Thuế suất ưu đãi và cơ chế đặc thù tại Trung tâm Tài chính quốc tế
Việt Nam đã chính thức công bố việc thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế theo mô hình “một trung tâm, hai điểm đến”, đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng.
Cùng với cấu trúc tổ chức đặc thù, Chính phủ ban hành Nghị định số 324/2025/NĐ-CP quy định chi tiết các chính sách thuế áp dụng riêng cho Trung tâm Tài chính quốc tế, qua đó tạo nền tảng pháp lý nhằm thu hút nhà đầu tư, tổ chức tài chính và nguồn nhân lực trình độ cao trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt.
Theo Nghị định trên, các tổ chức, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cá nhân có hoạt động gắn với Trung tâm Tài chính quốc tế được áp dụng cơ chế thuế riêng, tập trung vào hai sắc thuế chính là thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân. Các chính sách này được thiết kế theo hướng ổn định, dài hạn, phân loại rõ theo lĩnh vực đầu tư và đối tượng thụ hưởng.
Về thuế thu nhập doanh nghiệp, mức ưu đãi cao nhất được áp dụng đối với các dự án đầu tư mới thuộc ngành, nghề ưu tiên phát triển tại Trung tâm Tài chính quốc tế. Cụ thể, thu nhập phát sinh từ các dự án này được áp dụng thuế suất 10% trong thời hạn 30 năm. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được miễn thuế tối đa 4 năm đầu và tiếp tục được giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9 năm tiếp theo, tính từ thời điểm dự án bắt đầu có thu nhập chịu thuế theo quy định.
Đối với các dự án đầu tư mới không nằm trong danh mục ngành, nghề ưu tiên, mức ưu đãi được thiết kế theo khung thấp hơn. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp trong trường hợp này là 15%, áp dụng trong thời gian 15 năm. Doanh nghiệp được miễn thuế tối đa 2 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 4 năm tiếp theo. Thời điểm xác định thời gian ưu đãi được tính từ năm đầu tiên dự án phát sinh doanh thu. Trường hợp chưa phát sinh thu nhập chịu thuế trong ba năm đầu, thời gian miễn, giảm thuế được tính từ năm thứ tư.
Nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc hạch toán để xác định phần thu nhập được hưởng ưu đãi thuế. Doanh nghiệp phải hạch toán riêng thu nhập từ dự án đầu tư tại Trung tâm Tài chính quốc tế. Khi không thể hạch toán riêng, phần thu nhập được ưu đãi được xác định theo tỷ lệ doanh thu hoặc chi phí của hoạt động được ưu đãi so với tổng doanh thu hoặc tổng chi phí của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế. Trường hợp có khoản doanh thu hoặc chi phí không thể phân định trực tiếp, việc xác định được thực hiện theo tỷ lệ tương ứng.
Trong cùng một khoảng thời gian, nếu doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng nhiều chính sách ưu đãi thuế khác nhau, doanh nghiệp được quyền lựa chọn mức ưu đãi có lợi nhất theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp. Nghị định cũng cho phép doanh nghiệp linh hoạt trong việc xác định thời điểm bắt đầu hưởng ưu đãi thuế khi dự án đầu tư phát sinh doanh thu, kể cả trong trường hợp kỳ tính thuế đầu tiên kéo dài dưới 12 tháng.
Đối với các trường hợp chuyển đổi kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp, Nghị định quy định kỳ tính thuế của năm chuyển đổi không vượt quá 12 tháng. Doanh nghiệp đang trong thời gian hưởng ưu đãi có thể lựa chọn tiếp tục hưởng ưu đãi trong năm chuyển đổi hoặc nộp thuế theo mức thông thường và chuyển phần ưu đãi sang năm tiếp theo. Các dự án đầu tư mở rộng thuộc ngành, nghề ưu tiên tại Trung tâm Tài chính quốc tế được áp dụng ưu đãi theo quy định chung của pháp luật thuế hiện hành.
Song song với ưu đãi dành cho doanh nghiệp, chính sách thuế thu nhập cá nhân được xem là điểm nhấn nhằm thu hút đội ngũ nhân lực chất lượng cao. Theo Nghị định, nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và người có trình độ chuyên môn cao, bao gồm công dân Việt Nam và người nước ngoài, làm việc tại Trung tâm Tài chính quốc tế được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với tiền lương, tiền công đến hết năm 2030. Thời gian miễn thuế được tính liên tục kể từ tháng phát sinh thu nhập và được xác định đủ tháng ngay cả khi thu nhập phát sinh không trọn tháng.
Ngoài thu nhập từ tiền lương, cá nhân còn được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp hoặc quyền góp vốn vào các Thành viên của Trung tâm Tài chính quốc tế đến hết năm 2030. Quy định này không áp dụng đối với việc chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng hoặc tổ chức niêm yết. Trường hợp chuyển nhượng toàn bộ doanh nghiệp gắn với bất động sản, nghĩa vụ thuế được thực hiện theo quy định về chuyển nhượng bất động sản.
Việc xác định đối tượng được hưởng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân được giao cho Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế. Chủ tịch Cơ quan điều hành có thẩm quyền xem xét, tuyển chọn nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học trên cơ sở đề xuất của các cơ quan, đơn vị và các Thành viên. Các tiêu chí tối thiểu bao gồm trình độ đại học hoặc chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế được công nhận, kinh nghiệm làm việc từ năm năm trở lên trong lĩnh vực phù hợp hoặc từng đảm nhiệm vị trí quản lý tại các trung tâm tài chính, tổ chức tài chính và tập đoàn đa quốc gia có uy tín.
Nghị định số 324/2025/NĐ-CP gồm 9 chương, 76 điều, hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội. Ngoài chính sách thuế, Nghị định còn bao quát các nội dung về quản lý thuế, kế toán, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, phát triển thị trường vốn, thử nghiệm có kiểm soát dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ, chính sách cho nhà đầu tư chiến lược và phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Với hệ thống ưu đãi thuế được thiết kế có chọn lọc, thời hạn dài và cơ chế áp dụng linh hoạt, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam được kỳ vọng trở thành điểm đến mới của dòng vốn tài chính quốc tế, đồng thời tạo động lực nâng cao vị thế của Việt Nam trong mạng lưới trung tâm tài chính khu vực và toàn cầu./.
