0922 281 189 [email protected]
Thứ bảy, 03/10/2026 07:05 (GMT+7)

Khi nợ xấu chưa phản ánh đầy đủ rủi ro tín dụng

Theo dõi KT&TD trên

Tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống ngân hàng đang đi ngang hoặc giảm nhẹ, song nợ cần chú ý tăng trở lại, bộ đệm dự phòng mỏng dần và lãi chưa thu leo thang. Theo giới phân tích, đây là những chỉ báo sớm cho thấy con số nợ xấu công bố chưa phản ánh hết áp lực chất lượng tài sản đang tích tụ.

Số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước cho thấy tỷ lệ nợ xấu nội bảng, không tính 5 ngân hàng thuộc diện kiểm soát đặc biệt, đạt 1,51% vào cuối tháng 6/2026, giảm so với 1,69% cuối năm 2025. Trong sáu tháng đầu năm, toàn hệ thống xử lý được 141,4 nghìn tỷ đồng nợ xấu, chủ yếu bằng dự phòng rủi ro (62,2%) và nhờ khách hàng trả nợ (26,1%). Nếu tính cả 5 ngân hàng kiểm soát đặc biệt, tỷ lệ nợ xấu nội bảng cuối tháng 5/2026 là 3,43%.

Khi nợ xấu chưa phản ánh đầy đủ rủi ro tín dụng. (Ảnh minh hoạ)
Khi nợ xấu chưa phản ánh đầy đủ rủi ro tín dụng. (Ảnh minh hoạ)

Ở nhóm 27 ngân hàng niêm yết, số liệu của Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) cho thấy tổng nợ xấu quý II/2026 tăng 16,1% so với cùng kỳ, trong khi tỷ lệ nợ xấu chung vào khoảng 2,01%. Mức tăng mang tính cục bộ: riêng nợ xấu của Sacombank chiếm 77,7% tổng mức tăng của cả nhóm, với tỷ lệ nợ xấu 7,54% và nợ nhóm 5 tăng từ 1,77% lên 5,07% dư nợ. Phần còn lại của 26 ngân hàng ghi nhận tỷ lệ nợ xấu giảm từ 2,02% xuống 1,78%. Một báo cáo của SSI Research cho biết tỷ lệ nợ xấu toàn ngành quý II là 1,97%, với mức tăng quý II cao nhất kể từ năm 2020; sự chênh lệch nhỏ giữa các nguồn phản ánh khác biệt về phạm vi và phương pháp thống kê.

Điểm đáng chú ý là các chỉ báo đi trước nợ xấu đang xấu đi. Theo TCBS, nợ nhóm 2, tức khoản quá hạn từ 10 đến 90 ngày, tăng lên 1,38% dư nợ trong quý II/2026 từ đáy 1,17% cuối năm 2025. Trước đó tỷ lệ này đã giảm gần như liên tục trong 10 quý, từ 2,57% vào quý II/2023. Tỷ lệ gộp nợ nhóm 2 đến nhóm 5 cũng tăng hai quý liên tiếp, lên 3,39% so với mức thấp nhất 3,04%. Số liệu của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho thấy dư nợ nhóm 2 của 27 ngân hàng vượt 212.000 tỷ đồng, với mức hình thành thuần trong quý gần 81.000 tỷ đồng, cao nhất từ quý I/2023.

Theo TCBS, dựa trên tỷ lệ chuyển nhóm thông thường, phần nợ nhóm 2 tăng thêm có thể chuyển thành nợ xấu chính thức trong một đến hai quý tới. Cũng theo đơn vị này, giai đoạn cải thiện nhờ chính sách cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đã khép lại, nên muốn giảm nợ xấu, ngân hàng phải xử lý bằng dự phòng hoặc thu hồi nợ thực tế.

Một tín hiệu khác nằm ở lãi dự thu. Đến giữa năm 2026, lãi và phí phải thu của 27 ngân hàng đạt 230.745 tỷ đồng, tăng 61.260 tỷ đồng so với cùng kỳ, tương đương 1,5% dư nợ, cao hơn mức 1,3% một năm trước và là mức cao nhất trong sáu kỳ bán niên gần đây. Số dư này tăng 36,1%, gấp đôi tốc độ tăng dư nợ chung. Lãi dự thu là khoản lãi đã được ghi nhận vào thu nhập theo nguyên tắc dồn tích nhưng khách hàng chưa trả; chỉ khi khoản vay bị chuyển sang nhóm 2 trở lên, ngân hàng mới phải thoái phần lãi này khỏi thu nhập. Theo phân tích của TCBS, lãi chưa thu tăng nhanh cho thấy một phần dư nợ nhóm 1 có thể đã bắt đầu chậm trả lãi, nhưng tỷ lệ nợ xấu chung chưa phản ánh hết.

Các chỉ báo sớm về chất lượng tài sản của 27 ngân hàng niêm yết (mốc so sánh ghi trên trục)  
Các chỉ báo sớm về chất lượng tài sản của 27 ngân hàng niêm yết (mốc so sánh ghi trên trục)

Bộ đệm dự phòng đang mỏng dần. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu của 27 ngân hàng giảm xuống 78,8% trong quý II/2026, từ 143,2% vào quý III/2022, do dự phòng tăng 14,7% trong khi nợ xấu tăng 16,1%. Theo VDSC, mức bao phủ phân hóa mạnh: Vietcombank dẫn đầu với 279%, tiếp theo là Agribank 150%, VietinBank 134%, Techcombank 125,5% và ACB 105%, trong khi ABBank giảm từ 120% xuống 87% khi nợ xấu tăng 62% còn dự phòng chỉ tăng 17%.

Ngoài nợ xấu nội bảng, một số tổ chức phân tích còn theo dõi chỉ tiêu rộng hơn. Theo báo cáo phân tích được Tạp chí Đầu tư Chứng khoán dẫn lại, tỷ lệ nợ xấu gộp, gồm nợ nội bảng, các khoản nợ đã bán cho VAMC chưa xử lý và nợ tiềm ẩn có thể thành nợ xấu, ở mức khoảng 3,9%, và còn khoảng 1,74% nếu loại trừ 5 ngân hàng kiểm soát đặc biệt. Một số chuyên gia cũng lưu ý nguy cơ nợ xấu bị trì hoãn ghi nhận khi tăng trưởng tín dụng nhanh và dòng tiền doanh nghiệp cải thiện chậm.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Nhận định về xu hướng, các chuyên gia kinh tế cho rằng, tỷ lệ nợ xấu chung giảm nhưng rất khiêm tốn, trong khi tổng nợ xấu và nợ cần chú ý cùng tăng hai quý liền là tín hiệu cảnh báo đà cải thiện chất lượng tài sản đã chững lại. Theo đó, việc hệ thống xử lý nợ chủ yếu bằng dự phòng thay vì khách hàng tự trả phản ánh tổn thất đã chuyển sang giai đoạn thực tế, hoặc ngân hàng đang chủ động khoanh vùng các khoản vay có vấn đề lớn.

Về triển vọng, SSI Research dự báo tỷ lệ nợ xấu toàn ngành cuối năm 2026 ở mức 1,8% (so với 1,76% cuối năm 2025), nợ nhóm 2 khoảng 1,4% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm về quanh 85%. Rủi ro được chỉ ra gồm các khoản vay mua nhà giải ngân giai đoạn 2023–2024 bước ra khỏi thời gian ưu đãi 2–3 năm để chuyển sang lãi suất thả nổi cao hơn. Theo MBS và VCBS, áp lực nợ xấu quý III/2026 chủ yếu đến từ khách hàng vừa và nhỏ và cho vay bán lẻ dưới áp lực lãi suất cao, nhất là ở nhóm ngân hàng cổ phần; trong khi Vietcombank, VietinBank, ACB và Techcombank được kỳ vọng giữ tỷ lệ nợ xấu cuối quý đi ngang so với đầu năm.

VDSC đề xuất ba biến số cần theo dõi: tốc độ hình thành nợ nhóm 2 có chững lại khi mặt bằng lãi suất cho vay tạo đỉnh hay không; khả năng duy trì nguồn thu hồi nợ ngoại bảng khi thanh khoản thị trường bất động sản hạ nhiệt; và tiến độ củng cố bộ đệm dự phòng tại các ngân hàng có nợ xấu hình thành ròng lớn. Ở chiều điều hành, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục chỉ đạo kiểm soát chặt nợ xấu mới phát sinh, hướng tín dụng vào lĩnh vực ưu tiên và kiểm soát tín dụng với lĩnh vực rủi ro. Ngày 1/10/2026, Thông tư 50/2026/TT-NHNN về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn theo hướng Basel III được ban hành, có hiệu lực từ 1/12/2026, trong đó tỷ lệ LCR và NSFR bắt buộc áp dụng với mọi ngân hàng từ 1/10/2028.

Tiến Hoàng

Bạn đang đọc bài viết Khi nợ xấu chưa phản ánh đầy đủ rủi ro tín dụng. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0922 281 189 Hoặc email: [email protected]

Cùng chuyên mục

Gỡ vướng nợ thuế, mở đường cho doanh nghiệp tái khởi động
Việc Bộ Tài chính lấy ý kiến dự thảo nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ thuế và làm sạch mã số thuế không chỉ nhằm giải quyết những khoản nợ tồn đọng kéo dài, mà còn mở đường cho người dân, doanh nghiệp từng ngừng hoạt động hoàn tất thủ tục pháp lý...
Định giá cổ phiếu hấp dẫn,cơ hội đầu tư phân hóa theo lợi nhuận
Sau nhịp điều chỉnh kéo dài từ cuối quý II, mặt bằng P/B của nhóm ngân hàng đã lùi về dưới trung vị nhiều năm. Tuy vậy, khoảng cách định giá giữa các cổ phiếu lại giãn rộng. Câu hỏi đặt ra là thị trường đang trả giá cho điều gì: kết quả hiện hữu hay kỳ vọng về chất lượng lợi nhuận.
Rủi ro của thị trường bất động sản sẽ tác động tới ngân hàng
Khi thanh khoản nhà đất chậm lại trong lúc tín dụng bất động sản vẫn mở rộng, chất lượng tài sản của ngân hàng trở thành chỉ báo được theo dõi sát sao. Số liệu quý III/2026 cho thấy nợ xấu toàn ngành đã nhích lên, nhưng mức độ chịu tác động từ lĩnh vực này khác nhau đáng kể giữa các nhà băng.

Tin mới

Katinat vượt mốc 100 cửa hàng: Dấu ấn từ sự nhạy bén với thị trường trẻ
Khởi đầu từ quán cà phê nhỏ trên đường Đồng Khởi vào năm 2016, Katinat đã phát triển thành chuỗi khoảng 115 cửa hàng trên toàn quốc vào cuối năm 2025. Thành công này đến từ chiến lược chọn mặt bằng nổi bật, thực đơn bắt nhịp xu hướng và khả năng làm mới trải nghiệm cho khách hàng trẻ.
Vinamilk được ghi nhận tại hai bảng xếp hạng về hiệu quả kinh doanh và giá trị thương hiệu
Vinamilk ghi dấu ấn tại hai bảng xếp hạng doanh nghiệp năm 2026 khi dẫn đầu danh sách 50 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam của Forbes Việt Nam với giá trị thương hiệu khoảng 3,32 tỷ USD, đồng thời có năm thứ 15 liên tiếp góp mặt trong Top 50 Công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam của Nhịp Cầu Đầu Tư.