Xuất khẩu rau quả tháng 1/2026: Dịch chuyển mạnh sang nhóm sản phẩm giá trị cao
Tháng 1/2026, xuất khẩu rau quả của Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng so với cùng kỳ năm trước, trong đó nổi bật là sự dịch chuyển cơ cấu từ các mặt hàng tươi truyền thống sang nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Diễn biến này phản ánh xu hướng tái cơ cấu ngành rau quả theo hướng bền vững và thích ứng tốt hơn với yêu cầu của thị trường quốc tế.
Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong tháng 1/2026 đạt hơn 644 triệu USD, tăng 72,9% so với tháng 1/2025. Đây là mức tăng trưởng cao trong bối cảnh nhiều thị trường vẫn chịu tác động của biến động kinh tế toàn cầu.
Cơ cấu các mặt hàng xuất khẩu tiếp tục cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ nét từ nhóm rau quả tươi truyền thống sang các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao, góp phần nâng cao hiệu quả xuất khẩu và giảm rủi ro phụ thuộc vào một số ít mặt hàng chủ lực.
Trong tháng 1/2026, hạt dẻ cười là mặt hàng có trị giá xuất khẩu cao nhất, đạt 137,92 triệu USD, chiếm 21,4% tổng kim ngạch toàn ngành. So với tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu hạt dẻ cười giảm 22,7%, song vẫn tăng mạnh 413,4% so với cùng kỳ năm trước.
Sầu riêng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu xuất khẩu rau quả. Tháng 1/2026, xuất khẩu sầu riêng các loại đạt 117,22 triệu USD, giảm 44% so với tháng trước nhưng tăng tới 274,8% so với tháng 1/2025. Động lực tăng trưởng đến từ việc mở rộng diện tích mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói được Trung Quốc phê duyệt và triển khai nghị định thư xuất khẩu sầu riêng đông lạnh.
Tính đến tháng 1/2026, số lượng mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói sầu riêng được phía Trung Quốc phê duyệt đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, góp phần khơi thông nguồn hàng xuất khẩu chính ngạch. Bên cạnh đó, Việt Nam đang sở hữu lợi thế về mùa vụ nghịch, trong khi các đối thủ như Thái Lan và Malaysia chưa vào vụ chính.
Ngoài hai mặt hàng chủ lực, nhiều sản phẩm khác ghi nhận diễn biến tăng – giảm đan xen.
Dừa đạt 53,9 triệu USD, tăng 7,3% so với tháng 12/2025 và tăng 32,9% so với tháng 1/2025, là một trong số ít mặt hàng tăng trưởng cả theo tháng và theo năm.
Thanh long đạt 48,5 triệu USD, tăng 19,6% so với tháng trước nhưng giảm 17% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy áp lực cạnh tranh lớn và nền so sánh cao của năm trước.
Mít đạt 33,7 triệu USD, giảm 15% so với tháng 12/2025 nhưng tăng 27,3% so với tháng 1/2025. Xoài đạt 31,8 triệu USD, tăng nhẹ 1,2% so với tháng trước nhưng giảm 2,2% so với cùng kỳ năm trước.
Chuối đạt 31,1 triệu USD, giảm 7% so với tháng 12/2025 và giảm nhẹ 0,9% so với tháng 1/2025. Trong khi đó, hạnh nhân đạt 24,6 triệu USD, giảm 23,4% so với tháng trước nhưng tăng mạnh 109,3% so với cùng kỳ.
Ớt là mặt hàng tăng mạnh nhất theo tháng, đạt 12 triệu USD, tăng 52,2% so với tháng 12/2025 và tăng 78,1% so với tháng 1/2025. Chanh leo đạt 11,7 triệu USD, giảm 37,3% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 28,1% so với cùng kỳ năm trước.
Nhìn tổng thể, bức tranh xuất khẩu rau quả tháng 1/2026 cho thấy sự điều chỉnh giảm so với tháng 12/2025 mang tính thời điểm, trong khi xu hướng tăng trưởng so với tháng 1/2025 vẫn rất rõ ràng ở phần lớn các mặt hàng.
Đặc biệt, sự bứt phá của hạt dẻ cười và sầu riêng đang tái định hình cơ cấu giá trị của ngành rau quả. Trong khi đó, các mặt hàng truyền thống như thanh long, chuối và xoài đang chịu áp lực cạnh tranh lớn hơn, đòi hỏi phải nâng cao chất lượng, đa dạng hóa thị trường và tăng cường chế biến sâu.
Theo Cục Hải quan Việt Nam, lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 15/2/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt hơn 875 triệu USD, tăng 67,2% so với cùng kỳ năm 2025, củng cố mục tiêu đạt mức cao kỷ lục mới trong năm nay.
Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng bền vững, các doanh nghiệp cần chú trọng hơn tới các quy định mới về kiểm dịch thực vật và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt tại các thị trường trọng điểm như Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU). Việc đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật không chỉ giúp ổn định đầu ra mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của ngành rau quả Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.
