Thuế thu nhập cá nhân cao nhất vẫn giữ mức 35%
Bộ Tài chính muốn tinh giản biểu thuế thu nhập cá nhân còn 5 bậc, tuy nhiên vẫn giữ nguyên trần thuế suất 35%.
Trong dự thảo tờ trình dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) mới nhất, Bộ Tài chính kiến nghị điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc hiện hành xuống còn 5 bậc, nhưng vẫn giữ nguyên mức thuế suất cao nhất ở mức 35%.
Hiện nay, theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, biểu thuế lũy tiến đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công gồm 7 bậc: 5%, 10%, 15%, 20%, 25%, 30% và 35%.
Theo Bộ Tài chính, sau khi rà soát cơ cấu thuế, đồng thời tính đến xu hướng cải thiện mức sống của người dân trong những năm tới cũng như kinh nghiệm quốc tế, việc cắt giảm số bậc thuế là cần thiết. Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo cũng cho rằng nên nới rộng khoảng cách thu nhập giữa các bậc, nhằm vừa đơn giản hóa thủ tục kê khai, nộp thuế cho người dân, vừa đảm bảo tính hợp lý trong điều tiết thu nhập.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã đưa ra hai phương án điều chỉnh biểu thuế để Chính phủ xem xét.
Trong phần đánh giá hai phương án điều chỉnh biểu thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính cho biết, với phương án 1, những cá nhân đang nằm trong bậc thuế thấp nhất (bậc 1) về cơ bản sẽ không chịu tác động đáng kể.
Tuy nhiên, do dự thảo đồng thời có điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh nên ngay cả những người có thu nhập thuộc bậc 1 cũng được hưởng lợi, tức là số thuế phải nộp thực tế sẽ giảm. Đối với các đối tượng nộp thuế từ bậc 2 trở lên, lợi ích giảm thuế càng rõ rệt hơn.
Chẳng hạn, một người có thu nhập tính thuế 10 triệu đồng/tháng sẽ giảm được 250.000 đồng tiền thuế; trường hợp thu nhập tính thuế đạt 30 triệu đồng/tháng thì số thuế phải nộp giảm khoảng 850.000 đồng; nếu mức thu nhập tính thuế là 40 triệu đồng/tháng thì giảm 750.000 đồng; còn với những người có thu nhập tính thuế lên tới 80 triệu đồng/tháng thì mức giảm thuế vẫn vào khoảng 650.000 đồng/tháng.
Trong khi đó, phương án 2 có sự khác biệt nhất định. Cụ thể, hầu hết cá nhân có thu nhập tính thuế đến 50 triệu đồng/tháng sẽ được giảm thuế tương tự như phương án 1. Tuy nhiên, đối với nhóm thu nhập trên 50 triệu đồng/tháng, mức giảm thuế sẽ lớn hơn so với phương án 1, nghĩa là lợi ích dành cho những người có thu nhập cao được mở rộng hơn.
Chính vì vậy, sau khi lấy ý kiến, đa số ý kiến cho rằng nên lựa chọn phương án 2, bởi nó vừa đảm bảo tính hợp lý trong điều tiết thu nhập, vừa tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp thuế.
Bên cạnh đó, cũng có những ý kiến đề xuất mạnh mẽ hơn, chẳng hạn như kéo giãn khoảng cách thu nhập trong từng bậc, giảm dần thuế suất ở mỗi bậc, hoặc thậm chí hạ trần thuế suất tối đa từ 35% xuống còn 30% hoặc 25% để phù hợp hơn với bối cảnh Việt Nam.
Trên thực tế, nhiều chuyên gia kinh tế từng nhận định rằng mức thuế suất thu nhập cá nhân tối đa trong khoảng 20 - 25% sẽ hợp lý hơn đối với Việt Nam. Lý do là thu nhập bình quân của người dân còn chưa cao, nền kinh tế đang trong giai đoạn phát triển và cần tích lũy vốn để thúc đẩy đầu tư, sản xuất.
Nếu áp mức thuế suất tối đa tới 35% thì nguy cơ tạo gánh nặng quá lớn cho người có thu nhập cao là điều khó tránh, qua đó có thể làm giảm động lực làm việc cũng như hạn chế tiêu dùng và đầu tư trong xã hội.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính lại đưa ra một góc nhìn khác khi dẫn chứng kinh nghiệm quốc tế. Nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới vẫn áp dụng mức thuế suất cao nhất ngang bằng hoặc cao hơn Việt Nam hiện nay.
Cụ thể, Thái Lan, Indonesia và Philippines đều duy trì mức trần 35%, trong khi Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ thậm chí áp dụng thuế suất lũy tiến cao nhất tới 45%. Điều này cho thấy việc giữ nguyên trần thuế 35% trong dự thảo là không quá bất thường và vẫn nằm trong xu hướng chung của nhiều nền kinh tế lớn.
Ngoài ra, cơ quan soạn thảo nhấn mạnh rằng, việc điều chỉnh biểu thuế theo dự thảo lần này không chỉ đơn thuần là thay đổi số bậc thuế mà còn đi kèm với việc nâng mức giảm trừ gia cảnh, bổ sung thêm các khoản giảm trừ như chi phí y tế, giáo dục.
Nhờ vậy, tỷ lệ điều tiết thuế – tức là tỷ lệ thuế phải nộp so với tổng thu nhập – sẽ giảm xuống đáng kể. Điều này có nghĩa là phần lớn người nộp thuế, đặc biệt là nhóm thu nhập trung bình và thấp, sẽ được hưởng lợi, thậm chí nhiều người có thể rơi vào diện không còn phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Ngay cả nhóm thu nhập cao, vốn là đối tượng chịu thuế suất lớn nhất, cũng được giảm bớt gánh nặng so với hiện hành, nhờ sự kết hợp giữa điều chỉnh bậc thuế và gia tăng các khoản giảm trừ hợp lý.
