Tỷ giá sẽ sớm "hạ nhiệt"?

Theo dõi KT&TD trên

Nửa cuối tháng 10, thị trường ngoại hối Việt Nam ghi nhận những biến động mạnh mẽ khi tỷ giá USD/VND trên thị trường tự do tăng nhanh, dao động quanh mức 27.672 – 27.792 VND/USD.

Sang đầu tháng 11, đồng USD tiếp tục lập đỉnh mới, lên tới 27.800 – 27.850 VND/USD – mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Diễn biến này đánh dấu giai đoạn đồng bạc xanh tăng tốc mạnh mẽ, phản ánh rõ nét những thay đổi trong cung – cầu ngoại tệ và tâm lý phòng vệ tỷ giá trong nước.

Theo dữ liệu của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), kể từ đầu năm 2025, giá USD trên thị trường tự do đã tăng đáng kể, khiến mức chênh lệch giữa tỷ giá tự do và tỷ giá niêm yết tại ngân hàng lên cao nhất kể từ năm 2013. Đây không chỉ là dấu hiệu cho thấy áp lực mất giá của tiền đồng, mà còn thể hiện tâm lý thận trọng của giới đầu tư và doanh nghiệp trước bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động.

Cùng với đó, tình trạng căng thẳng về cung – cầu ngoại tệ trong nền kinh tế đang dần hiện rõ, đặc biệt trong thời điểm nhập khẩu tăng mạnh, giải ngân vốn đầu tư nước ngoài chậm lại, trong khi nhu cầu thanh toán bằng USD ngày càng lớn.

Áp lực lên tỷ giá trong thời gian qua đến từ nhiều yếu tố, cả bên ngoài lẫn trong nước. Ở bình diện quốc tế, đồng USD tiếp tục duy trì sức mạnh khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ quan điểm "cao hơn và lâu hơn" trong chính sách lãi suất.

Việc Fed kiên định duy trì lãi suất ở mức cao nhằm kiềm chế lạm phát đã khiến đồng USD trở nên hấp dẫn hơn so với các đồng tiền chủ chốt khác, qua đó tạo áp lực giảm giá lên các đồng tiền của thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Chỉ số sức mạnh đồng USD (DXY) vẫn duy trì quanh vùng đỉnh hai thập kỷ, cho thấy dòng vốn quốc tế tiếp tục ưu tiên các tài sản định danh bằng USD.

Trong nước, tâm lý nắm giữ ngoại tệ gia tăng đáng kể. Khi nhập khẩu phục hồi, các doanh nghiệp cần USD để thanh toán hàng hóa; trong khi đó, dòng vốn FDI giải ngân chưa đạt kỳ vọng khiến nguồn cung ngoại tệ bị thu hẹp.

Bên cạnh đó, chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới cũng khiến nhiều nhà đầu tư chuyển hướng sang nắm giữ USD như một kênh phòng ngừa rủi ro. Đáng chú ý, chênh lệch lãi suất giữa VND và USD đang ở mức thấp, thậm chí âm ở một số thời điểm, khiến việc nắm giữ VND kém hấp dẫn hơn, góp phần thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển sang USD.

Dù tỷ giá trên kênh chính thức vẫn được kiểm soát trong phạm vi nhất định, nhưng mức giá cao trên thị trường tự do phản ánh lực cầu ngoại tệ mạnh mẽ ngoài hệ thống ngân hàng.

Để ổn định thị trường, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chủ động can thiệp thông qua việc bán ngoại tệ kỳ hạn (có hủy ngang), với lần gần nhất diễn ra vào ngày 22/10/2025, khối lượng ước đạt khoảng 1,5 tỷ USD. Động thái này cho thấy cơ quan điều hành đang theo dõi sát tình hình và sẵn sàng hành động để bình ổn thị trường ngoại hối, đồng thời bảo đảm nguồn cung ngoại tệ cho các nhu cầu hợp pháp của nền kinh tế.

Trên phạm vi quốc tế, nhiều tổ chức tài chính lớn đã đưa ra các dự báo khác nhau về xu hướng đồng USD trong những tháng cuối năm. Ngân hàng UOB (Singapore) cho rằng tỷ giá USD/VND có thể đạt khoảng 26.300 VND/USD trong quý III/2025 trước khi giảm nhẹ xuống 26.100 VND/USD trong quý IV, khi áp lực từ Fed dần hạ nhiệt.

Standard Chartered cũng điều chỉnh dự báo USD/VND cuối năm lên khoảng 25.700 VND/USD, song nhấn mạnh rằng đà tăng của đồng USD chỉ mang tính tạm thời. Trong khi đó, báo cáo "Foreign Exchange Outlook" tháng 9/2025 của Scotiabank nhận định USD có thể suy yếu dần trong phần còn lại của năm và tiếp tục giảm trong năm 2026 nếu Fed bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất.

Các tổ chức như ING và Convera Holdings cũng cho rằng chỉ số USD đang ở vùng đỉnh 20 năm và sẽ điều chỉnh khi tăng trưởng kinh tế Mỹ chậm lại, trong khi Bank of America khuyến cáo các doanh nghiệp Mỹ tăng cường phòng hộ trước khả năng USD vẫn mạnh do rủi ro địa chính trị và dòng vốn tìm nơi trú ẩn an toàn.

Nhìn chung, các chuyên gia cho rằng từ nay đến cuối năm, tỷ giá USD/VND sẽ tiếp tục chịu tác động đan xen giữa chính sách tiền tệ của Mỹ, diễn biến dòng vốn quốc tế và yếu tố nội tại trong nước.

Nếu Fed bắt đầu phát tín hiệu nới lỏng, đồng USD có thể hạ nhiệt, kéo tỷ giá USD/VND trở lại vùng 26.000 – 26.200 VND/USD. Ngược lại, nếu lạm phát Mỹ vẫn cao và Fed duy trì lãi suất ở mức hiện tại, tỷ giá có thể tiếp tục neo cao quanh mức 27.000 VND/USD, thậm chí cao hơn trên thị trường tự do.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động quản trị rủi ro ngoại tệ, đặc biệt là các đơn vị có hoạt động xuất nhập khẩu và vay nợ bằng USD, thông qua các công cụ phòng ngừa (hedging) phù hợp. Người dân cũng nên thận trọng với việc nắm giữ USD như một kênh đầu tư, tránh chạy theo tâm lý đầu cơ ngắn hạn dễ dẫn đến rủi ro thua lỗ.