Kinh tế Việt Nam 2025: Qua mùa sóng gió, mở cơ hội mới

Theo dõi KT&TD trên

Tuy nhiên, phía sau những con số ấn tượng là yêu cầu cấp thiết về chuyển dịch cơ cấu, kiểm soát chi phí và thích ứng với những thách thức mới khi nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển sâu hơn.

Năm 2025, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sáng suốt, kịp thời và sâu sát của Đảng – trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm, cùng với sự giám sát, đồng hành của Quốc hội và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác điều hành của Chính phủ đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Trong năm 2025, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành khối lượng lớn văn bản chỉ đạo, điều hành, gồm 377 nghị định, 536 nghị quyết, 3.134 quyết định và 280 chỉ thị, công điện. Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, pháp luật; điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng năm 2025 lên từ 8% trở lên; ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; tăng thu, tiết kiệm chi; đầu tư công có trọng tâm, trọng điểm.

Cùng với đó, Chính phủ quyết liệt triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; chủ động ứng phó hiệu quả với các chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ. Công tác phát triển văn hóa – xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo đời sống Nhân dân tiếp tục được chú trọng; quốc phòng, an ninh được củng cố; đối ngoại và hội nhập quốc tế được mở rộng, tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển.

Tăng trưởng – Gam màu sáng của bức tranh cuối năm

Khép lại năm 2025, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam ước tăng khoảng 8,02% so với năm trước – mức tăng cao nhất trong khu vực ASEAN và chỉ đứng sau năm 2022 trong hơn một thập kỷ trở lại đây. Riêng quý IV/2025, GDP tăng 8,46% so với cùng kỳ, ghi nhận mức tăng cao nhất của quý cuối năm trong giai đoạn 2011–2025. Đáng chú ý, đà tăng trưởng được duy trì tương đối đều qua các quý, phản ánh sự phục hồi không mang tính “đột biến ngắn hạn” mà được củng cố theo chiều sâu.

Ở góc độ quy mô, nền kinh tế Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 514 tỷ USD, tăng thêm hơn 38 tỷ USD so với năm 2024. GDP bình quân đầu người đạt xấp xỉ 5.026 USD, tiếp tục đưa Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm quốc gia thu nhập trung bình cao. Tuy nhiên, nếu như trong những năm trước, tăng trưởng GDP thường được xem là thước đo trung tâm, thì năm 2025 cho thấy một sự thay đổi trong cách nhìn nhận: tăng trưởng cao là điều kiện cần, nhưng không còn là điều kiện đủ cho một nền kinh tế đang bước vào giai đoạn phát triển mới.

Ẩn sau gam màu sáng của tăng trưởng là sự chuyển dịch rõ nét trong cấu trúc kinh tế. Năm 2025 cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang thoát dần khỏi sự phụ thuộc vào một trụ cột duy nhất để hình thành các động lực tăng trưởng đa chiều hơn.

Khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò động lực chính, với mức tăng khoảng 8,62%, đóng góp hơn một nửa tổng mức tăng giá trị gia tăng toàn nền kinh tế. Sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch, vận tải – logistics, thương mại bán lẻ và các dịch vụ tài chính cho thấy nhu cầu tiêu dùng nội địa và dòng khách quốc tế đang quay trở lại quỹ đạo ổn định hơn, sau nhiều năm biến động.

Trong khi đó, công nghiệp và xây dựng tăng khoảng 8,95%, đóng góp gần 44% vào tăng trưởng GDP. Dù không còn là khu vực tăng trưởng “áp đảo” như giai đoạn trước, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam vẫn là điểm đến quan trọng của dòng vốn sản xuất trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Điểm đáng chú ý là sự dịch chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chú trọng hơn tới hiệu quả, công nghệ và tính bền vững.

Nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng khoảng 3,7% – mức tăng không cao nhưng ổn định, đóng vai trò “vùng đệm” cho nền kinh tế, góp phần đảm bảo an ninh lương thực, ổn định xã hội và duy trì sinh kế cho khu vực nông thôn. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thị trường nông sản toàn cầu nhiều biến động, sự ổn định này mang ý nghĩa không nhỏ.

Năm 2025 tiếp tục ghi nhận thương mại quốc tế là một trong những điểm sáng nổi bật. Theo số liệu của Tổng cục thống kê, tổng kim ngạch xuất – nhập khẩu ước vượt 930 tỷ USD, tăng hơn 18% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt khoảng 475 tỷ USD, tăng gần 17%, còn nhập khẩu vượt 455 tỷ USD, phản ánh nhu cầu nguyên liệu và máy móc phục vụ sản xuất gia tăng.

Cán cân thương mại tiếp tục duy trì trạng thái xuất siêu, với mức thặng dư hơn 20 tỷ USD – năm thứ mười liên tiếp Việt Nam ghi nhận xuất siêu. Kết quả này góp phần quan trọng vào việc ổn định tỷ giá, tăng dự trữ ngoại hối và củng cố niềm tin của thị trường.

Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tươi sáng ấy vẫn tồn tại những phép thử dài hạn. Cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục phụ thuộc lớn vào các thị trường chủ lực và khu vực FDI, trong khi giá trị gia tăng nội địa chưa được cải thiện tương xứng. Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu mang lại cơ hội, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực nội sinh để tránh rơi vào “bẫy gia công” trong giai đoạn mới.

Nếu nhìn sâu hơn vào nền tảng của tăng trưởng, năm 2025 ghi nhận những tín hiệu tích cực từ nội lực nền kinh tế. Năng suất lao động tiếp tục được cải thiện, đạt khoảng 245 triệu đồng/lao động. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng hoặc chứng chỉ tăng lên gần 30%, phản ánh nỗ lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Dẫu vậy, khoảng cách giữa yêu cầu của nền kinh tế hiện đại và thực tế nguồn nhân lực vẫn còn hiện hữu. Đây là thách thức không dễ giải quyết trong một sớm một chiều, nhưng lại là chìa khóa để Việt Nam đi xa hơn trên con đường phát triển.

Năm 2026: Quyết tâm tạo đột phá mới

Bước sang năm 2026, năm diễn ra Đại hội XIV của Đảng, bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp, đồng thời là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2026–2030 và mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chính phủ xác định sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức đan xen với thời cơ và thuận lợi.

Để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, Báo cáo của Bộ Tài chính đưa ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn; nâng cao năng lực phân tích, dự báo và phản ứng chính sách từ sớm, từ xa.

Cùng với đó là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật; đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển; kiến tạo hệ sinh thái tăng trưởng mới; tăng thu ngân sách nhà nước, quản lý chặt chẽ chi tiêu, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công; kiểm soát bội chi và nợ công trong giới hạn an toàn, bền vững.

Bước sang năm 2026, kinh tế Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội mới, song cũng không ít thách thức. Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, nhu cầu tiêu dùng phục hồi và tiến trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số mở ra những cánh cửa mới cho tăng trưởng.

Khép lại năm 2025, có thể thấy nền kinh tế đã đi qua một chặng đường nhiều thử thách với tâm thế vững vàng hơn. Trong thời khắc chuyển giao năm cũ – năm mới, niềm tin lớn nhất không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng, mà ở sức bền, sự linh hoạt và khát vọng vươn lên của cả nền kinh tế.