướng nêu trên.

Chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp và khu vực SME

Ngoài khối doanh nghiệp lớn, các chương trình kết nối vẫn là kênh đưa vốn tới doanh nghiệp. Tại TP.HCM, thông qua chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, giải ngân đạt khoảng 80% so với quy mô gói 591 nghìn tỷ đồng các tổ chức tín dụng đăng ký từ đầu năm. Ở cấp hệ thống, tín dụng nông nghiệp, nông thôn chiếm khoảng 22% tổng dư nợ, và tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 20%. Hai nhóm này ít biến động về tỷ trọng, nhưng là nền tảng quy mô của dòng vốn tín dụng.

Theo các chuyên gia kinh tế nhận định, bức tranh hiện tại cho thấy dòng vốn tín dụng đang đi theo hai lớp. Lớp thứ nhất là các nhóm được ưu tiên: xuất khẩu, công nghệ cao, hạ tầng trọng điểm và nhà ở xã hội, với tốc độ tăng cao hoặc dư địa hạn mức riêng. Lớp thứ hai là phần dư nợ nền, gồm nông nghiệp, nông thôn, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng tín dụng bất động sản được kiểm soát theo tốc độ chung. Trong giai đoạn nước rút, ba yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả: nhịp giải ngân của các dự án đã được cấp hạn mức, chi phí vốn sau các điều chỉnh lãi suất, và khả năng huy động nguồn vốn trung, dài hạn của hệ thống.

Với nhóm quan tâm đến chất lượng tín dụng, tăng trưởng nhanh ở các lĩnh vực ưu tiên cũng đặt ra yêu cầu theo dõi chất lượng tài sản. Các chỉ tiêu như tỷ lệ nợ xấu, nợ nhóm 2 và mức độ tập trung dư nợ sẽ phản ánh rõ hơn kết quả của dòng vốn này trong các báo cáo tài chính tiếp theo.

Hoàng Nguyễn