Thị trường đồ uống Việt Nam: Cạnh tranh khốc liệt và xu hướng mới trong ngành F&B
Ngành thực phẩm và đồ uống (F&B) tại Việt Nam hiện đang trải qua một giai đoạn phát triển mạnh mẽ, chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt giữa các chuỗi đồ uống nhượng quyền.
Những thay đổi trong hành vi tiêu dùng, sự gia nhập của các thương hiệu quốc tế và chiến lược mở rộng mạnh mẽ từ các thương hiệu nội địa đã tạo nên một bức tranh thị trường đầy sôi động và không kém phần thách thức.
Tăng trưởng mạnh mẽ của ngành F&B
Theo báo cáo từ Bộ Công Thương, doanh thu ngành F&B trong năm 2024 đã tăng trưởng ấn tượng, đạt 10,92% và vượt mốc 720 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 29,8 tỷ USD. Đây là minh chứng rõ ràng cho sự gia tăng nhu cầu tiêu thụ đồ uống tại Việt Nam. Ngành công nghiệp này đang chứng kiến sự phát triển vượt bậc của các chuỗi đồ uống nhượng quyền, mở rộng nhanh chóng với sự gia nhập của các thương hiệu nội địa lẫn quốc tế.

Sự phát triển này không chỉ đến từ yếu tố nhu cầu tăng cao mà còn phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của người dân Việt Nam, nhất là giới trẻ. Các chuỗi đồ uống, từ trà sữa, cà phê, đến các loại nước trái cây, đang trở thành lựa chọn phổ biến cho các cuộc gặp gỡ, làm việc hay thư giãn. Với những sản phẩm có hương vị độc đáo và không gian trải nghiệm thoải mái, các cửa hàng đồ uống trở thành điểm đến lý tưởng, thu hút một lượng khách hàng lớn.
Xu hướng mở rộng của các thương hiệu nước ngoài
Trong những năm gần đây, thị trường Việt Nam đã chứng kiến sự gia nhập mạnh mẽ của nhiều thương hiệu đồ uống quốc tế, đặc biệt là từ các quốc gia như Trung Quốc. Một trong những cái tên tiêu biểu trong làn sóng này là Mixue, thương hiệu đồ uống nổi tiếng từ Trung Quốc, hiện đã mở rộng với hơn 2.600 cửa hàng tại Indonesia và tiếp tục mở rộng sang các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Sự hiện diện của Mixue và những thương hiệu quốc tế khác như Starbucks hay McDonald's tạo thêm sức ép cạnh tranh lớn đối với các chuỗi đồ uống nội địa.
Sự gia nhập của các thương hiệu quốc tế này không chỉ làm tăng sự cạnh tranh mà còn thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước phải đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ để không bị tụt lại phía sau. Điều này tạo nên một thị trường sôi động, nhưng cũng đầy thách thức với các doanh nghiệp F&B tại Việt Nam.
Cuộc chạy đua cạnh tranh giữa các chuỗi đồ uống nội địa
Các chuỗi đồ uống nội địa cũng không đứng yên trước sự cạnh tranh từ các thương hiệu quốc tế. Một trong những tên tuổi nổi bật trong ngành đồ uống tại Việt Nam là Highlands Coffee, chuỗi cà phê nổi tiếng của Việt Nam. Tính đến cuối năm 2024, Highlands Coffee đã mở rộng mạng lưới lên hơn 830 cửa hàng tại Việt Nam và Philippines và dự kiến sẽ mở thêm khoảng 300 cửa hàng trong thời gian tới. Sự mở rộng mạnh mẽ của Highlands Coffee cho thấy chiến lược tấn công mạnh mẽ vào thị trường trong nước và quốc tế, không chỉ nhằm gia tăng thị phần mà còn khẳng định vị thế của thương hiệu Việt trong cuộc đua toàn cầu.
Bên cạnh Highlands Coffee, nhiều thương hiệu nội địa khác cũng đang triển khai các chiến lược mở rộng để giữ vững và phát triển thị phần của mình, chẳng hạn như Phúc Long, The Coffee House, hay Trung Nguyên. Sự gia tăng của các chuỗi cà phê và trà sữa nội địa trong những năm qua cho thấy thị trường đồ uống Việt Nam đang rất tiềm năng, nhưng cũng đối mặt với thách thức lớn từ việc phải cạnh tranh với các thương hiệu nước ngoài.
Mua lại và sáp nhập - Một xu hướng mới
Một xu hướng đáng chú ý trong ngành F&B tại Việt Nam là việc mua lại và sáp nhập giữa các công ty lớn. Một trong những thương vụ nổi bật là Golden Gate, tập đoàn lớn trong lĩnh vực nhà hàng tại Việt Nam, đã thực hiện thương vụ mua lại The Coffee House từ Seedcom vào cuối năm 2024. Thương vụ này không chỉ giúp The Coffee House tận dụng được kinh nghiệm vận hành và nguồn lực tài chính mạnh mẽ từ Golden Gate, mà còn giúp Golden Gate củng cố vị thế trong thị trường cà phê đầy tiềm năng.
Việc mua lại và sáp nhập không chỉ mang lại lợi thế về quy mô mà còn giúp các doanh nghiệp F&B tăng cường khả năng cạnh tranh, tiếp cận nguồn lực tài chính lớn hơn và mở rộng quy mô nhanh chóng. Đây là chiến lược không chỉ của các thương hiệu lớn mà còn là lựa chọn của các doanh nghiệp nhỏ muốn nâng cao khả năng cạnh tranh trong thị trường đầy biến động này.
Mô hình nhượng quyền: Cơ hội và thách thức
Mô hình nhượng quyền (franchise) đang ngày càng trở nên phổ biến tại Việt Nam, giúp các chuỗi đồ uống mở rộng nhanh chóng và tiết kiệm chi phí đầu tư. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng lựa chọn con đường này. Mặc dù mô hình nhượng quyền mang lại cơ hội mở rộng thị trường, nhưng cũng tồn tại những rủi ro như khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng và bảo vệ thương hiệu.
Một số doanh nghiệp trong ngành F&B tại Việt Nam vẫn dè dặt với mô hình nhượng quyền vì lo ngại việc đảm bảo chất lượng dịch vụ và bảo vệ thương hiệu. Theo một báo cáo từ Vietdata, mặc dù mô hình nhượng quyền mang lại nhiều cơ hội tăng trưởng, nhưng nhiều công ty vẫn tỏ ra thận trọng khi quyết định áp dụng mô hình này. Sự dè dặt này có thể là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành F&B tại Việt Nam trong thời gian tới.
Thay đổi trong hành vi tiêu dùng
Hành vi tiêu dùng của người Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ, đang có sự thay đổi mạnh mẽ. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm hơn đến sức khỏe, điều này dẫn đến nhu cầu tăng cao đối với các sản phẩm ít đường, tự nhiên và có lợi cho sức khỏe. Thị trường đồ uống không còn chỉ tập trung vào những sản phẩm có hương vị ngọt ngào, mà còn bắt đầu chú trọng đến yếu tố dinh dưỡng và tác dụng bảo vệ sức khỏe.
Ngoài ra, yếu tố trải nghiệm tại cửa hàng và khả năng "check-in" trên mạng xã hội cũng đang trở thành yếu tố quan trọng trong việc thu hút khách hàng. Các chuỗi đồ uống đang không ngừng đầu tư vào không gian quán đẹp mắt, sang trọng và độc đáo để tạo ra những không gian lý tưởng cho khách hàng "sống ảo". Việc này không chỉ giúp thương hiệu tiếp cận được khách hàng trẻ tuổi mà còn tạo ra một giá trị gia tăng về mặt quảng bá thông qua mạng xã hội.
Tương lai ngành F&B Việt Nam
Cạnh tranh trong ngành F&B tại Việt Nam, đặc biệt là giữa các chuỗi đồ uống nhượng quyền, đang ngày càng khốc liệt. Sự gia nhập mạnh mẽ của các thương hiệu quốc tế, chiến lược mở rộng của các doanh nghiệp nội địa và thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo nên những chuyển biến lớn trong thị trường đồ uống. Để tồn tại và phát triển trong một thị trường đầy thách thức này, các chuỗi đồ uống cần liên tục đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đồng thời xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt và hiệu quả. Việc phát triển bền vững, chú trọng vào sức khỏe của người tiêu dùng và tạo ra những trải nghiệm độc đáo sẽ là yếu tố then chốt giúp các doanh nghiệp F&B không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong tương lai.