Ngân hàng tăng sức hút bằng chứng chỉ tiền gửi lãi suất cao

Theo dõi KT&TD trên

Phía sau cuộc cạnh tranh này là bài toán cân đối giữa tín dụng tăng nhanh và nguồn vốn huy động tăng chậm hơn.

Biểu lãi suất ngày 1/10/2026 cho thấy mặt bằng tiền gửi tiết kiệm ít biến động so với tháng 9, trong khi lãi suất chứng chỉ tiền gửi được duy trì ở mức cao. Theo khảo sát của Thị trường Tài chính Tiền tệ, mức cao nhất tại nhóm bốn ngân hàng thương mại có vốn nhà nước lên tới 7,5%/năm; tại một số ngân hàng thương mại cổ phần, mức công bố có thể đạt 9%/năm, và một khảo sát khác ghi nhận tới 9,4%/năm.

Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, Vietcombank niêm yết chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 6 tháng ở mức 7,5%/năm. BIDV áp dụng 7,2%/năm cho các kỳ hạn 6–11 tháng và 13–60 tháng, riêng kỳ hạn 12 tháng là 7,4%/năm. VietinBank niêm yết 7,2%/năm cho kỳ hạn 6–9 tháng và 7,4%/năm cho kỳ hạn 12–36 tháng. Tùy nguồn khảo sát, mức tiết kiệm cùng kỳ hạn 6 tháng của Vietcombank được ghi nhận là 6,6%/năm hoặc 3,5%/năm, tương ứng khoảng cách từ 0,9 đến 4 điểm phần trăm so với chứng chỉ tiền gửi.

Nhóm ngân hàng cổ phần đa dạng hơn về điều kiện. Theo Vietstock, tại VPBank, chứng chỉ tiền gửi mệnh giá 10 triệu đồng kỳ hạn 1–6 tháng hưởng 6,2–7,8%/năm, còn mệnh giá từ 100 triệu đồng là 7,3–9%/năm. ACB chào 6,5–7,2%/năm cho kỳ hạn 1–5 tháng với khoản từ 10 triệu đồng; MB cho phép mua từ 200.000 đồng, kỳ hạn 3–6 tháng lên tới 7%/năm. MSB áp dụng mức tới 8,8%/năm với khoản tiền đáp ứng điều kiện quy mô, còn BVBank triển khai chứng chỉ tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 6–12 tháng với mức tới 8,2%/năm, tối thiểu 10 triệu đồng.

Trong khi đó, ở kênh tiết kiệm thông thường kỳ hạn 12 tháng, bảng khảo sát của Tạp chí Kinh tế - Tài chính ghi nhận Sacombank niêm yết 7,5%/năm, LPBank và SaigonBank 7,2%/năm, BAC A BANK 7,1%/năm; BIDV 6,8%/năm, còn Vietcombank, VietinBank và Agribank cùng ở mức 5,9%/năm. Với khoản gửi 500 triệu đồng nhận lãi cuối kỳ, mức 7,5%/năm tương ứng khoảng 37,5 triệu đồng tiền lãi sau một năm, so với khoảng 29,5 triệu đồng ở mức 5,9%/năm – chênh khoảng 8 triệu đồng.

Theo các chuyên gia tài chính, một yếu tố khiến chứng chỉ tiền gửi có thể có lãi suất cao hơn tiền gửi thông thường là sản phẩm này không chịu trần lãi suất tiền gửi như các khoản tiền gửi có kỳ hạn. Do vậy, chứng chỉ tiền gửi giúp ngân hàng đa dạng hóa công cụ huy động, qua đó tăng khả năng thu hút nguồn tiền nhàn rỗi khi cạnh tranh tiền gửi ngày càng mạnh.

Bối cảnh chung là khoảng cách giữa tín dụng và huy động. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm trước và tăng 18,1% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tốc độ huy động vốn chậm hơn, khiến chênh lệch giữa tín dụng và huy động tiếp tục nới rộng. Các ngân hàng vì vậy phải tìm thêm nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu cho vay và bảo đảm các chỉ tiêu an toàn; nhu cầu tăng vốn cấp 2 cũng góp phần đẩy chi phí vốn lên, trong khi thị trường trái phiếu vẫn chịu sự giám sát chặt chẽ.

Khung quản lý thanh khoản cũng đang có điều chỉnh. Theo thông tin đăng tải ngày 1/10, tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi của ngân hàng được nâng lên tối đa 95%, đồng thời Ngân hàng Nhà nước bổ sung các tỷ lệ quản lý thanh khoản LCR, NSFR và tỷ lệ đòn bẩy. Trong bối cảnh đó, nguồn vốn có kỳ hạn rõ ràng như chứng chỉ tiền gửi có thể tiếp tục là một lựa chọn của các nhà băng.

Bên cạnh chứng chỉ tiền gửi, cuộc đua huy động còn diễn ra qua nhiều hình thức khác. Cake by VPBank có chương trình cộng thêm tối đa 2,2%/năm đến hết ngày 31/10, đưa mức hưởng kỳ hạn 10–13 tháng lên tương đương 9,6%/năm với nhóm khách hàng đủ điều kiện; Techcombank cộng thêm 1,5–1,8%/năm cho một số sản phẩm kỳ hạn 6 và 12 tháng đến ngày 6/10. IVB tặng voucher cho khách hàng giới thiệu, còn Sacombank tổ chức quay số với tổng giải thưởng hơn 9 tỷ đồng. Ở phân khúc khoản gửi rất lớn, PVcomBank áp dụng 10%/năm cho kỳ hạn 12–13 tháng với số dư từ 2.000 tỷ đồng; MSB là 9%/năm từ 500 tỷ đồng; OCB là 8,5%/năm từ 1.000 tỷ đồng cho kỳ hạn 6 và 12 tháng.

Về triển vọng, VNDirect đã điều chỉnh kỳ vọng theo hướng thận trọng hơn, cho rằng lãi suất có thể chỉ hạ nhiệt rõ nét từ đầu năm 2027, thay vì giảm dần từ quý IV/2026 như dự báo trước đó, sau khi Fed tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong tháng 9. VCBS cũng dự báo lãi suất huy động duy trì quanh vùng hiện tại khi tín dụng tăng tốc vào cuối năm.

Đối với người gửi tiền, chứng chỉ tiền gửi có những khác biệt đáng lưu ý so với sổ tiết kiệm. Người mua được xác nhận quyền sở hữu khoản tiền trong một thời hạn nhất định và hưởng lãi theo điều kiện của sản phẩm. Việc tất toán trước hạn phụ thuộc vào chính sách của từng ngân hàng và không phải lúc nào cũng được chấp nhận, trong khi tiền gửi tiết kiệm thường cho phép rút trước hạn với lãi suất thấp hơn. Mức lãi suất cao cũng thường đi kèm điều kiện về mệnh giá, kỳ hạn, kênh giao dịch hoặc quy mô số dư; thậm chí một số ngân hàng niêm yết lãi suất kỳ hạn 24 tháng thấp hơn kỳ hạn 12 tháng.

Vì vậy, người gửi nên đối chiếu lãi suất và điều kiện trực tiếp trên ứng dụng chính thức, website hoặc hợp đồng do ngân hàng phát hành, không cung cấp mã OTP và không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân theo hướng dẫn của người tự nhận là nhân viên ngân hàng. Phạm vi và hạn mức bảo hiểm tiền gửi áp dụng cho từng loại sản phẩm cũng cần được kiểm tra theo quy định hiện hành và thông tin do ngân hàng công bố.

Hoàng Nguyễn