Thị trường chuỗi đồ uống Việt Nam: 1,3 tỷ USD và cuộc đua vận hành mới

Theo dõi KT&TD trên

Con số này không chỉ phản ánh sức tiêu thụ đồ uống đang bùng nổ của người Việt mà còn đặt ra những câu hỏi thú vị về cấu trúc cạnh tranh, tiềm năng tăng trưởng và những thách thức mà các thương hiệu phải vượt qua để tồn tại trong một thị trường ngày càng khốc liệt.

Tăng trưởng ấn tượng nhưng còn cách xa những người dẫn đầu

Trong năm 2025, thị trường chuỗi cà phê Việt Nam đạt 725 triệu USD, tăng 27% so với năm 2023 - mức tăng trưởng cao thứ hai trong khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Malaysia với 34%. Phân khúc chuỗi trà cũng không kém cạnh khi đạt 617 triệu USD, tăng 28% so với năm 2023, chỉ xếp sau Thái Lan với mức tăng 38%. Cả hai con số này đều cho thấy thị trường Việt Nam đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, vượt trội so với mức trung bình khu vực.

Tuy nhiên, so sánh với những thị trường dẫn đầu, khoảng cách vẫn còn đáng kể. Indonesia đứng đầu khu vực với chuỗi cà phê đạt 1.040 triệu USD và chuỗi trà đạt 2.466 triệu USD. Thái Lan theo sát với chuỗi cà phê đạt 938 triệu USD và chuỗi trà đạt 1.314 triệu USD. Với quy mô dân số gần 100 triệu người và tầng lớp trung lưu đang tăng nhanh, Việt Nam hoàn toàn có tiềm năng thu hẹp khoảng cách này trong những năm tới, nhưng điều đó đòi hỏi những bước phát triển về chiều sâu hơn là chỉ mở rộng số lượng cửa hàng.

Các tên tuổi dẫn đầu và bức tranh tập trung thị phần

Trong phân khúc chuỗi cà phê, Milano Coffee đang nắm giữ vị trí dẫn đầu tuyệt đối về số lượng điểm bán với khoảng 2.500 cửa hàng trên toàn quốc - con số do chính thương hiệu này công bố. Đây là mạng lưới vượt trội so với tất cả các đối thủ cạnh tranh trong nước và là ví dụ hiếm hoi về một thương hiệu Việt Nam xây dựng được quy mô thực sự lớn trong ngành đồ uống. Highlands Coffee giữ vị trí thứ hai với 985 cửa hàng, chủ yếu tại Việt Nam, ghi nhận doanh thu năm 2025 tăng gần 16% theo báo cáo của tập đoàn mẹ Jollibee Foods Corporation. Phúc Long, Starbucks và Katinat hoàn thành nhóm năm chuỗi cà phê có nhiều cửa hàng nhất thị trường.

Ở phân khúc chuỗi trà, ToCoToCo dẫn đầu với gần 1.000 chi nhánh, tiếp theo là Hồng Trà Ngô Gia với 500 điểm bán. Những thương hiệu quốc tế như Gong Cha, Koi Thé, The Alley hay Tiger Sugar hoạt động ở quy mô khiêm tốn hơn với khoảng 50 đến 70 cửa hàng mỗi chuỗi - cho thấy dù có thương hiệu mạnh và sự nhận biết tốt, việc mở rộng quy mô tại thị trường Việt Nam không phải là bài toán dễ giải.

Nghịch lý của thị trường thứ ba: Lớn về quy mô, nhỏ về chuỗi

Một điểm đáng chú ý trong bức tranh thị trường Việt Nam là sự không cân xứng giữa quy mô tổng thể và quy mô của từng chuỗi riêng lẻ. Mặc dù đứng thứ ba Đông Nam Á về tổng giá trị thị trường, Việt Nam mới chỉ có duy nhất một thương hiệu - Milano Coffee - đạt quy mô trên 1.000 cửa hàng. Trong khi đó, toàn khu vực ASEAN có đến 11 chuỗi đồ uống đạt ngưỡng này, bao gồm 8 thương hiệu bản địa và 3 thương hiệu quốc tế là Starbucks từ Mỹ, Mixue và Bingxue từ Trung Quốc.

Sự phân tán này có thể được nhìn nhận theo hai chiều. Một mặt, nó cho thấy thị trường Việt Nam vẫn còn rất nhiều dư địa để các thương hiệu lớn tiếp tục mở rộng và củng cố vị thế. Mặt khác, nó cũng phản ánh mức độ cạnh tranh khốc liệt và sự đa dạng trong thị hiếu tiêu dùng, khiến không một thương hiệu nào dễ dàng chiếm lĩnh thị phần áp đảo.

Bài học từ những thương hiệu thất bại và rút lui

Thực tế thị trường đã cung cấp những bài học đắt giá về việc quy mô toàn cầu không đảm bảo thành công tại một thị trường cụ thể. Mixue, chuỗi trà sữa và kem bình dân với hơn 4.900 cửa hàng trên toàn khu vực - con số lớn nhất trong toàn bộ ASEAN - đã phải thu hẹp quy mô tại Việt Nam theo báo cáo nửa đầu năm 2025 của Mixue Group. Café Amazon, thương hiệu đứng thứ hai khu vực về độ phủ với trên 4.400 cơ sở, thậm chí đã rút lui hoàn toàn khỏi thị trường Việt Nam vào tháng 11/2025 sau 5 năm thâm nhập.

Những trường hợp này cho thấy người tiêu dùng Việt Nam không dễ bị chinh phục bởi danh tiếng hay quy mô. Sở thích về hương vị, mức giá và trải nghiệm tổng thể của người Việt có đặc thù riêng mà không phải công thức thành công nào ở thị trường khác cũng có thể áp dụng trực tiếp được.

Cuộc đua vận hành - chiến trường mới quyết định ai tồn tại

Nhìn về giai đoạn tới, báo cáo của Momentum Works đưa ra một nhận định quan trọng về sự thay đổi bản chất cạnh tranh trong ngành. Trong nhiều năm qua thị trường đồ uống Đông Nam Á xoay quanh việc mở rộng cửa hàng và sự xuất hiện của các thương hiệu mới. Nhưng trong giai đoạn tới, lợi thế cạnh tranh sẽ nằm ở khả năng tối ưu hệ thống vận hành - từ chuỗi cung ứng, quy trình tại điểm bán đến hạ tầng số. Nói cách khác, những thương hiệu chiến thắng trong tương lai không chỉ cần có đồ uống ngon và mạng lưới rộng, mà phải sở hữu hệ thống vận hành mạnh.

Minh chứng cụ thể nhất đến từ những thương hiệu Trung Quốc đang trở thành hình mẫu về hiệu quả vận hành. Các chuỗi dẫn đầu áp dụng mô hình mang tính công nghiệp với tự động hóa quy trình, chuẩn bị đồ uống theo dây chuyền và quản lý đơn hàng dựa trên QR code. Kết quả là trong khi một cửa hàng điển hình có thể phục vụ 300 đến 400 ly mỗi ngày, các đơn vị dẫn đầu đạt 600 đến 800 ly, thậm chí ghi nhận kỷ lục vượt 9.000 ly trong một ngày - một khoảng cách hiệu suất khổng lồ mà không thể thu hẹp chỉ bằng cách thuê thêm nhân viên hay mở thêm cửa hàng.

Với thị trường Việt Nam đang ở vị trí thứ ba Đông Nam Á và tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất khu vực, cuộc đua trong ngành chuỗi đồ uống tại đây đang bước vào giai đoạn quyết định hơn - nơi những thương hiệu đầu tư bài bản vào công nghệ và vận hành sẽ có lợi thế ngày càng lớn trước những đối thủ chỉ chú trọng vào mở rộng số lượng điểm bán.

Bảo An