Người tiêu dùng và xu hướng "ăn sạch – sống xanh": Doanh nghiệp F&B đã sẵn sàng?

Theo dõi KT&TD trên

Từ việc lựa chọn thực phẩm hữu cơ, tránh chất bảo quản, đến việc ưu tiên các sản phẩm thân thiện với môi trường, thái độ tiêu dùng đã có sự thay đổi căn bản. Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng: liệu các doanh nghiệp F&B đã thực sự chuẩn bị đầy đủ để đáp ứng làn sóng thay đổi này hay chưa?

Người tiêu dùng ngày nay đã có nhận thức sâu sắc hơn về mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và sức khỏe lâu dài. Những thông tin về tác hại của thực phẩm chế biến sẵn, chất phụ gia tổng hợp và phương pháp sản xuất công nghiệp đã lan truyền rộng rãi qua các phương tiện truyền thông và mạng xã hội. Kết quả là một thế hệ tiêu dùng thông thái đã xuất hiện, họ không chỉ quan tâm đến hương vị mà còn chú trọng đến nguồn gốc, thành phần và quy trình sản xuất của thực phẩm.

Đặc biệt, các sự kiện như đại dịch COVID-19 đã càng làm tăng thêm ý thức về tầm quan trọng của hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Người tiêu dùng bắt đầu hiểu rằng việc "đầu tư" vào thực phẩm chất lượng cao không chỉ là chi tiêu mà là khoản đầu tư cho sức khỏe dài hạn. Điều này đã thúc đẩy nhu cầu về các sản phẩm tự nhiên, ít chế biến và có nguồn gốc rõ ràng.

Song song với ý thức về sức khỏe, người tiêu dùng cũng ngày càng quan tâm đến tác động môi trường của các lựa chọn tiêu dùng. Biến đổi khí hậu, ô nhiễm plastic và sự suy giảm đa dạng sinh học đã trở thành những vấn đề được thảo luận rộng rãi trong xã hội. Từ đây, việc lựa chọn thực phẩm không chỉ dựa trên giá cả và hương vị mà còn phải xem xét đến dấu chân carbon, bao bì có thể tái chế và các hoạt động bền vững của doanh nghiệp sản xuất.

Thế hệ Z và Millennials, những người hiện đang trong độ tuổi lao động và có thu nhập ổn định, chính là lực lượng dẫn dắt xu hướng "ăn sạch – sống xanh". Họ lớn lên trong thời đại internet, có khả năng tiếp cận thông tin nhanh chóng và thường xuyên chia sẻ trải nghiệm trên các nền tảng số. Điều này tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, khi một sản phẩm hoặc thương hiệu được đánh giá tích cực về mặt sức khỏe và môi trường sẽ nhanh chóng được nhân rộng trong cộng đồng.

Thế hệ này cũng sẵn sàng trả giá cao hơn cho những sản phẩm phù hợp với giá trị cá nhân của họ. Khảo sát cho thấy họ có xu hướng ưu tiên chất lượng hơn số lượng, sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn cho một bữa ăn "sạch" thay vì tiết kiệm để mua nhiều thực phẩm chất lượng thấp. Hơn nữa, họ coi việc lựa chọn thực phẩm bền vững như một cách thể hiện cá tính và trách nhiệm xã hội của bản thân.

Sự ảnh hưởng của các KOL (Key Opinion Leaders) và influencers trong lĩnh vực healthy lifestyle cũng không thể bỏ qua. Những người này không chỉ chia sẻ kiến thức về dinh dưỡng mà còn định hướng xu hướng tiêu dùng thông qua lifestyle mà họ chia sẻ. Việc một món ăn hoặc thương hiệu được các influencers nổi tiếng giới thiệu có thể tạo ra làn sóng quan tâm và thử nghiệm từ người theo dõi.

Khái niệm về giá trị trong ngành F&B đã có sự thay đổi căn bản. Trước đây, giá trị chủ yếu được đo lường bằng hương vị, giá cả và sự tiện lợi. Ngày nay, các yếu tố như giá trị dinh dưỡng, tác động môi trường, điều kiện lao động trong chuỗi cung ứng và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đều được đưa vào phương trình đánh giá.

Người tiêu dùng hiện đại mong muốn có thông tin minh bạch về sản phẩm họ tiêu thụ. Họ muốn biết thực phẩm được trồng ở đâu, thu hoạch như thế nào, có sử dụng thuốc trừ sâu không, người nông dân có được đối xử công bằng không, và liệu quá trình vận chuyển có tạo ra nhiều khí thải carbon hay không. Sự minh bạch này không chỉ giúp họ đưa ra quyết định mua hàng mà còn tạo ra sự tin tưởng và lòng trung thành với thương hiệu.

Xu hướng "farm to table" hay "từ nông trại đến bàn ăn" đã trở thành kim chỉ nam cho nhiều nhà hàng và doanh nghiệp F&B. Việc có thể truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, kể câu chuyện về người nông dân và quy trình sản xuất đã trở thành yếu tố marketing quan trọng. Khách hàng không chỉ mua thực phẩm mà còn mua câu chuyện, giá trị và ý nghĩa đằng sau sản phẩm đó.

Xu hướng "ăn sạch – sống xanh" mở ra những cơ hội kinh doanh to lớn cho các doanh nghiệp F&B biết nắm bắt. Thị trường thực phẩm hữu cơ và bền vững đang tăng trưởng với tốc độ cao, tạo ra không gian cho những người chơi mới và cơ hội mở rộng cho những doanh nghiệp hiện tại. Việc định vị thương hiệu theo hướng bền vững không chỉ giúp thu hút khách hàng mới mà còn tạo ra sự khác biệt quan trọng trong thị trường cạnh tranh khốc liệt.

Innovation trong sản phẩm cũng là một cơ hội lớn. Việc phát triển các loại thực phẩm thay thế từ thực vật, các công thức ít đường, ít muối nhưng vẫn đảm bảo hương vị, hay các giải pháp bao bì sinh học đều có tiềm năng tạo ra giá trị kinh tế đáng kể. Đặc biệt, công nghệ food-tech đang mở ra những khả năng mới trong việc sản xuất thực phẩm bền vững và dinh dưỡng.

Tuy nhiên, để thành công trong lĩnh vực này, doanh nghiệp cần có chiến lược dài hạn và sự cam kết thực sự với các giá trị bền vững. Việc đầu tư vào R&D, xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch và giáo dục thị trường đều đòi hỏi nguồn lực và thời gian đáng kể. Hơn nữa, việc duy trì chất lượng ổn định và giá cả cạnh tranh trong khi đáp ứng các tiêu chuẩn cao về môi trường và sức khỏe là một thách thức không nhỏ.

Xu hướng "ăn sạch – sống xanh" không chỉ là một làn sóng tạm thời mà có thể trở thành chuẩn mực mới của ngành F&B. Các quy định của chính phủ về môi trường ngày càng nghiêm ngặt, áp lực từ xã hội về trách nhiệm doanh nghiệp ngày càng tăng, và ý thức người tiêu dùng tiếp tục phát triển sẽ là những động lực thúc đẩy sự thay đổi này.

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc làm cho thực phẩm sạch trở nên dễ tiếp cận hơn. Từ các giải pháp nông nghiệp thông minh giúp giảm chi phí sản xuất thực phẩm hữu cơ, đến blockchain giúp tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng, hay AI giúp tối ưu hóa dinh dưỡng và giảm lãng phí thực phẩm. Những tiến bộ này có thể giúp thu hẹp khoảng cách về giá cả giữa thực phẩm truyền thống và thực phẩm sạch.

Hoàng Nguyễn