Xuất khẩu cá ngừ đối mặt khó khăn, Thủ tướng chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc
Kim ngạch suy giảm mạnh, Mỹ – thị trường chủ lực bất ngờ áp thuế mới, trong khi nhiều quy định siết chặt dự kiến sẽ có hiệu lực từ năm 2026... Ngành cá ngừ Việt Nam đang đứng trước những thách thức lớn chưa từng có.
Trước tình hình này, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương vào cuộc để tháo gỡ khó khăn, bảo vệ ngành hàng xuất khẩu tỷ đô.
Mới đây, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Văn bản số 8640/VPCP-NN, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc xử lý thông tin liên quan đến xuất khẩu cá ngừ. Thủ tướng giao Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp cùng các bộ, ngành đánh giá kỹ tình hình xuất khẩu cá ngừ năm 2025, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp theo thẩm quyền.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá ngừ đang đối mặt nhiều thách thức khi kim ngạch tháng 7 giảm mạnh 20% so với cùng kỳ, kéo tổng giá trị xuất khẩu 7 tháng đầu năm xuống còn gần 542 triệu USD. Thị trường Mỹ – vốn chiếm tỷ trọng lớn – từ ngày 7/8 đã áp thuế đối ứng mới, khiến sản phẩm cá ngừ Việt Nam giảm sức cạnh tranh so với các đối thủ như Thái Lan, Indonesia và Ecuador.
Không chỉ vậy, tình hình địa chính trị tại một số thị trường như Nga, Israel và Chile tiếp tục biến động, tác động tiêu cực đến xuất khẩu thủy sản. Đặc biệt, nguy cơ lớn hơn đang đến từ việc Mỹ từ chối công nhận tương đương đối với 12 nghề khai thác hải sản của Việt Nam. Nếu không được điều chỉnh, từ 1/1/2026, nhiều mặt hàng chủ lực như cá ngừ, cá kiếm, cá mú, cá thu, mực, ghẹ… sẽ không còn đủ điều kiện vào thị trường Mỹ.
Ngày 15/9 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã gửi thư tới Bộ trưởng Thương mại Mỹ, đề nghị xem xét lại quyết định nói trên nhằm tránh tổn thất lớn cho ngành hải sản Việt Nam.
Theo VASEP, nếu mất quyền tiếp cận thị trường Mỹ, ngành hải sản Việt Nam có thể thất thu khoảng 500 triệu USD mỗi năm – trong đó riêng mặt hàng cá ngừ chiếm đến 387 triệu USD năm 2024. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến kim ngạch xuất khẩu mà còn tác động đến sinh kế của hàng trăm nghìn ngư dân và lao động trong ngành chế biến.
Hiện nay, cá ngừ là mặt hàng hải sản xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam, chỉ sau tôm và cá tra. Năm 2024, xuất khẩu cá ngừ đạt gần 1 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2023. Sản phẩm đã có mặt tại hơn 110 quốc gia, trong đó Mỹ, EU, Trung Đông và khối CPTPP chiếm hơn 80% tổng kim ngạch.
Bùi Quốc Dũng
