Lãi suất huy động đồng loạt điều chỉnh sau chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước
Làn sóng điều chỉnh lãi suất tiền gửi đồng loạt lan rộng khi 15 ngân hàng thương mại cổ phần cùng giảm 0,5–0,7 điểm phần trăm ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong ngày 19/10. Động thái diễn ra sau chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, mở ra diễn biến mới đối với mặt bằng lãi suất và thị trường tiền tệ.
Theo Công văn số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10, các tổ chức tín dụng được yêu cầu giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời tập trung giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Sáng 19/10, Thống đốc Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với 46 ngân hàng thương mại để quán triệt yêu cầu này.
Ngay sau cuộc họp, danh sách các nhà băng công bố biểu lãi suất mới nhanh chóng kéo dài. Theo thống kê, nhóm 15 ngân hàng tư nhân điều chỉnh trong ngày 19/10 gồm ACB, TPBank, Sacombank, SeABank, PGBank, VCBNeo, BVBank, LPBank, Bac A Bank, OCB, Nam A Bank, BaoVietBank, NCB, VietBank và KienlongBank. Phần lớn giảm đúng 0,5 điểm phần trăm theo yêu cầu, một số đơn vị hạ mạnh tay hơn, lên tới 0,6-0,7 điểm phần trăm ở một số kỳ hạn.

Đáng chú ý, đợt điều chỉnh tập trung vào kỳ hạn dài. Với các khoản tiền gửi dưới 6 tháng, vốn đang chịu trần 4,75%/năm, đa số ngân hàng giữ nguyên biểu lãi suất; chỉ một số ít như LPBank, ACB và SeABank giảm nhẹ. Cách điều chỉnh này phản ánh đúng trọng tâm của chỉ đạo: kéo giảm chi phí vốn trung và dài hạn, thứ quyết định khả năng giảm lãi suất cho vay bền vững.
LPBank điều chỉnh lãi suất huy động ở tất cả kỳ hạn từ 1 đến 36 tháng, áp dụng cả với tiền gửi trực tuyến và tại quầy. Với tiền gửi trực tuyến lĩnh lãi cuối kỳ, kỳ hạn 1-5 tháng giảm 0,1 điểm phần trăm; kỳ hạn 6-12 tháng giảm 0,5 điểm phần trăm, đưa lãi suất 6 tháng còn 6,5%/năm và 12 tháng còn 6,7%/năm. Kỳ hạn 13-18 tháng giảm 0,6 điểm phần trăm, xuống 6,55%/năm. Tại quầy, kỳ hạn 12-18 tháng được niêm yết 6,1%/năm.
Ở các ngân hàng khác, BVBank giảm 0,5 điểm phần trăm kỳ hạn 6-24 tháng (12 tháng trực tuyến còn 6,9%/năm), VietBank giảm 0,5 điểm phần trăm kỳ hạn 6-36 tháng, ACB áp dụng biểu mới từ 20/10 và Nam A Bank cũng hạ 0,5 điểm phần trăm ở kỳ hạn từ 6 tháng. Lãi suất niêm yết chưa phản ánh đủ chi phí thực tế: nhiều nhà băng vẫn áp mức ưu đãi cao hơn khoảng 2-3 điểm phần trăm qua voucher trên ứng dụng hoặc mã giới thiệu, điểm mà cơ quan quản lý đang đặt trọng tâm kiểm soát.
Sau đợt điều chỉnh, lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng dành cho khách hàng cá nhân được phần lớn ngân hàng niêm yết dưới 7%/năm, chưa tính nhóm khách hàng VIP và các khoản gửi quy mô vài trăm tỷ đồng. Khoảng 15 ngân hàng công bố mức dưới 6%/năm cho cùng kỳ hạn. Cũng theo các báo cáo thị trường, nhiều nhà băng dự kiến tiếp tục thay đổi biểu lãi suất niêm yết trong vài ngày tới, nghĩa là bức tranh chung có thể còn dịch chuyển.
Việc hạ lãi suất huy động được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với lãi suất cho vay. Thống đốc nhấn mạnh rằng lãi suất huy động là một trong những cấu phần quan trọng nhất của chi phí vốn; nếu các ngân hàng tiếp tục đẩy lãi suất huy động lên cao sẽ khó có cơ sở để giảm lãi suất cho vay.
BIDV cam kết triển khai gói tín dụng khoảng 100.000 tỷ đồng, kỳ hạn đến 6 tháng, giảm lãi suất 1,5-2%/năm, lãi suất dự kiến từ 6-7%/năm tùy kỳ hạn; ngân hàng dự kiến giảm thu nhập khoảng 500 tỷ đồng.
Sacombank công bố chương trình tín dụng ưu đãi quy mô tới 40.000 tỷ đồng cho khách hàng doanh nghiệp, giảm 2%/năm, lãi suất từ 8,5%/năm theo điều kiện áp dụng.
Agribank giảm lãi suất tới 2%/năm so với mức thông thường từ 19/10, đồng thời tiếp tục chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng.
Vietcombank cho biết sẽ tiếp tục hạ lãi suất đầu vào để giảm lãi suất đầu ra, hướng tới cơ chế giảm tự động để khách hàng không phải làm đơn đề nghị; VietinBank, ACB và Nam A Bank cũng công bố mức giảm 1,5-2%/năm.
Trong bối cảnh nội tệ chịu tác động từ môi trường quốc tế, các chỉ báo thị trường những ngày gần đây cho thấy bức tranh phân hóa. Ngày 19/10, tỷ giá trung tâm giảm nhẹ trong khi tỷ giá tại các ngân hàng thương mại nhích lên. Chỉ số USD (DXY) chốt phiên 16/10 ở mức 101,87, giảm 0,17%. Lạm phát Mỹ tháng 9 tăng 3,7% so với cùng kỳ, cao hơn dự báo 3,6% và mức 3,4% của tháng 8, làm gia tăng sức ép lên chính sách lãi suất của Fed; một quan chức Fed cho rằng việc tăng lãi suất có thể cần thiết nhưng chưa cấp bách.
Thị trường vàng đi ngang: giá vàng trong nước giao dịch quanh mức 143,6 triệu đồng/lượng, giá thế giới dao động quanh 4.184 USD/ounce, chênh lệch giữa hai thị trường khoảng 12 triệu đồng/lượng. Trên thị trường chứng khoán, VN-Index giữ vững mốc tâm lý 1.700 điểm trong phiên 16/10 nhờ lực đỡ từ nhóm cổ phiếu ngân hàng như STB, LPB, CTG, VCB và BID, dù thanh khoản suy yếu về cuối ngày.
Các chuyên gia kinh tế nhận định, với người gửi tiền, lãi suất tiết kiệm giảm đồng nghĩa lợi suất thực nhận từ kênh an toàn nhất sẽ thấp hơn, nhất là ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Người gửi nên đối chiếu lãi suất niêm yết với mức ưu đãi thực tế, đồng thời cân nhắc kỳ hạn phù hợp với kế hoạch sử dụng vốn thay vì chạy theo chênh lệch nhỏ giữa các ngân hàng. Việc phân bổ tài sản vẫn cần được cân nhắc dựa trên mục tiêu tài chính cá nhân và khả năng chịu rủi ro.
Với doanh nghiệp, đặc biệt nhóm sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, các gói tín dụng giảm 1,5-2%/năm là tín hiệu tích cực về chi phí vốn. Dù vậy, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc các ưu đãi có đến được đúng đối tượng, với thủ tục gọn nhẹ hay không, cũng như cách các ngân hàng cân đối giữa mục tiêu giảm lãi suất và yêu cầu kiểm soát nợ xấu, an toàn hệ thống.
Có thể nói, đợt giảm lãi suất đồng loạt ngày 19/10 là bước đi đầu tiên trong một quá trình điều chỉnh dài hơn. Thành công của chu kỳ này không chỉ đo bằng con số giảm trên bảng niêm yết, mà bằng việc lãi suất cho vay thực tế đến tay doanh nghiệp và người dân giảm đến đâu, trong khi chất lượng tín dụng và độ ổn định của hệ thống vẫn được giữ vững.
Hoàng Nguyễn
