Highlands Coffee trước bài toán định giá 800 triệu USD và áp lực pre-IPO

Theo dõi KT&TD trên

Bước dọn đường cho thương vụ IPO hàng trăm triệu USD

Thương vụ Jollibee Foods Corp. tiến hành đàm phán bán 10-15% cổ phần tại Highlands Coffee với định giá khoảng 800 triệu USD đang thu hút sự chú ý lớn từ giới đầu tư tài chính. Động thái bán vốn pre-IPO này được xem là công cụ đo lường mức độ hấp dẫn của thị trường trước khi chính thức niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam vào đầu năm 2027. Kể từ thời điểm thâu tóm SuperFoods Group vào năm 2012 với quy mô ban đầu chỉ 56 điểm bán, tập đoàn F&B đến từ Philippines đã bơm nguồn lực tài chính cùng năng lực quản trị để đưa Highlands cán mốc 1.000 cửa hàng vào giữa năm 2026. Việc thoái một phần vốn giúp Jollibee tối ưu hóa dòng tiền cho các chiến lược mở rộng quốc tế khác, đồng thời giảm bớt tỷ lệ đòn bẩy tài chính trong bối cảnh mặt bằng lãi suất chưa hoàn toàn hạ nhiệt.

Mặc dù thị trường F&B Việt Nam liên tục trải qua những đợt rung lắc mạnh, chuỗi cà phê này vẫn duy trì khả năng tạo dòng tiền ấn tượng khi ghi nhận lợi nhuận gần 297 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026. Kết quả này đạt được ngay cả khi doanh nghiệp chủ động đóng cửa 31 điểm bán kém hiệu quả nhằm tái cơ cấu và tối ưu hóa diện tích mặt bằng. Tuy nhiên, việc duy trì mức định giá sát ngưỡng kỳ lân gần 800 triệu USD đòi hỏi chuỗi phải chứng minh được năng lực duy trì tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận ở mức 2 chữ số liên tục trong các năm tới.

Bài toán gia tăng quy mô hiện vướng rào cản lớn khi mật độ điểm bán tại các đô thị trọng điểm như Hà Nội và TP.HCM đã rơi vào trạng thái bão hòa, dẫn đến hiện tượng các cửa hàng cùng hệ thống tự phân chia lượng khách của nhau. Nếu chọn phương án tiến sâu vào các đô thị loại 2 và 3 để làm đẹp hồ sơ niêm yết, chuỗi sẽ phải đối mặt với thực tế là giá trị trung bình trên mỗi hóa đơn thấp hơn đáng kể, từ đó đe dọa biên lợi nhuận chung của toàn hệ thống.

Thế kẹp gọng kìm và sức ép từ hệ thống vận hành

Báo cáo từ Momentum Works chỉ ra rằng Việt Nam hiện là thị trường chuỗi trà và cà phê lớn thứ 3 Đông Nam Á với quy mô vượt 1,3 tỷ USD. Dù toàn quốc có khoảng 100.000 điểm bán đồ uống, tỷ lệ thâm nhập của các chuỗi quy mô lớn vẫn còn dư địa phát triển. Tuy nhiên, thị trường nội địa lại là một trong những chiến trường khốc liệt nhất khu vực. Highlands Coffee đang đứng ở vị trí bị kẹp giữa hai lực lượng cạnh tranh rõ rệt. Một bên là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các chuỗi tầm trung có tư duy thương hiệu hiện đại như Katinat, Phê La hay Phúc Long. Bên còn lại là làn sóng nhượng quyền bình dân của Mixue hay các thương hiệu cà phê mang đi giá rẻ đang tối ưu hóa dòng tiền bằng tốc độ bao phủ.

Dữ liệu khảo sát chi tiêu từ Q&Me phản ánh rõ rệt vị thế tiêu dùng của từng thương hiệu. Trung Nguyên Legend dẫn đầu thị trường về chi tiêu bình quân với 130.000 đồng mỗi hóa đơn, tương đương 75.000 đồng mỗi khách hàng. Katinat đạt mức 100.000 đồng và Phúc Long đạt 86.000 đồng trên mỗi phiếu thanh toán. Trong khi đó, Highlands Coffee ghi nhận mức chi tiêu bình quân thấp nhất trong nhóm các chuỗi lớn với 76.000 đồng mỗi hóa đơn, tương ứng khoảng 47.000 đồng cho mỗi khách hàng. Điều này buộc thương hiệu phải dựa nhiều hơn vào sản lượng và tốc độ quay vòng khách hàng để bù đắp cho giá trị đơn hàng trung bình thấp hơn.

Định hướng phát triển của ngành đồ uống khu vực được dự báo sẽ có sự chuyển dịch sâu sắc. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng bằng việc mở rộng quy mô cửa hàng và sự xuất hiện liên tục của các thương hiệu mới, lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong giai đoạn tới sẽ chuyển sang năng lực tối ưu hóa vận hành. Việc kiểm soát chuỗi cung ứng, chuẩn hóa quy trình tại điểm bán và đầu tư hạ tầng công nghệ số sẽ là yếu tố quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp. Những chuỗi chiến thắng dài hạn không chỉ cần sản phẩm phù hợp hay mạng lưới rộng lớn, mà phải sở hữu một bộ máy vận hành có chi phí tối ưu.

Thử thách dòng tiền trên sàn niêm yết

Theo dự báo từ FiinGroup, tổng giá trị kế hoạch huy động vốn qua phát hành cổ phần và IPO của các doanh nghiệp trong năm 2026 đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với thực tế năm 2025. Tuy nhiên, dòng tiền trên thị trường chứng khoán đang có sự phân hóa và chọn lọc rất khắt khe đối với các thương hiệu mới chào sàn. Một cổ phiếu thuộc ngành F&B với đặc thù chi phí khấu hao mặt bằng và thiết bị cao như Highlands sẽ phải chịu áp lực cạnh tranh dòng tiền trực tiếp với các nhóm ngành có tính thanh khoản cao như ngân hàng, bất động sản hay chứng khoán.

Trên thị trường chứng khoán, độ nhận diện thương hiệu tiêu dùng chỉ là điều kiện cần. Các nhà đầu tư chuyên nghiệp sẽ khắt khe đánh giá dựa trên các chỉ số tài chính thực tế như tốc độ tăng trưởng doanh thu, biên lợi nhuận ròng, dòng tiền hoạt động và năng lực quản trị rủi ro. Kế hoạch IPO của Highlands Coffee vì vậy sẽ là bài kiểm tra sức chịu đựng toàn diện, đo lường khả năng của một chuỗi F&B đại chúng trong việc tự duy trì định giá đỉnh cao khi bước ra khỏi chiếc ô hỗ trợ vốn và quản trị từ tập đoàn mẹ đa quốc gia.

Bảo An