Hà Nội cho phép người bị thu hồi đất được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm
Hà Nội áp dụng chính sách vượt trội cho các hộ bị thu hồi đất nhưng không đủ điều kiện bố trí tái định cư, có khó khăn về nhà ở được xem xét mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm.
Chính sách vượt trội, đảm bảo an sinh
Thời gian qua, với nhiều giải pháp đồng bộ và cách làm linh hoạt, công tác giải phóng mặt bằng thuộc các dự án đầu tư công trên địa bàn TP Hà Nội đã có chuyển biến rõ nét, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Quỹ nhà tái định cư và nhà ở xã hội được rà soát, bố trí linh hoạt để tháo gỡ "điểm nghẽn" giải phóng mặt bằng các dự án đô thị. (Ảnh: Kế Toại)
Trao đổi với phóng viên Báo Xây dựng, ông Đào Duy Phong, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, giải phóng mặt bằng hiện là một trong những "điểm nghẽn" lớn trong quá trình triển khai các dự án của thành phố.
Trước thực tế đó, hệ thống chính trị thành phố đã đồng loạt vào cuộc, ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đồng thời bảo đảm các tiêu chuẩn, chế độ phù hợp theo quy định.
"Hà Nội đã chấp thuận chủ trương, xây dựng và ban hành quy định cho phép các hộ bị thu hồi đất nhưng không đủ điều kiện bố trí tái định cư, có khó khăn về nhà ở, có nguyện vọng và đáp ứng các tiêu chí của thành phố thì được xem xét mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm, không phải xét duyệt điều kiện về thu nhập và nhà ở theo quy định", ông Phong cho hay.
"Đây là chính sách ưu việt, vượt trội của Hà Nội được cụ thể hóa từ Luật Thủ đô 2024, đã được chấp thuận chủ trương và áp dụng thống nhất đối với các dự án cải tạo chỉnh trang đô thị trên địa bàn Thành phố", ông Phong nhấn mạnh.
Ông cũng cho biết, trong giai đoạn hiện nay, đối với các dự án đầu tư công đang triển khai trên địa bàn, quỹ nhà tái định cư đã cơ bản được bố trí.
Về chất lượng nhà tái định cư, ông Phong khẳng định, mức giá thấp không đồng nghĩa với chất lượng thấp. Sở dĩ giá bán nhà tái định cư thấp hơn thị trường là do không phải tính tiền sử dụng đất, mà chỉ bao gồm chi phí xây dựng cùng phần lợi nhuận được khống chế theo quy định.
Vì vậy, giá nhà tái định cư được xác định trên cơ sở chi phí thực tế và chính sách an sinh, chứ không phản ánh sự chênh lệch về chất lượng công trình.
"Đối với các dự án giải phóng mặt bằng, việc bán nhà tái định cư cho người dân được thực hiện với mức giá phù hợp theo quy định nhằm đảm bảo quyền lợi của các hộ bị thu hồi đất", ông Phong cho biết thêm, đồng thời lý giải, một số nhà tái định cư chưa có người ở là do dự án được bố trí quỹ nhà này chưa giải phóng được mặt bằng.
Rà soát nhà tái định cư, gỡ "nút thắt" giải phóng mặt bằng
Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, quỹ nhà chung cư tái định cư trên địa bàn thành phố được quản lý, sử dụng theo quy định pháp luật về nhà ở và tái định cư. Sở Xây dựng là đầu mối giúp UBND Thành phố tiếp nhận quỹ nhà đầu tư bằng ngân sách, cân đối, bố trí và trình quyết định bán nhà phục vụ giải phóng mặt bằng.
Quỹ nhà tái định cư hình thành từ hai nguồn: ngân sách Nhà nước và quỹ nhà do các dự án nhà ở thương mại bàn giao. Hiện nay, thành phố giao Trung tâm Quản lý nhà thành phố Hà Nội và Công ty TNHH MTV Quản lý và phát triển nhà Hà Nội quản lý, vận hành và thực hiện bán, cho thuê.
Chính sách cho mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm được kỳ vọng góp phần tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn TP Hà Nội. (Ảnh: Kim Thoa)
Toàn thành phố có 201 tòa nhà với 19.016 căn hộ. Trong đó, 16.510 căn đã được bố trí; 2.052 căn đang dành cho các dự án phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; 289 căn còn trống. Ngoài ra, có 64 căn tạm giao và 101 căn tạm cư.
Việc bố trí nhà tái định cư được thực hiện theo đề nghị của địa phương và chủ đầu tư, ưu tiên tại khu vực có đất bị thu hồi; trường hợp không đủ quỹ nhà thì bố trí ở vị trí gần nhất, thuận tiện sinh hoạt cho người dân.
Quỹ nhà chủ yếu phục vụ các dự án giải phóng mặt bằng bằng vốn ngân sách, một phần dành cho tạm cư và một phần nhỏ bố trí tái định cư có thu tiền đối với các dự án ngoài ngân sách.
Trong Kế hoạch thúc đẩy đầu tư công năm 2026, UBND TP Hà Nội xác định giải phóng mặt bằng là "điểm nghẽn" cần tập trung tháo gỡ. Thành phố giao Sở Xây dựng rà soát cơ chế hỗ trợ người dân khó khăn về nhà ở khi bị thu hồi đất, nghiên cứu sử dụng hiệu quả quỹ nhà thương mại và nhà ở xã hội phục vụ tái định cư, đồng thời hoàn thiện quỹ nhà tái định cư bảo đảm chất lượng, sẵn sàng bố trí ngay khi người dân chấp thuận.
