OCOP và công nghệ – Chìa khóa nâng giá trị nông sản Việt

Theo dõi KT&TD trên

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc nâng cao giá trị nông sản Việt trở thành yêu cầu cấp thiết. Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã và đang mở ra hướng đi chiến lược, giúp nông dân phát huy tiềm năng địa phương, đồng thời kết hợp với khoa học – công nghệ để sản xuất ra những sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế. Nhờ đó, OCOP không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn trở thành công cụ nâng tầm nông sản Việt trên bản đồ thế giới.

Các hợp tác xã trên cả nước đã nhanh chóng thích ứng, tái cơ cấu sản xuất và ứng dụng công nghệ hiện đại. Từ việc cải tiến kỹ thuật canh tác, áp dụng VietGAP, UTZ hay EU Organic, đến việc cơ giới hóa thu hoạch, sấy chế biến và đóng gói thông minh, những tiến bộ này giúp sản phẩm OCOP đạt chất lượng cao, ổn định và đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu. Đồng thời, chuyển đổi số đã trở thành công cụ quan trọng, giúp các hợp tác xã quảng bá sản phẩm, quản lý chuỗi cung ứng và mở rộng kênh tiêu thụ trên nền tảng thương mại điện tử.

Hợp tác xã Trà Sơn Dung, tỉnh Thái Nguyên, là ví dụ điển hình về sự kết hợp giữa giá trị truyền thống và tiến bộ khoa học. Ban đầu chỉ có 8 thành viên, hợp tác xã hiện đã mở rộng lên 50 thành viên chính thức, liên kết với hàng trăm hộ nông dân vùng lân cận, sản xuất hàng trăm tấn chè khô mỗi năm. Trà Sơn Dung áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trên 10 ha chè và triển khai canh tác hữu cơ trên 5 ha, đồng thời thực hiện nông nghiệp theo tiêu chuẩn UTZ trên diện tích 19 ha. Những bước đi này không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn giúp chè Sơn Dung tiếp cận các thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản và Mỹ.

Công nghệ không chỉ giúp nâng cao chất lượng mà còn mở ra cơ hội kinh doanh mới. Nhờ ứng dụng chuyển đổi số, sản phẩm của Trà Sơn Dung có mặt trên sàn thương mại điện tử, ghi nhận hàng trăm đơn hàng từ khắp cả nước và quốc tế. Việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng thông qua công nghệ giúp người tiêu dùng yên tâm về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm, từ đó gia tăng uy tín thương hiệu.

Tương tự, Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Thạnh, An Giang, đã tận dụng công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế để phát triển lúa nếp sạch. Với 50 ha lúa sản xuất theo Đề án 1 triệu ha lúa phát thải thấp, chi phí sản xuất giảm tới 6 triệu đồng/ha, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho xã viên. Sản xuất theo tiêu chuẩn EU không chỉ nâng cao chất lượng mà còn giúp nông dân tiếp cận các thị trường xuất khẩu, đảm bảo sản phẩm đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm và môi trường. Nhờ đó, những sản phẩm OCOP không chỉ gia tăng giá trị kinh tế mà còn tạo ra thu nhập ổn định cho nông dân, nhiều hộ gia đình trở thành triệu phú ngay trên thửa ruộng của mình.

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng, các hợp tác xã còn mở rộng dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn canh tác, chế biến và marketing. Sự kết hợp giữa kiến thức truyền thống, khoa học kỹ thuật và công nghệ số tạo ra một mô hình phát triển nông sản bền vững. Những cải tiến này không chỉ giúp sản phẩm OCOP Việt duy trì chất lượng ổn định mà còn tạo điều kiện để mở rộng thị trường, từ tiêu dùng nội địa đến xuất khẩu quốc tế.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam, chương trình OCOP đã trở thành động lực quan trọng để chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát huy tri thức bản địa. Tính đến nay, hơn 16.000 sản phẩm OCOP đã được công nhận, với khoảng 9.000 chủ thể tham gia, trong đó có hơn 3.000 hợp tác xã. Những con số này minh chứng cho vai trò của OCOP trong việc nâng giá trị nông sản, cải thiện đời sống nông dân và xây dựng thương hiệu Việt trên thị trường toàn cầu.

Ngoài ra, ứng dụng công nghệ trong OCOP còn giúp phát triển sản phẩm theo hướng bền vững. Sử dụng công nghệ sinh học, cơ giới hóa, sấy chế biến hiện đại, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử và dữ liệu thị trường, các hợp tác xã không chỉ tăng năng suất mà còn giảm thiểu tác động môi trường, tiết kiệm chi phí sản xuất và tăng hiệu quả kinh tế. Sự kết hợp này đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Việt: sản xuất chất lượng cao, thân thiện môi trường và cạnh tranh toàn cầu.

OCOP và công nghệ trở thành chìa khóa để nông sản Việt nâng giá trị. Đây không chỉ là câu chuyện về kỹ thuật hay thị trường mà còn là minh chứng cho sức mạnh cộng đồng, cho thấy sự gắn kết giữa nông dân, hợp tác xã và thị trường. Khi giá trị bản địa được bảo tồn, khoa học – công nghệ được ứng dụng và thị trường được mở rộng, nông sản Việt sẽ không chỉ dừng lại ở tiêu dùng trong nước mà còn thực sự vươn ra thế giới. OCOP đã, đang và sẽ tiếp tục là cầu nối, giúp nông dân nâng cao thu nhập, tạo ra sản phẩm chất lượng và xây dựng thương hiệu Việt bền vững trên bản đồ nông nghiệp toàn cầu.