Rau quả Việt đón thêm cơ hội xuất khẩu

Theo dõi KT&TD trên

Nguồn cung trái cây bước vào vụ thu hoạch chính, tỷ trọng sản phẩm chế biến gia tăng cùng việc liên tiếp mở rộng thị trường xuất khẩu đang tạo thêm động lực để ngành hàng này hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026.

Nhiều mặt hàng chủ lực tăng tốc

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu rau quả trong tháng 5/2026 ước đạt 614,8 triệu USD, tăng 15,1% so với tháng trước và chỉ giảm nhẹ 0,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 5 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả đạt khoảng 2,98 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả này diễn ra trong bối cảnh nhiều loại trái cây chủ lực của Việt Nam như sầu riêng, vải thiều, xoài, dừa bước vào vụ thu hoạch chính. Nguồn cung dồi dào từ các vùng nguyên liệu lớn đang tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu trong quý II và quý III.

Theo đánh giá của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đây là giai đoạn quan trọng của ngành rau quả khi nhu cầu tiêu thụ tại nhiều thị trường vẫn duy trì ở mức cao, trong khi năng lực sản xuất trong nước ngày càng được cải thiện cả về sản lượng lẫn chất lượng.

Đáng chú ý, tăng trưởng của ngành không chỉ đến từ xuất khẩu trái cây tươi mà còn được hỗ trợ bởi sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao. Số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan cho thấy trong 4 tháng đầu năm 2026, nhóm hàng rau quả chế biến chiếm 35,82% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành, tăng đáng kể so với mức 29,33% của cùng kỳ năm trước.

Xu hướng này được đánh giá là tín hiệu tích cực bởi sản phẩm chế biến không chỉ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu mà còn giảm áp lực tiêu thụ trong mùa cao điểm thu hoạch, đồng thời hạn chế rủi ro từ biến động giá cả của thị trường trái cây tươi.

Sầu riêng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu

Trong nhóm các mặt hàng xuất khẩu chủ lực, sầu riêng tiếp tục là điểm sáng lớn nhất của ngành rau quả Việt Nam. Nhờ lợi thế thu hoạch nghịch vụ, cùng việc nhiều vùng trồng và cơ sở đóng gói được cấp mã số phục vụ xuất khẩu chính ngạch, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng trong 4 tháng đầu năm đạt 293,13 triệu USD, tăng 59,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Đặc biệt, việc Nghị định thư xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc chính thức có hiệu lực đã mở thêm dư địa phát triển cho ngành hàng này. Không chỉ xuất khẩu trái tươi, doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước mở rộng sang các sản phẩm đông lạnh, chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị và kéo dài thời gian bảo quản. Sầu riêng hiện vẫn là mặt hàng mang lại giá trị xuất khẩu lớn nhất trong ngành rau quả, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đà tăng trưởng chung của toàn ngành.

Bên cạnh sầu riêng, nhiều mặt hàng khác cũng ghi nhận kết quả khả quan. Xuất khẩu dừa và các sản phẩm chế biến từ dừa đạt 198,38 triệu USD trong 4 tháng đầu năm, tăng 15% so với cùng kỳ. Dừa tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những ngành hàng có tốc độ tăng trưởng ổn định nhờ nhu cầu lớn từ các thị trường châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ.

Thanh long, mít và chanh leo cũng duy trì mức tiêu thụ tốt tại các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Mỹ và Hàn Quốc, góp phần đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu của ngành rau quả Việt Nam.

Một điểm đáng chú ý khác là nhóm hạt và hạt dẻ ghi nhận mức tăng trưởng đột biến. Riêng xuất khẩu hạt dẻ cười đạt 224,63 triệu USD, tăng hơn 204% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh sự tăng trưởng của các mặt hàng chủ lực, việc mở rộng thị trường tiếp tục là yếu tố quan trọng thúc đẩy ngành rau quả trong năm nay. Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi và chanh tươi của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc. Đây được xem là một bước tiến quan trọng sau nhiều năm đàm phán kỹ thuật giữa cơ quan chuyên môn hai nước.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, quá trình đàm phán bắt đầu từ năm 2019 với nhiều vòng trao đổi liên quan đến yêu cầu kiểm dịch, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Việc ký kết thành công Nghị định thư không chỉ mở thêm cơ hội cho nông dân và doanh nghiệp mà còn khẳng định năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng cao của ngành rau quả Việt Nam.

Đối với bưởi và chanh, Trung Quốc là thị trường có quy mô tiêu thụ rất lớn. Việc được xuất khẩu chính ngạch giúp doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận thị trường ổn định, minh bạch và có giá trị cao hơn so với hình thức thương mại tiểu ngạch trước đây.

Không chỉ Trung Quốc, ngành rau quả Việt Nam cũng đang tiếp tục mở rộng hiện diện tại các thị trường khó tính.

Trong tháng 4 vừa qua, lô bưởi tươi đầu tiên của Việt Nam đã được xuất khẩu bằng đường hàng không sang Australia. Dù sản lượng ban đầu chưa lớn, sự kiện này được xem là cột mốc quan trọng bởi Australia là thị trường có những yêu cầu rất khắt khe về kiểm dịch thực vật và chất lượng sản phẩm.

Việc chinh phục thành công những thị trường như Australia không chỉ tạo cơ hội gia tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn góp phần nâng cao uy tín và hình ảnh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Hướng tới tăng trưởng bền vững

Các chuyên gia cho rằng triển vọng của ngành rau quả trong những tháng cuối năm vẫn khá tích cực nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố thuận lợi.

Một mặt, nguồn cung trái cây từ các vùng sản xuất trọng điểm đang bước vào giai đoạn cao điểm thu hoạch. Mặt khác, việc liên tục mở rộng thị trường xuất khẩu chính ngạch giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Đáng chú ý, xu hướng gia tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến đang mở ra hướng đi mới cho ngành rau quả Việt Nam. Thay vì chủ yếu xuất khẩu trái cây tươi với giá trị gia tăng thấp, doanh nghiệp đang đầu tư nhiều hơn vào công nghệ chế biến, bảo quản và phát triển sản phẩm mới nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của từng thị trường sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của ngành.

Với đà tăng trưởng hiện nay cùng những tín hiệu tích cực từ thị trường, ngành rau quả Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì vai trò là một trong những lĩnh vực xuất khẩu năng động nhất của nông nghiệp Việt Nam trong năm 2026, đồng thời tạo thêm dư địa tăng trưởng cho nhiều loại nông sản chủ lực trong những năm tới.