Nhà ở xã hội tại Tây Ninh: Chậm tiến độ vì đâu?

Theo dõi KT&TD trên

Tuy nhiên, dù nhu cầu rất lớn, việc triển khai các dự án vẫn đang chậm hơn kế hoạch. Tính đến nay, toàn tỉnh mới hoàn thành 2.400 căn, chỉ đạt 48% chỉ tiêu giai đoạn 2021-2025. Nhiều rào cản từ khó khăn tài chính, lợi nhuận thấp đến chính sách chưa đồng bộ đang khiến bài toán phát triển nhà ở xã hội tại Tây Ninh thêm phần nan giải.

Rào cản lớn nhất là tài chính.

Theo báo cáo của tỉnh Tây Ninh tại buổi làm việc với Chính phủ mới đây: Chương trình xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua chủ yếu tập trung vào các dự án nhà ở độc lập và quỹ đất 20% trong các khu đô thị. Đáng chú ý, Tây Ninh đã triển khai các dự án lớn như: Chung cư nhà ở xã hội thành phố Vàng, Khu dân cư Vạn Phát Hưng hay các khu đô thị tại phường Ninh Thạnh, thành phố Tây Ninh và khu vực núi Bà Đen. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp trong khu công nghiệp cũng tham gia xây dựng, với tổng nguồn cung lên tới 2.400 căn.

Dù các con số cho thấy sự nỗ lực đáng kể của chính quyền địa phương, nhưng thực tế việc triển khai vẫn gặp nhiều trở ngại. Cũng theo chia sẻ của lãnh đạo tỉnh Tây Ninh, trên địa bàn tỉnh có nhiều dự án đã và đang được triển khai nhưng đang phải đối diện nhiều vướng mắc. Số lượng người lao động đăng ký mua nhà ở xã hội cũng còn thấp. Một phần nguyên nhân là do người lao động có xu hướng chọn thuê trọ thay vì mua nhà. Tại Tây Ninh, có tới 1.749 khu nhà trọ do cá nhân, hộ gia đình đầu tư với khoảng 18.234 phòng, phục vụ hơn 70.000 công nhân. Với giá thuê hợp lý và linh hoạt, mô hình này vẫn là lựa chọn hàng đầu, khiến các dự án nhà ở xã hội dù đã hoàn thành nhưng vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Bên cạnh thói quen sinh hoạt của công nhân, một trong những rào cản lớn nhất là vấn đề tài chính. Nhà ở xã hội vốn đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn, nhưng chủ đầu tư lại gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các gói vay ưu đãi. Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng mà Chính phủ triển khai để hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội dường như vẫn chưa thực sự hiệu quả khi nhiều doanh nghiệp phản ánh họ không thể tiếp cận được. Điển hình là dự án Chung cư nhà ở xã hội thành phố Vàng đã đăng ký vay vốn nhưng không được giải ngân do bị đánh giá là “đầu ra không đảm bảo khả năng trả nợ”.

Trong khi đó, chính sách hỗ trợ tài chính cho người lao động cũng chưa theo kịp thực tế. Lãi suất vay ưu đãi để mua nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Tây Ninh đã tăng lên 6,6%/năm, cao hơn nhiều so với mức 4,8%/năm trước đây. Điều này tạo ra thêm rào cản khiến nhiều lao động, dù có nhu cầu, cũng không đủ điều kiện để vay vốn.

Doanh nghiệp chưa mặn mà

Ngoài vấn đề vốn, lợi nhuận thấp cũng là lý do khiến các doanh nghiệp không mặn mà với phân khúc nhà ở xã hội. Theo quy định, lợi nhuận tối đa của chủ đầu tư chỉ là 10%, nhưng nếu không có các biện pháp tiết kiệm chi phí, giá bán nhà ở xã hội gần tương đương với nhà ở thương mại. Điều này khiến các doanh nghiệp khó thu hút được khách hàng, dẫn đến vòng luẩn quẩn khi nhà đầu tư không muốn tham gia, trong khi người lao động không có đủ lựa chọn nhà ở phù hợp với thu nhập.

Thời gian qua, chính quyền tỉnh Tây Ninh đã có những biện pháp để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, đưa chỉ tiêu này vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm. Tuy nhiên, tốc độ thực hiện vẫn chưa đạt yêu cầu. Các doanh nghiệp phát triển khu công nghiệp vẫn chưa thực sự chú trọng đến việc xây dựng nhà ở xã hội cho công nhân. Bên cạnh đó, các thủ tục pháp lý kéo dài cũng đang khiến nhiều dự án bị chậm tiến độ, làm mất cơ hội tiếp cận nhà ở của nhiều lao động có nhu cầu thực sự.

Thiết nghĩ, để giải quyết bài toán này, tỉnh Tây Ninh cần có giải pháp đột phá hơn nữa. Trước hết, cần đẩy nhanh quá trình giải ngân gói tín dụng 120.000 tỷ đồng, tạo điều kiện để chủ đầu tư có thể tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi. Đồng thời, tỉnh cần có chính sách thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội bằng cách tạo ra các cơ chế ưu đãi về thuế, đất đai và thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, việc nới lỏng điều kiện xét duyệt đối tượng mua nhà ở xã hội cũng rất quan trọng. Hiện tại, nhiều lao động có nhu cầu nhưng không đủ điều kiện vay vốn do quy định xét duyệt quá chặt chẽ. Nếu chính sách linh hoạt hơn, số lượng người mua nhà sẽ tăng lên, giúp doanh nghiệp có động lực để đầu tư nhiều hơn vào phân khúc này.

Một hướng đi khác mà Tây Ninh có thể tham khảo từ các tỉnh khác là phát triển mô hình nhà ở xã hội cho thuê. Thay vì chỉ tập trung vào nhà bán, tỉnh có thể thúc đẩy các dự án nhà ở xã hội dạng thuê dài hạn với giá hợp lý, giúp người lao động có chỗ ở ổn định mà không cần phải lo đến gánh nặng tài chính. Đây có thể là giải pháp khả thi hơn trong bối cảnh phần lớn công nhân vẫn có xu hướng thuê trọ thay vì mua nhà...

Nhìn tổng thể, phát triển nhà ở xã hội tại Tây Ninh là một bài toán không dễ dàng. Nếu không có những giải pháp kịp thời và quyết liệt, mục tiêu 11.900 căn nhà ở xã hội đến năm 2030 sẽ rất khó đạt được. Để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và thúc đẩy sự phát triển bền vững, tỉnh cần có những chính sách linh hoạt, hiệu quả hơn, nhằm tháo gỡ các vướng mắc hiện tại và tạo ra động lực thực sự cho cả doanh nghiệp lẫn người dân.