18 tỷ đồng và câu chuyện gần 20 năm của dự án điện rác Tasco Củ Chi
Dự án điện rác Củ Chi của Tasco đã trải qua gần 20 năm với nhiều lần điều chỉnh quy mô, công nghệ. Đáng chú ý, khoản đầu tư 18 tỷ đồng tại dự án không còn được ghi nhận trong BCTC của Tasco giữa năm 2026.
LTS: Rác đang trở thành một ngành kinh tế như thế nào?
Mỗi ngày, hàng chục nghìn tấn rác được thải ra từ các đô thị, khu dân cư, nhà máy và hoạt động sản xuất. Nếu trước đây chất thải chủ yếu được nhìn nhận như một bài toán vệ sinh môi trường và chi phí xã hội, thì cùng với quá trình đô thị hóa, yêu cầu giảm chôn lấp và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, rác đang dần trở thành một nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế.
Phía sau mỗi tấn rác là cả một chuỗi dịch vụ và dòng tiền: thu gom, vận chuyển, xử lý, chôn lấp, đốt phát điện, tái chế, thu hồi vật liệu và xử lý các sản phẩm sau quá trình đốt. Hàng loạt dự án có tổng vốn hàng nghìn tỷ đồng đang được triển khai, trong khi các doanh nghiệp môi trường ngày càng tham gia sâu hơn vào lĩnh vực điện rác, tái chế và xử lý chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại.
Nhưng ai đang sở hữu những “mỏ rác” này? Doanh nghiệp kiếm tiền từ rác thế nào? Đâu là những tài sản thực sự có giá trị trong ngành môi trường? Và khi Việt Nam chuyển từ chôn lấp sang đốt rác phát điện, tái chế và kinh tế tuần hoàn, dòng tiền trong ngành sẽ thay đổi ra sao?
Đây cũng là một thị trường có những nghịch lý không dễ nhìn thấy. Nhu cầu xử lý rác rất lớn nhưng không phải dự án nào cũng có hiệu quả tài chính; vốn đầu tư cho công nghệ cao, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi giá dịch vụ xử lý, cơ chế mua điện và nguồn rác đầu vào quyết định trực tiếp đến khả năng vận hành của doanh nghiệp.
Với loạt bài “Thị trường rác Việt Nam: Ai đang sở hữu những “mỏ vàng” nghìn tỷ?”, Tạp chí Kinh tế Môi trường đi từ những con số về lượng rác phát sinh đến những doanh nghiệp đang sở hữu nhà máy, công nghệ và hạ tầng xử lý chất thải; từ các dự án điện rác quy mô nghìn tỷ đến những doanh nghiệp môi trường đang hiện diện trên thị trường chứng khoán.
Thông qua các dữ liệu về vốn đầu tư, công suất xử lý, doanh thu, lợi nhuận, cổ đông, dự án và dòng tiền, loạt bài hướng tới phác họa bản đồ kinh tế phía sau ngành rác Việt Nam – nơi chất thải đang từng bước được nhìn nhận không chỉ là thứ cần loại bỏ, mà còn là nguồn nguyên liệu cho một nền kinh tế tuần hoàn.
Từ nhà máy xử lý rác 500 tấn/ngày
CTCP Tasco (mã HUT) bắt đầu được nhắc đến trong kế hoạch xử lý rác của TP.HCM từ nhiều năm trước. Tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc, huyện Củ Chi, doanh nghiệp được định hướng phát triển nhà máy xử lý, tái chế chất thải rắn, với công suất ban đầu 500 tấn/ngày.
Ngày 22/11/2018, Công ty Cổ phần Tasco phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM khởi công Nhà máy xử lý - tái chế chất thải rắn Tasco Củ Chi. Dự án có tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 500 tấn/ngày và dự kiến đưa vào sử dụng sau 24 tháng xây dựng. Thời gian khai thác, vận hành được xác định đến tháng 6/2057.
Để thực hiện dự án này, Tasco đã thành lập Công ty TNHH Môi trường Tasco Củ Chi vào tháng 11/2018. Ngành nghề đăng ký là xử lý và tiêu hủy rác thải không độc hại.
Vốn điều lệ khi thành lập là 147,9 tỷ đồng, trong đó, Công ty TNHH Điện rác Sài Gòn nắm 87,83% (129,9 tỷ đồng), CTCP Tasco góp 18 tỷ đồng, tương ứng 12,17%.
Đến tháng 10/2019, Môi trường Tasco Củ Chi tăng vốn lên 330 tỷ đồng, trong đó Công ty TNHH Điện rác Sài Gòn nắm 93,545%, Tasco nắm 5,455%, Châu Phước Minh nắm 1%. Khi này doanh nghiệp đổi tên thành CTCP Môi trường Tasco Củ Chi. Đại diện pháp luật/Tổng Giám đốc là ông Châu Phước Minh (SN 1966).
Trong đó, Công ty Điện rác Sài Gòn thành lập tháng 5/2018, vốn 250 tỷ đồng, chủ sở hữu là Công ty TNHH Điện rác Việt Nam. Tháng 1/2019, doanh nghiệp tăng vốn lên 1.500 tỷ đồng, trong đó Điện rác Việt Nam nắm 66%, Công ty TNHH Vật tư - Xây dựng Nhật Khôi nắm 30% và Bùi Hữu Thiện nắm 4%. Còn về Điện rác Việt Nam khi thành lập có vốn 400 tỷ đồng, thời điểm thành lập do Công ty TNHH Đầu tư WellCity nắm 100% vốn điều lệ.
Tất cả các doanh nghiệp này đều do ông Châu Phước Minh (SN 1966) làm đại diện pháp luật kiêm Tổng Giám đốc.
Quay trở lại với dự án Nhà máy xử lý - tái chế chất thải rắn, ngay từ thời điểm khởi công, dự án đã được định hướng theo mô hình xử lý chất thải kết hợp thu hồi giá trị. Công nghệ được giới thiệu có khả năng chuyển hóa rác thành điện năng; đồng thời tận dụng rác hữu cơ để sản xuất phân hữu cơ, tro xỉ để sản xuất gạch không nung và nước rỉ rác để phát điện. Hệ thống xử lý khí thải được giới thiệu theo tiêu chuẩn châu Âu, kết hợp quan trắc trực tuyến 24/24 giờ.
Như vậy, ngay từ đầu, Tasco không chỉ đặt mục tiêu tiếp nhận và xử lý rác mà đã hướng đến một chuỗi giá trị rộng hơn: xử lý chất thải, tái chế vật liệu và thu hồi năng lượng.
Tuy nhiên, tiến độ dự án sau đó không diễn ra như kế hoạch ban đầu.
Tasco Củ Chi trở thành một trong những dự án được TP.HCM kỳ vọng góp phần chuyển dịch phương thức xử lý rác từ chôn lấp sang công nghệ đốt phát điện.
Trong giai đoạn 2019-2022, thành phố thúc đẩy nhiều dự án chuyển đổi công nghệ tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc. Tasco là một trong những doanh nghiệp tham gia, bên cạnh Vietstar và Tâm Sinh Nghĩa.
Đến năm 2022, trong khi Vietstar và Tâm Sinh Nghĩa đã được UBND TP.HCM ban hành quyết định chủ trương đầu tư cho dự án chuyển đổi công nghệ, Tasco Củ Chi vẫn đang hoàn thiện các thủ tục pháp lý. Khi đó, công suất dự án của Tasco được xác định ở mức 500 tấn rác/ngày.
Những vướng mắc không chỉ nằm ở thủ tục. Đại diện Công ty Cổ phần Môi trường Tasco Củ Chi từng cho biết dịch Covid-19 khiến đối tác châu Âu chưa xác định được thời điểm cung cấp công nghệ, thi công và lắp đặt thiết bị, qua đó ảnh hưởng đến tiến độ dự án.
Trong quá trình hoàn thiện phương án, quy mô dự án cũng được tính toán lại.
Một phương án từng được công bố đưa tổng công suất xử lý lên 3.320 tấn/ngày, gồm 2.700 tấn/ngày chất thải rắn sinh hoạt, 500 tấn/ngày chất thải công nghiệp thông thường và 120 tấn/ngày chất thải nguy hại.
Sự thay đổi này cho thấy dự án Tasco không còn dừng ở một nhà máy xử lý rác sinh hoạt quy mô 500 tấn/ngày như phương án ban đầu, mà được định hướng thành một tổ hợp xử lý nhiều dòng chất thải.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa các phương án quy mô từng được công bố và cấu hình cuối cùng của dự án. Không nên mặc định con số 3.320 tấn/ngày là công suất vận hành hiện tại của một nhà máy đã hoàn thành, bởi dự án vẫn trải qua quá trình điều chỉnh thủ tục và công nghệ.
…đến nhà máy điện rác
Việc chuyển đổi công nghệ của Tasco nằm trong chủ trương lớn hơn của TP.HCM nhằm giảm dần tỷ lệ chôn lấp và tăng tỷ trọng xử lý bằng công nghệ tái chế, đốt phát điện.
Năm 2019, TP.HCM xác định Tasco là một trong những nhà đầu tư tham gia quá trình chuyển đổi công nghệ xử lý rác. Tài liệu của Trung tâm Báo chí TP.HCM khi đó cho biết thành phố hướng tới việc cải tạo, nâng cấp các nhà máy xử lý rác hiện hữu, chuyển sang công nghệ đốt phát điện.
Đến năm 2022, TP.HCM cho biết có 4 dự án chuyển đổi công nghệ đang được triển khai, trong đó Tasco Củ Chi có công suất 500 tấn/ngày. Tổng công suất của các dự án này khoảng 7.500 tấn/ngày.
Điểm đáng chú ý là tiến độ của Tasco kéo dài hơn dự kiến. Năm 2022, dự án vẫn được xếp trong nhóm đang hoàn thiện thủ tục pháp lý.
Đến năm 2025, một bước tiến quan trọng được ghi nhận: dự án chuyển đổi công nghệ của Công ty Cổ phần Tasco đã được phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư. Thông tin này được công bố trong bối cảnh TP.HCM thúc đẩy tháo gỡ các nút thắt thủ tục để tăng tốc các dự án đốt rác phát điện.
Điều này đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với giai đoạn trước, khi dự án còn ở quá trình hoàn thiện hồ sơ và thủ tục.
Khoản đầu tư 18 tỷ đồng và câu chuyện phía sau
Một chi tiết đáng chú ý trong báo cáo tài chính của Tasco là khoản đầu tư vào Công ty TNHH Môi trường Tasco Củ Chi.
Tại Báo cáo tài chính hợp nhất sau soát xét 6 tháng đầu năm 2026, khoản đầu tư 18 tỷ đồng của Tasco tại Công ty TNHH Môi trường Tasco Củ Chi được ghi nhận tại đầu năm 2026 nhưng không còn xuất hiện ở cuối kỳ.
Đến nay, Tasco vẫn nằm trong nhóm các đơn vị có hợp đồng cung ứng dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt với TP.HCM, bên cạnh Vietstar, Tâm Sinh Nghĩa, VWS và CITENCO.
Điều này khiến câu chuyện Tasco khác với một dự án điện rác mới hoàn toàn. Doanh nghiệp đã tham gia vào chuỗi xử lý chất thải của thành phố trong nhiều năm và có một dự án tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc.
Trong khi đó, Tasco hiện đã có quy mô lớn hơn nhiều so với thời điểm khởi động dự án môi trường. Năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hợp cộng 52.533 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hợp nhất 630 tỷ đồng, tổng tài sản 52.231 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu 17.942 tỷ đồng. Hoạt động ô tô, hạ tầng giao thông thông minh và các dịch vụ liên quan đang là những trụ cột chính trong hệ sinh thái của Tasco.
Trong bối cảnh đó, dự án xử lý rác Củ Chi chỉ là một phần trong hệ sinh thái đầu tư hiện nay của Tasco. Nhưng đây lại là một phần có lịch sử kéo dài, nhiều lần thay đổi về quy mô và công nghệ.
Sau gần hai thập kỷ, câu hỏi lớn với dự án không còn đơn thuần là có xây được nhà máy hay không, mà là khi chuyển sang mô hình đốt phát điện, Tasco sẽ tổ chức nguồn vốn, công nghệ, nguồn rác và đầu ra điện năng như thế nào để biến hạ tầng xử lý chất thải thành một tài sản tạo dòng tiền bền vững.
Đây cũng là bước thử quan trọng đối với một dự án đã đi qua nhiều vòng điều chỉnh, từ nhà máy xử lý - tái chế 500 tấn/ngày đến định hướng điện rác và xử lý nhiều dòng chất thải tại Củ Chi.
Tasco gánh hơn 23.730 tỷ đồng nợ vay
Theo báo cáo tài chính hợp nhất 6 tháng đầu năm 2026, Tasco ghi nhận quy mô tài sản tiếp tục tăng, song tốc độ gia tăng của nợ phải trả cao hơn đáng kể so với vốn chủ sở hữu.
Cụ thể, tổng tài sản của Tasco tại ngày 30/6/2026 đạt hơn 54.698 tỷ đồng, tăng khoảng 2.467 tỷ đồng, tương đương 4,7% so với đầu năm. Trong đó, tiền và các khoản tương đương tiền đạt 3.214,7 tỷ đồng, tăng 1,9%. Đáng chú ý, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn đạt hơn 10.044,6 tỷ đồng, tăng 11,3% so với đầu năm, chủ yếu là các khoản tiền gửi nắm giữ đến ngày đáo hạn.
Ở phía tài sản dài hạn, chi phí xây dựng cơ bản dở dang đạt 3.766 tỷ đồng, tăng hơn 874 tỷ đồng, tương ứng 30,2% so với đầu năm. Đây là một trong những khoản mục tăng đáng kể nhất trong cơ cấu tài sản của Tasco. Trong khi đó, các khoản phải thu ngắn hạn giảm khoảng 3,1% xuống còn 7.253,6 tỷ đồng, còn hàng tồn kho tăng 4% lên 6.174,3 tỷ đồng.
Đáng chú ý, đầu tư tài chính dài hạn của Tasco đạt 2.186,4 tỷ đồng, tăng 9,5%. Trong đó, khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết ghi nhận 578,7 tỷ đồng, tăng so với mức 550,7 tỷ đồng đầu năm; đầu tư góp vốn vào đơn vị khác đạt 869,3 tỷ đồng, tăng từ 662,3 tỷ đồng.
Về nguồn vốn, nợ phải trả của Tasco đến cuối tháng 6/2026 lên tới 36.622,9 tỷ đồng, tăng gần 2.334 tỷ đồng, tương đương 6,8% so với đầu năm.
Đáng chú ý trong cơ cấu nợ là vay nợ ngắn hạn đạt hơn 11.283 tỷ đồng, tăng khoảng 1.589 tỷ đồng, tương đương 16,4% so với đầu năm. Vay nợ dài hạn đạt 12.447 tỷ đồng, tăng gần 1,8%. Như vậy, tổng nợ vay của Tasco đã lên tới khoảng 23.730 tỷ đồng vào cuối kỳ.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Tasco ghi nhận doanh thu thuần 22.190,8 tỷ đồng, tăng 44,6% so với mức 15.350,8 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận trước thuế của Tasco đạt 400,2 tỷ đồng, tăng 134,7% so với cùng kỳ năm 2025, tương đương 2,35 lần. Lợi nhuận sau thuế đạt 310,5 tỷ đồng, tăng 171,9% so với mức 114,2 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, lãi sau thuế cổ đông Công ty mẹ đạt 91 tỷ đồng.
Tasco “bơm” gần 1.000 tỷ đồng cho các đơn vị trong hệ sinh thái
Báo cáo quản trị 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy Tasco có hoạt động điều phối vốn đáng chú ý trong hệ sinh thái. Trong kỳ, công ty đã thực hiện các khoản cho vay với tổng giá trị 989,6 tỷ đồng cho các công ty con và công ty liên kết.
Trong đó, Tasco Investment nhận 372,1 tỷ đồng, VETC RSA 360 tỷ đồng, Công ty CP Đầu tư ngành nước DNP 204 tỷ đồng, Tasco Auto 50 tỷ đồng và Công ty CP Sản xuất và Thương mại DNP 3,5 tỷ đồng.
Hoạt động này mang về cho Tasco 75,3 tỷ đồng tiền lãi cho vay trong kỳ. Bên cạnh đó, công ty mẹ còn ghi nhận 43,6 tỷ đồng cổ tức và lợi nhuận được chia từ Tasco Investment, Tasco BOT và Tasco Land.
Ở chiều ngược lại, Tasco phát sinh khoản vay 10 tỷ đồng từ VETC, đồng thời ghi nhận 8,4 tỷ đồng chi phí lãi vay trong 6 tháng đầu năm.
Bên cạnh nguồn thu từ hoạt động cho vay, công ty mẹ Tasco còn ghi nhận 43,6 tỷ đồng cổ tức và lợi nhuận được chia từ các đơn vị trong hệ sinh thái. Trong đó, Tasco nhận 18 tỷ đồng từ Tasco Investment, 15,6 tỷ đồng từ Tasco BOT và 10 tỷ đồng từ Tasco Land.
Ngoài các giao dịch tài chính, Tasco cũng phát sinh các giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ với các đơn vị liên quan.
Trong 6 tháng đầu năm, tổng giá trị mua hàng hóa và dịch vụ từ các bên liên quan đạt 13,8 tỷ đồng. Trong đó, khoản mua lớn nhất đến từ Công ty TNHH Thu phí tự động VETC với 9,6 tỷ đồng, tiếp theo là Savico Hà Nội 1,5 tỷ đồng và Bảo hiểm Tasco 846,4 triệu đồng.
Ở chiều bán hàng và cung cấp dịch vụ, Tasco ghi nhận tổng giá trị 23,3 tỷ đồng. Hai khoản đáng chú ý nhất là giao dịch với VETC Digital trị giá 13,3 tỷ đồng và Greenlynk Automotives 6,25 tỷ đồng.
Ông Vũ Đình Độ, sinh năm 1982, hiện là Chủ tịch HĐQT Tasco từ tháng 4/2022. Trước đó, ông có thời gian làm kiểm toán tại KPMG Việt Nam, KPMG Singapore và kinh qua các vị trí về đầu tư, M&A, thị trường vốn tại SSI, VNDirect và MSB.
Ông Độ tham gia DNP từ năm 2012, trở thành Tổng Giám đốc năm 2014 và Chủ tịch HĐQT năm 2015. Trong gần một thập kỷ, DNP mở rộng sang hạ tầng nước, vật liệu xây dựng, đồ gia dụng và bao bì. Tháng 5/2024, ông rời ghế Chủ tịch DNP để tập trung cho Tasco, nhưng tiếp tục tham gia định hướng chiến lược tại DNP.
Từ khi ông Độ giữ chức Chủ tịch, Tasco thực hiện quá trình tái cấu trúc và mở rộng hệ sinh thái, trong đó nổi bật là ô tô, thu phí không dừng, bảo hiểm và các hoạt động hạ tầng.
Mỗi địa phương đang có một cách khác nhau để xử lý bài toán rác thải. Nếu CITENCO cho thấy vai trò của doanh nghiệp công ích trong chuỗi thu gom và xử lý rác tại TP.HCM, SDV lại đặt trọng tâm vào thu hồi tài nguyên. Tại Quang Trung, cùng một dòng rác đang được khai thác theo nhiều hướng, từ compost, RDF, biogas, tái chế nhựa đến phân bón hữu cơ và điện rác. Ở bài sau Tạp chí Kinh tế Môi trường sẽ giới thiệu tới bạn đọc chân dung CTCP Dịch vụ Sonadezi (SDV),CTCP Dịch vụ Sonadezi (SDV).
O.L
