Bài toán khó khi người trẻ mua nhà

Theo dõi KT&TD trên

Người trẻ chấp nhận ở xa hơn, nhưng cần nhà đúng khả năng chi trả

Anh Bá Sơn (32 tuổi, hiện đang là nhân viên kỹ thuật công nghệ tại Hà Nội) cho biết, mong muốn mua nhà của anh hiện nay đã thay đổi đáng kể so với trước.

Hiện nay, mong muốn mua nhà của người trẻ đã có nhiều thay đổi so với trước kia.

Anh Sơn lập gia đình vào đầu năm nay và đang có dự định sinh con trong năm tới. Trước đó, anh cố gắng tích lũy với mong muốn mua được một căn nhà tại vị trí trung tâm Hà Nội để thuận tiện cho việc đi làm.

Tuy nhiên, sau nhiều năm chăm chỉ đi làm, anh Sơn chỉ mới tích góp được khoảng 1,5 tỷ đồng, trong khi đó, giá nhà tại các phường có vị trí trung tâm đang tăng phi mã.

"Chúng tôi không còn kỳ vọng mua nhà ở trung tâm. Nếu có dự án ở xa hơn, hạ tầng kết nối tốt, giá khoảng 2 - 2,5 tỷ đồng thì vẫn có thể cân nhắc. Vấn đề là hiện nay rất khó tìm được sản phẩm đúng phân khúc này, trong khi số tiền hơn 2 tỷ đối với những người lao động như chúng tôi không phải là con số nhỏ", anh Sơn nói.

Theo anh Sơn, điều người trẻ cần không phải là nhà giá rẻ bằng mọi giá, mà là nhà ở phù hợp với thu nhập thực tế, duy trì cuộc sống ổn định sau khi mua nhà.

"Nếu vay mua nhà, chúng tôi chỉ chịu được mức trả nợ khoảng 30 - 40% thu nhập. Nhưng thực tế, với giá nhà hiện nay, khoản trả hàng tháng thường vượt ngưỡng đó. Điều này khiến nhiều người dù có nhu cầu ở thực vẫn không dám mua", anh Sơn chia sẻ.

Đối với chị Nguyễn Thị Thúy Hằng (27 tuổi, nhân viên truyền thông tại Hà Nội), kỳ vọng lớn nhất là tín dụng ổn định để khi mua nhà không bị "sốc" lãi suất. Vợ chồng chị Hằng tính toán mua nhà trong năm nay nhưng phải tạm dừng do lo ngại rủi ro tài chính.

Thực tế, từ cuối tháng 11/2025, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh lãi suất cho vay mua nhà, từ đó khiến mặt bằng lãi áp dụng cho vay mua nhà tăng thêm khoảng 1 - 2%. Mức lãi suất cho vay mua nhà phổ biến hiện nay từ 7 - 9%/năm, thời gian ưu đãi từ 1 - 3 năm. Sau đó, lãi suất thả nổi cho vay mua nhà tại các ngân hàng phổ biến từ 11 - 14%/năm.

Tương tự, các gói vay ưu đãi lãi suất 5,2 - 5,5% cố định trong 3 năm dành cho khách hàng dưới 35 tuổi tại Vietcombank, BIDV, Agribank... đã dừng triển khai. Thay vào đó là mặt bằng lãi suất mới, phổ biến từ 6,3 - 7% cho kỳ hạn ngắn và thả nổi theo thị trường sau ưu đãi.

Lãi suất cho vay mua nhà tăng đang khiến cho nhiều người có nhu cầu mua nhà "dè chừng".

Chị Hằng tính toán, hồi tháng 5/2025, để vay 3 tỷ đồng, mỗi tháng với lãi suất khoảng 5,5% thì gia đình chị Hằng chỉ phải trả lãi tầm 13,7 triệu đồng. Nhưng đến ngày hôm nay, cùng với số tiền vay đó và ở cùng một ngân hàng thì số tiền lãi phải trả đã lên tới 23,7 triệu đồng, tăng khoảng 10 triệu đồng. Chưa kể thời gian ưu đãi trước đây dài tới 3 năm, còn bây giờ chỉ được có 18 tháng.

"Điều khiến chúng tôi e ngại nhất không hẳn là giá nhà cao, mà là lãi suất vay biến động quá nhanh. Nếu lãi suất ổn định trong dài hạn, chúng tôi vẫn có thể lên kế hoạch, tuy nhiên với hiện tại, không phải ai cũng có đủ dòng tiền trả nợ để dám vay nhiều", chị Hằng cho biết.

Theo chị Hằng, người trẻ hiện nay mong muốn các gói vay mua nhà dài hạn, lãi suất rõ ràng, ít biến động, thay vì các chương trình ưu đãi ngắn hạn rồi tăng mạnh sau đó.

Nan giải giữa hai lựa chọn thuê - mua

Theo ông Lê Bảo Long, Giám đốc Chiến lược và Marketing của Batdongsan.com.vn, giải bài toán mua nhà là một vấn đề không mới, nhưng đang trở nên ngày càng nan giải với người trẻ, đặc biệt là ở các thành phố lớn.

Nhu cầu mua nhà của người trẻ hiện nay tại các thành phố lớn đang tăng cao.

Để đánh giá đúng độ khó của người trẻ ở thời điểm này, ông Long cho rằng phải nhìn qua ít nhất hai khía cạnh. So với thế hệ trước, theo khảo sát của batdongsan.com.vn, hơn 85% người trẻ từ 18 - 35 tuổi không có bất động sản mà chỉ đang ở thuê, hoặc ở chung cùng với người thân.

Xu hướng này có phần trái ngược với nhóm trên 35 tuổi đang có bất động sản, khi 87% thế hệ này mua bất động sản đầu tiên dưới 35 tuổi, thậm chí tới hơn 40% trong số này mua bất động sản đầu tiên dưới 30 tuổi. Đây là một bức tranh không quá lạ, khi tốc độ tăng giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với tăng trưởng thu nhập.

So với nước ngoài, ở các thành phố như Hà Nội và TP.HCM, trung bình cần từ 18 - 22 tháng để mua được 1m2 chung cư. Con số này cao hơn nhiều so với các thành phố ở nước phát triển như New York (15 tháng), Tokyo (15 tháng) hay Sydney (13 tháng)…

Trước thực trạng này, có hai nhóm quan điểm về chuyện mua nhà xuất hiện, với các quyết định đều tới từ việc họ không có lựa chọn. Theo ông Long, đối với nhóm ở thuê dài hạn, họ chấp nhận từ bỏ mục tiêu sở hữu nhà để chọn cuộc sống ở thuê dài hạn.

Quyết định này mang lại sự linh hoạt và giải phóng họ khỏi áp lực nợ vay ngân hàng. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là thay vì dùng số tiền dư ra để tích lũy đầu tư, phần lớn lại chọn "trải nghiệm cuộc sống". Với tâm thế không mua nổi nhà, họ vô tình bỏ qua việc xây dựng một tấm đệm tài chính dự phòng cho tương lai.

Đối với nhóm nỗ lực mua nhà đang chiếm đa số và mang nhiều nỗi lo hơn, vì động lực mua nhà của nhóm này thường gắn liền với việc lập gia đình. Số liệu thực tế cho thấy tỷ lệ dự định mua nhà của nhóm đã có gia đình lên tới hơn 90%. Thay vì một kế hoạch tài chính chủ động, việc mua nhà trở thành một "áp lực bắt buộc" mang tính thời điểm, tỷ lệ sẵn sàng vay của nhóm này lên tới 99%.

Theo ông Long, điểm chung của 2 nhóm này là buộc phải đưa ra những lựa chọn có phần không tối ưu. Trong bối cảnh có nhiều yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát như giá bất động sản vẫn neo ở mức cao, lãi suất đang có xu hướng tăng lại, yếu tố người trẻ có thể kiểm soát tốt nhất là cách tiếp nhận thông tin để có thể tự tin ra các quyết định mua, thuê nhà tối ưu nhất.

Theo ông Tô Anh Hùng, Giám đốc REFI, để mua được nhà, người trẻ cần có tích lũy ban đầu từ 30 - 50% giá trị căn hộ, sau đó duy trì nguyên tắc: Chi phí cho nhà ở không vượt quá 30% thu nhập hàng tháng. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất của người mua là lo ngại "giá trị thật" của bất động sản. Mua nhà hợp túi tiền, giá trị thật khác hoàn toàn với mua nhà rẻ nhưng chất lượng kém. Vì vậy người mua lần đầu nên chọn các khu đô thị tích hợp, nơi hạ tầng, tiện ích và pháp lý đồng bộ.