Mixue: Lợi nhuận tỷ đô không đến từ những ly đồ uống

Theo dõi KT&TD trên

...nơi 97,6% doanh thu thực chất đến từ việc bán nguyên vật liệu cho chính các đối tác nhận quyền đang gánh trọn rủi ro mặt bằng và cạnh tranh bão hòa.

Cơ cấu doanh thu 97,6% từ bán buôn nguyên vật liệu và thiết bị

Báo cáo tài chính năm 2025 ghi nhận doanh thu hợp nhất của chuỗi đạt 33,56 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 128.000 tỷ đồng, tăng 35,2% so với năm trước. Lợi nhuận ròng chạm mốc 5,9 tỷ nhân dân tệ, xấp xỉ 22.500 tỷ đồng, tăng 33,1%. Tính bình quân mỗi ngày trong năm 2025, hệ thống thu về khoảng 350 tỷ đồng và giữ lại gần 62 tỷ đồng tiền lãi. Đến cuối năm 2025, quy mô mạng lưới đạt gần 60.000 điểm bán toàn cầu, gồm 55.356 cơ sở tại Trung Quốc và 4.467 cơ sở tại 14 quốc gia. Riêng năm 2025 có thêm hơn 13.000 cửa hàng mở mới, tương đương tốc độ bình quân 36 điểm bán mỗi ngày.

Tuy nhiên, cơ cấu doanh thu năm 2025 chỉ ra bản chất thực tế: dòng tiền của công ty mẹ gần như không phụ thuộc vào việc bán đồ uống trực tiếp cho người tiêu dùng. Mảng cung ứng nguyên vật liệu và thiết bị cho các đối tác nhận quyền mang về 32,7 tỷ nhân dân tệ, chiếm 97,6% tổng doanh thu với biên lợi nhuận gộp 29,9%. Trong khi đó, phí nhượng quyền và dịch vụ chỉ đạt 793 triệu nhân dân tệ, chiếm 2,4% dù biên lợi nhuận gộp lên tới 82,6%. Với khoảng 3.000 tỷ đồng phí nhượng quyền chia cho gần 60.000 cửa hàng, mỗi điểm bán chỉ đóng góp bình quân 50 triệu đồng mỗi năm cho công ty mẹ. Thực chất, chuỗi vận hành như một tập đoàn sản xuất và phân phối bán sỉ với 60.000 đại lý tiêu thụ bắt buộc. Chủ quán gánh toàn bộ chi phí mặt bằng, nhân sự và rủi ro kinh doanh, trong khi công ty mẹ hưởng biên lợi nhuận bán buôn trên từng đơn hàng xuất kho.

Chiến lược giá bán lẻ thấp và áp lực cạnh tranh nội bộ

Để tối ưu hóa cỗ máy bán buôn, ban điều hành tập trung gia tăng số lượng điểm bán và sản lượng nguyên liệu nhập kho thay vì tìm kiếm biên lãi trên từng ly nước. Mức giá bán lẻ rẻ hơn mặt bằng chung khoảng 30%, với cây kem 10.000 đồng hay 50.000 đồng đổi được 2 ly trà sữa, trở thành đòn bẩy kích cầu lượng khách tìm đến quán. Cửa hàng càng đông khách thì lượng nguyên liệu tiêu thụ càng cao, trực tiếp thúc đẩy doanh số bán sỉ của công ty mẹ.

Dù vậy, chiến lược mở rộng thần tốc đã đẩy các bên nhận quyền vào thế cạnh tranh trực tiếp khi thị trường bão hòa. Hợp đồng quy định khoảng cách tối thiểu giữa 2 điểm bán cùng hệ thống chỉ là 50 mét, khiến nhiều cửa hàng cùng thương hiệu nằm san sát trên một tuyến phố và tự triệt tiêu khách của nhau. Thực tế vận hành cũng chênh lệch lớn so với cam kết ban đầu: năm 2023, nhiều chủ quán phản ánh vốn đầu tư thực tế lên tới 900 triệu đến 1,2 tỷ đồng thay vì 600 đến 700 triệu đồng như giới thiệu; doanh thu ngày chỉ đạt 1 đến 3 triệu đồng so với mức kỳ vọng 6 đến 7 triệu đồng. Thời gian thu hồi vốn kéo dài khi sau 1 năm kinh doanh, nhiều cơ sở mới chỉ thu về 10% đến 15% vốn bỏ ra thay vì mục tiêu 7 đến 8 tháng. Mâu thuẫn về chính sách giảm giá bán lẻ ép chủ quán chịu hao hụt lợi nhuận trong khi công ty mẹ vẫn gia tăng sản lượng xuất kho tiếp tục nới rộng khoảng cách giữa đôi bên.

Quá trình điều chỉnh mạng lưới và thu hẹp quy mô tại Việt Nam

Việt Nam từng là thị trường quốc tế lớn thứ 3 của chuỗi kể từ khi điểm bán đầu tiên ra mắt vào tháng 9/2018 tại Hà Nội thông qua Công ty TNHH Snow King Global. Đến tháng 10/2022, hệ thống đạt hơn 350 cửa hàng với hơn 100 điểm tại Hà Nội, mang lại doanh thu 485 tỷ đồng và lãi 68 tỷ đồng cho pháp nhân cung ứng. Sang năm 2023, doanh thu mảng bán buôn tăng gấp 2,6 lần lên gần 1.260 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 204 tỷ đồng với biên lãi ròng 16,2%. Quy mô mạng lưới lập đỉnh vào tháng 9/2024 với 1.304 cơ sở trên cả nước.

Đến năm 2026, hệ thống tại Việt Nam thu hẹp còn khoảng 1.000 cửa hàng hoạt động hiệu quả, đồng nghĩa khoảng 300 điểm bán đã đóng cửa, tương ứng tỷ lệ sụt giảm 23%. Phía công ty lý giải đây là bước chuyển từ mở rộng mật độ sang phát triển bền vững giúp doanh số ngày của các điểm còn lại tăng hơn 50%, nhưng số liệu cho thấy thị trường đã chạm ngưỡng quá tải. Theo iPOS.vn, năm 2025 tốc độ tăng trưởng cửa hàng F&B nhượng quyền tại Việt Nam chỉ đạt 2%, trong khi có tới 50.000 cửa hàng đóng cửa do sàng lọc. Mật độ bán lẻ chạm mốc 1 cửa hàng trên 300 dân, mức độ cạnh tranh gay gắt hàng đầu Đông Nam Á.

Chi phí vận hành gia tăng và áp lực suy giảm lợi nhuận ròng

Tín hiệu chững lại của mô hình mở rộng độ phủ thể hiện rõ trong kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026. Nếu nửa đầu năm 2025 doanh thu tăng 39,3% đạt 14,87 tỷ nhân dân tệ và lãi ròng tăng 44,1% đạt 2,72 tỷ nhân dân tệ, thì đến nửa đầu năm 2026 doanh thu chỉ tăng 2,3% lên 15,2 tỷ nhân dân tệ, mất 37 điểm phần trăm tăng trưởng. Lợi nhuận ròng rơi xuống 2,32 tỷ nhân dân tệ, giảm 15% do chi phí sản xuất tăng cao cùng chi phí bán hàng, nhân sự tăng 22,9% và chi phí quản lý tăng 39,4%.

Mạng lưới quốc tế cũng giảm từ 4.467 xuống 4.378 điểm, tức mất 89 cơ sở trong nửa đầu năm 2026, tập trung chủ yếu ở Việt Nam và Indonesia. Khi đà mở mới dừng lại và các điểm bán tuyến đầu đóng cửa vì áp lực chi phí, cỗ máy bán buôn nguyên liệu lập tức đứt gãy nguồn thu. Mô hình giá rẻ tạo nên kỳ tích nhờ quy mô lớn, nhưng cũng bộc lộ rủi ro cốt tử: khi người mở quán không thể duy trì dòng tiền bền vững từ người tiêu dùng, toàn bộ chuỗi cung ứng phía sau sớm muộn sẽ phải đối mặt với áp lực thanh lọc cục bộ.

Bảo An