Giá gạo Việt chịu áp lực giảm khi thị trường Philippines tạm dừng nhập khẩu
Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đang chịu áp lực giảm mạnh trong bối cảnh thị trường Philippines - đối tác nhập khẩu lớn nhất tạm dừng mua hàng, trong khi vụ Đông Xuân sắp tới dự kiến cung ứng khoảng 4 triệu tấn gạo ra thị trường.
Nhiều doanh nghiệp lo ngại giá lúa gạo trong nước có thể tiếp tục đi xuống nếu tình trạng này kéo dài.
Theo Cục Hải quan, trong 11 tháng năm 2025, Việt Nam xuất khẩu hơn 7,53 triệu tấn gạo, thu về 3,85 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng xuất khẩu giảm 10,9% và kim ngạch giảm tới 27,4%. Giá gạo xuất khẩu bình quân 11 tháng ước đạt 512,1 USD/tấn, giảm 18,3% so với cùng kỳ năm 2024.
Dữ liệu từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho thấy, ngày 26/11, giá gạo 5% tấm xuất khẩu của Việt Nam chỉ dao động 359-363 USD/tấn; gạo thơm 5% tấm ở mức 420-440 USD/tấn; gạo Jasmine đạt 447-451 USD/tấn.
Ở thị trường nội địa, trong tuần từ 27/11 đến 4/12, giá lúa thơm tại ruộng bình quân đạt 5.804 đồng/kg, lúa thường 5.314 đồng/kg. Giá gạo xát trắng loại 1 ở mức 9.640 đồng/kg, loại 2 khoảng 8.950 đồng/kg. Đáng chú ý, tính đến hết tháng 11/2025, giá trị thặng dư từ xuất khẩu gạo giảm mạnh 41%, chỉ còn 2,33 tỷ USD.
Theo báo cáo của Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Philippines tiếp tục là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm tới 39,8% thị phần. Các thị trường tiếp theo là Ghana (12,8%) và Bờ Biển Ngà (11,5%). Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu gạo sang Philippines trong 10 tháng năm 2025 đã giảm mạnh 34,9%. Một số thị trường khác cũng ghi nhận mức sụt giảm sâu như Indonesia (giảm gần 96,4%) và Malaysia (giảm 32,5%).
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu gạo sang một số thị trường tăng mạnh, như Ghana (tăng 52,6%), Trung Quốc (tăng 165,1%), Bangladesh (tăng gần 238,5 lần) và Senegal (tăng khoảng 73 lần), góp phần bù đắp phần nào sự sụt giảm tại các thị trường truyền thống như Indonesia, Cuba hay Malaysia.
Phát biểu tại Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân Việt Nam năm 2025, ông Đỗ Hà Nam – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Intimex cho biết năm nay Việt Nam ước xuất khẩu khoảng 8 triệu tấn gạo, có khả năng đứng thứ hai thế giới. Tuy nhiên, ngành lúa gạo đang đối mặt với nhiều thách thức lớn.
Theo ông Nam, trong năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 3 triệu tấn gạo sang Philippines – thị trường truyền thống và lớn nhất. Song trong ba tháng gần đây, Philippines đã tạm dừng nhập khẩu và dự kiến đến tháng 1/2026 mới mua trở lại khoảng 300.000 tấn, sau đó tiếp tục đóng cửa.
“Điều đáng lo ngại là vụ Đông Xuân sắp tới, Việt Nam sẽ có khoảng 4 triệu tấn gạo. Nếu Philippines tiếp tục hạn chế nhập khẩu, giá lúa gạo trong nước rất dễ đi xuống và người nông dân sẽ gặp khó khăn,” ông Nam cảnh báo.
Trước thực trạng này, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Intimex kiến nghị Chính phủ làm việc với phía Philippines để sớm mở lại thị trường gạo. Đồng thời, cho phép các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhà nước tham gia mua tạm trữ lúa gạo trong thời gian khoảng 6 tháng nhằm hạn chế đà giảm giá.
Về chiến lược dài hạn, ông Đỗ Hà Nam đề xuất đẩy mạnh khai thác các thị trường Tây Á như Iraq, Syria và các thị trường châu Phi. Ông dẫn chứng, năm ngoái Việt Nam đã ký được một phần thỏa thuận với Chính phủ Bangladesh, qua đó góp phần giảm áp lực cho xuất khẩu gạo trong giai đoạn khó khăn.
