Xu hướng tiêu dùng Việt Nam năm 2025: Ưu tiên thiết yếu và thách thức thị trường

Theo dõi KT&TD trên

Giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động và những nỗ lực phục hồi trong nước, người dân đang có xu hướng tập trung chi tiêu vào các nhóm hàng hóa và dịch vụ cơ bản, thiết yếu cho cuộc sống.

Điều này tạo ra một bức tranh thị trường đa sắc thái, nơi tiềm năng tăng trưởng vẫn hiện hữu nhưng đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức cho các doanh nghiệp, đặc biệt là trong việc cân bằng giữa chi phí hoạt động và duy trì sức hấp dẫn đối với khách hàng. Các số liệu thống kê gần đây cho thấy sự tăng trưởng đáng kể ở một số ngành hàng, nhưng cũng hé lộ những áp lực nhất định mà các nhà bán lẻ và cung cấp dịch vụ đang phải đối mặt.

Sự thay đổi trong giỏ hàng của người Việt

Nghiên cứu thị trường và các báo cáo chính thức trong những tháng đầu năm 2025 đều chỉ ra một xu hướng nhất quán: người tiêu dùng Việt Nam đang ngày càng ưu tiên phân bổ ngân sách cho các nhu cầu cốt lõi. Báo cáo từ Cục Thống kê cho thấy tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 2 năm 2025 đã tăng 9,4% so với cùng kỳ năm trước, đạt khoảng 561,7 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, sự tăng trưởng này không đồng đều ở mọi phân khúc.

Các nhóm hàng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ nhất bao gồm vật phẩm văn hóa, giáo dục với mức tăng 15,9%, tiếp theo là lương thực, thực phẩm tăng 9,9%, hàng may mặc tăng 9% và đồ dùng, dụng cụ, trang thiết bị gia đình tăng 6,8%. Những con số này phản ánh một sự dịch chuyển rõ ràng trong tâm lý người tiêu dùng, hướng tới việc đảm bảo các nhu cầu cơ bản và đầu tư vào tương lai như giáo dục và sức khỏe, thay vì các mặt hàng xa xỉ hoặc không thiết yếu. Dự báo từ IFM Research về chỉ số niềm tin tiêu dùng tăng nhẹ trong năm 2025 cũng củng cố nhận định về tiềm năng phục hồi và phát triển của thị trường, dù người tiêu dùng có phần thận trọng hơn trong các quyết định chi tiêu của mình.

Ngành F&B: Tăng trưởng doanh thu đối mặt áp lực lợi nhuận

Ngành thực phẩm và dịch vụ ăn uống (F&B) là một trong những lĩnh vực phản ánh rõ nét nhất sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng. Theo ông Vũ Thanh Hùng, Tổng Giám đốc của iPOS.vn, năm 2024 đã là một năm đầy biến động đối với ngành F&B Việt Nam. Mặc dù phải đối mặt với áp lực không nhỏ từ việc giá nguyên vật liệu đầu vào liên tục leo thang, ngành vẫn cho thấy sức bền khi duy trì được đà tăng trưởng về mặt doanh thu.

Tuy nhiên, thách thức lớn nằm ở chỗ lợi nhuận biên đã bị thu hẹp đáng kể. Ông Hùng nhận định rằng mức chi tiêu của thực khách nhìn chung vẫn ở mức khả quan, cho thấy sức mua của thị trường chưa thực sự suy giảm mạnh. Đây là một tín hiệu tích cực, song nó cũng đặt ra bài toán khó cho các doanh nghiệp F&B trong việc tối ưu hóa chi phí và vận hành. Dự báo cho năm 2025, ngành F&B Việt Nam được cho là sẽ tăng trưởng khoảng 9,6%, một con số thấp hơn so với năm trước đó. Điều này cho thấy những khó khăn và áp lực chi phí vẫn còn hiện hữu, đòi hỏi các doanh nghiệp phải linh hoạt và liên tục đổi mới để thích ứng và duy trì khả năng cạnh tranh cũng như lợi nhuận.

Mặt bằng bán lẻ: Cuộc đua giành vị trí đắc địa

Sự ưu tiên của người tiêu dùng đối với các mặt hàng thiết yếu và dịch vụ ăn uống cũng trực tiếp thúc đẩy nhu cầu về mặt bằng bán lẻ ở các phân khúc này. Savills châu Á - Thái Bình Dương chỉ ra rằng thực phẩm, siêu thị, dịch vụ ăn uống và giải trí sẽ là những phân khúc dẫn đầu về nhu cầu thuê mặt bằng bán lẻ trong năm 2025 tại Việt Nam. Khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy các khách thuê thuộc ngành F&B chiếm gần một phần ba tổng diện tích thuê mới, theo sau là các ngành hàng thời trang và giải trí.

Sự quan tâm này đã tạo động lực cho các nhãn hàng lớn tiếp tục kế hoạch mở rộng. Năm 2024 chứng kiến công suất cho thuê mặt bằng bán lẻ tại Thành phố Hồ Chí Minh tăng 2 điểm phần trăm, đạt mức 93%, sau khi các tên tuổi lớn như Poseidon, Galaxy Cinema, Muji, Uniqlo và Nitori đầu tư mở rộng không gian kinh doanh. Tại Hà Nội, các tập đoàn bán lẻ quốc tế như Lotte Group và Central Retail cũng không ngừng gia tăng sự hiện diện của mình, cho thấy niềm tin vào tiềm năng phát triển của thị trường thủ đô. Nhu cầu cao đối với mặt bằng bán lẻ chất lượng, đặc biệt từ các ngành hàng thiết yếu, đang tạo ra một cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các thương hiệu.

Thách thức từ nguồn cung hạn chế và tiêu chuẩn khắt khe

Mặc dù nhu cầu thuê mặt bằng bán lẻ, đặc biệt là tại các vị trí trung tâm và trong các trung tâm thương mại hiện đại, đang ở mức cao, thị trường lại đối mặt với một thách thức không nhỏ về nguồn cung.\Tình trạng khan hiếm nguồn cung chất lượng này dự kiến sẽ còn tiếp diễn trong ít nhất ba năm tới, khiến cuộc cạnh tranh để có được những vị trí đẹp ngày càng trở nên khốc liệt. Điều này buộc các nhà bán lẻ phải sáng tạo và linh hoạt hơn trong việc tìm kiếm địa điểm hoặc tối ưu hóa không gian hiện có. Một khía cạnh khác của thách thức đến từ các mặt bằng nhà phố truyền thống. Các mặt bằng này đang dần mất đi lợi thế cạnh tranh, đặc biệt đối với các thương hiệu quốc tế.

Nguyên nhân là do các thương hiệu này thường có những yêu cầu rất cao về vị trí, chất lượng xây dựng, tính pháp lý (quyền sở hữu minh bạch, giấy phép kinh doanh đầy đủ), hệ thống phòng cháy chữa cháy đạt chuẩn và công năng sử dụng phù hợp – những tiêu chí mà nhiều mặt bằng nhà phố hiện hữu khó lòng đáp ứng đầy đủ. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Hà Nội, nơi giá thuê nhà phố cao và các yêu cầu khắt khe đang khiến các nhãn hàng, đặc biệt là F&B, có xu hướng ưu tiên các mặt bằng trong trung tâm thương mại để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo các tiêu chuẩn vận hành.

Triển vọng thị trường và sự cần thiết của chiến lược linh hoạt

Bất chấp những thách thức về nguồn cung và chi phí, thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2025 vẫn được đánh giá là sôi động và đầy tiềm năng, đặt trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục mang lại cơ hội thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhất là vào các lĩnh vực công nghệ cao và chế biến, chế tạo.

Riêng tại Hà Nội, thị trường bán lẻ được dự báo sẽ có thêm nguồn cung đáng kể với khoảng 140.700 m2 sàn cho thuê mới từ bốn trung tâm mua sắm và ba khối đế bán lẻ dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2025. Giai đoạn 2026-2027 dự kiến bổ sung thêm khoảng 174.100 m2 nữa. Sự gia tăng nguồn cung này có thể giúp hạ nhiệt phần nào cuộc đua về mặt bằng tại thủ đô. Tuy nhiên, sự cạnh tranh để có được vị trí tốt nhất vẫn sẽ tiếp diễn.

Trong bối cảnh đó, cả chủ đầu tư bất động sản bán lẻ và các nhà bán lẻ đều cần có những chiến lược linh hoạt và sáng tạo. Các nhà bán lẻ cần tối ưu hóa không gian, đa dạng hóa mô hình kinh doanh và có thể phải xem xét các vị trí thay thế hoặc mô hình mặt bằng sáng tạo hơn. Đồng thời, các chủ đầu tư cần nâng cao chất lượng mặt bằng, đảm bảo tính pháp lý và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tốt hơn để thu hút và giữ chân khách thuê.

Nhìn chung, năm 2025 đòi hỏi sự thích ứng nhanh chóng từ tất cả các bên tham gia thị trường bán lẻ Việt Nam để có thể tận dụng cơ hội từ sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và vượt qua những thách thức về chi phí cũng như nguồn cung mặt bằng.

Bảo An