Công nghệ truy xuất nguồn gốc – Đòn bẩy thúc đẩy xuất khẩu hàng Việt

Theo dõi KT&TD trên

Công nghệ truy xuất nguồn gốc đang nổi lên như một "tấm hộ chiếu" quyền lực, không chỉ giúp sản phẩm Việt Nam chinh phục niềm tin người tiêu dùng quốc tế mà còn tạo ra đòn bẩy mạnh mẽ, thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu và nâng cao vị thế thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế.

Nhu cầu về sự minh bạch trong chuỗi cung ứng không phải là xu hướng tạm thời mà là sự thay đổi cơ bản trong cách thị trường toàn cầu hoạt động. Các nhà bán lẻ lớn trên khắp thế giới, từ các siêu thị cao cấp đến các nền tảng thương mại điện tử, đang yêu cầu ngày càng cao từ các nhà cung cấp. Họ muốn biết chắc chắn rằng sản phẩm nào đó không chỉ có chất lượng mà còn tuân thủ các tiêu chuẩn về môi trường, lao động, và an toàn thực phẩm. Với những yêu cầu này, công nghệ truy xuất nguồn gốc không còn là lựa chọn tùy chọn mà trở thành điều kiện tiên quyết để bước vào và tồn tại trên những thị trường này.

Hàng Việt, dù nổi tiếng về tỷ lệ giá cả phải chăng, nhưng lại thường bị nghi vấn về chất lượng và nguồn gốc. Đây là một rào cản tâm lý đáng kể mà rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt khi cố gắng xâm nhập thị trường cao cấp. Một chiếc áo phông có thể được bán với giá ba đô la hoặc ba mươi đô la, sự khác biệt chính không nằm ở chính sản phẩm mà ở mức độ tin cậy và cam kết chất lượng mà thương hiệu có thể truyền tải. Công nghệ truy xuất nguồn gốc giúp các nhà sản xuất Việt nam thoát ra khỏi tình trạng này bằng cách cung cấp bằng chứng rõ ràng, có thể kiểm chứng được về từng bước trong quá trình sản xuất và vận chuyển.

Cà phê, cacao, hồ tiêu, và các sản phẩm nông nghiệp khác của Việt Nam có chất lượng đáng kể, nhưng chúng thường bị trộn lẫn với hàng từ các nước khác hoặc không được công nhận đầy đủ giá trị của chúng. Công nghệ truy xuất nguồn gốc cho phép các nông dân và các công ty sản xuất Việt Nam "thô lộ" danh tính thật sự của sản phẩm, tách biệt khỏi những hàng hóa khác, và do đó, có thể đạt được giá cao hơn trên thị trường quốc tế.

Không chỉ giới hạn ở nông sản, công nghệ này cũng đang tác động sâu sắc đến những ngành công nghiệp khác. Các nhà sản xuất thúc đẩy có thể sử dụng công nghệ truy xuất để chứng minh rằng nguyên vật liệu họ sử dụng không chỉ chất lượng mà còn có nguồn gốc từ những cơ sở được chứng thực, đáp ứng các yêu cầu của các tiêu chuẩn quốc tế như ISO hoặc các tiêu chuẩn ngành. Đối với ngành hàng điện tử, công nghệ này có thể theo dõi từng linh kiện từ nhà cung cấp nguyên liệu ban đầu cho đến khi sản phẩm lắp ráp hoàn chỉnh. Với ngành dệt may, nó có thể chứng minh rằng sợi được sản xuất bằng cách tuân thủ các quy định lao động công bằng và những điều kiện làm việc an toàn.

Một khía cạnh quan trọng mà rất nhiều người bỏ qua là ảnh hưởng của công nghệ truy xuất nguồn gốc đối với khả năng tuân thủ quy định. Các thị trường cao cấp, đặc biệt là Liên minh châu Âu, Bắc Mỹ, và Japan, đang triển khai những quy định sắt đá về truy xuất nguồn gốc, tăng trách nhiệm của các nhập khẩu đối với các sản phẩm mà họ bán. Một công ty Việt Nam nếu không có khả năng cung cấp thông tin truy xuất đầy đủ, sẽ bị loại khỏi những chuỗi cung ứng này. Ngược lại, những công ty đã đầu tư vào công nghệ truy xuất sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt, vì họ có thể đáp ứng những yêu cầu pháp lý ngày càng chặt chẽ này một cách dễ dàng hơn.

Hiện tại, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã nhận ra tầm quan trọng của công nghệ này và bắt đầu hành động. Các công ty chuyên sản xuất rau quả, cũng như các nhà sản xuất cà phê và cacao, đã bắt đầu áp dụng những hệ thống truy xuất này. Tuy nhiên, tỷ lệ áp dụng vẫn còn khá thấp so với tiềm năng thực sự. Rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của công nghệ này, hoặc cho rằng đó là một khoản đầu tư quá lớn. Đây là một sai lầm lớn, vì chi phí của việc không áp dụng công nghệ này—mất đi các đơn đặt hàng, không thể xâm nhập thị trường mới, bị cạnh tranh bởi những công ty khác đã áp dụng công nghệ—thực tế cao hơn nhiều.

Chi phí của việc áp dụng công nghệ truy xuất không phải là vấn đề chi phí to lớn như người ta vẫn tưởng. Trên thực tế, có những giải pháp rất linh hoạt và có thể mở rộng được, từ những hệ thống dựa trên blockchain cho đến những ứng dụng di động đơn giản hơn, có thể được tùy chỉnh theo nhu cầu và khả năng tài chính của mỗi doanh nghiệp. Ngoài ra, khi một doanh nghiệp áp dụng công nghệ truy xuất, nó không chỉ tạo ra lợi ích cho khách hàng cuối cùng mà còn tạo ra nhiều lợi ích nội bộ. Nó giúp doanh nghiệp quản lý chuỗi cung ứng của mình tốt hơn, giảm lãng phí, phát hiện và ngăn chặn những vấn đề chất lượng sớm hơn, và tăng hiệu suất hoạt động tổng thể.

Hơn nữa, công nghệ truy xuất nguồn gốc cũng tạo ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp Việt Nam từ góc độ marketing và xây dựng thương hiệu. Trong một thế giới nơi mà tiêu dùng có ý thức ngày càng tăng, khách hàng muốn biết được câu chuyện đằng sau sản phẩm mà họ mua. Họ muốn biết được ai đã tạo ra nó, từ những nguyên liệu nào, và liệu thể hiện các giá trị nào. Công nghệ truy xuất cho phép các doanh nghiệp Việt Nam kể những câu chuyện này một cách hiệu quả và kích thích. Chúng có thể chia sẻ câu chuyện về những nông dân địa phương, cộng đồng sản xuất, và cách những sản phẩm này được tạo ra với sự chăm sóc và chú ý. Điều này không chỉ tạo ra sự khác biệt trong mắt khách hàng mà còn xây dựng lòng trung thành của khách hàng lâu dài.

Để thúc đẩy áp dụng rộng rãi công nghệ truy xuất nguồn gốc, cần có sự hỗ trợ từ các cấp độ chính phủ, các hiệp hội ngành, và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp. Chính phủ Việt Nam có thể cung cấp hỗ trợ tài chính cho những doanh nghiệp áp dụng công nghệ này, hoặc tạo ra các tiêu chuẩn quốc gia về truy xuất nguồn gốc mà các doanh nghiệp có thể tuân theo. Các hiệp hội ngành có thể tổ chức các khóa đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm tốt nhất giữa các thành viên. Các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp có thể giúp những công ty nhỏ tiếp cận những giải pháp công nghệ phù hợp.

Nhìn vào tương lai, rõ ràng là công nghệ truy xuất nguồn gốc sẽ trở thành một phần không thể thiếu của chuỗi cung ứng toàn cầu. Những doanh nghiệp Việt Nam nào nhanh chóng nhận ra điều này và bắt đầu hành động sẽ là những người dẫn đầu trong các ngành của họ, có khả năng chiếm được những phần thị trường cao cấp hơn và bền vững hơn. Ngược lại, những doanh nghiệp chậm chạp trong việc áp dụng công nghệ này sẽ dần dần bị tụt lại, khi họ không thể đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Trong kỷ nguyên số, minh bạch hóa thông tin không còn là một lựa chọn mà đã trở thành xu thế tất yếu. Bằng cách khai thác sức mạnh của công nghệ truy xuất nguồn gốc, hàng hóa Việt Nam không chỉ đáp ứng được các yêu cầu ngày càng cao của thị trường toàn cầu mà còn khẳng định được giá trị, chất lượng và uy tín, từ đó tự tin vươn xa, chinh phục những thị trường khó tính nhất.

Hoàng Nguyễn