Đẩy nhanh hoàn thuế, tăng nguồn lực cho doanh nghiệp
Việc chuyển dịch dần từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” trong công tác giải quyết hồ sơ đã góp phần rút ngắn thời gian hoàn thuế cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật thuế, qua đó giúp doanh nghiệp tối ưu dòng vốn, tăng thêm nguồn lực để phục vụ tái đầu tư sản xuất, kinh doanh.
Rút ngắn thời gian hoàn thuế
Ông Lê Long - Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, thời gian qua, ngành Thuế đã tập trung hoàn thiện chính sách, pháp luật, quy trình nghiệp vụ và đổi mới phương thức quản lý hoàn thuế theo hướng giải quyết nhanh, đúng quy định đối với người nộp thuế tuân thủ tốt; đồng thời, tăng cường quản lý rủi ro, phòng, chống gian lận và bảo đảm an toàn tiền hoàn thuế của NSNN.
Công tác tổ chức thực hiện được tăng cường; tiến độ giải quyết hồ sơ được theo dõi thường xuyên, gắn với trách nhiệm người đứng đầu; các hồ sơ tồn đọng, kéo dài được tập trung rà soát, xử lý. Đặc biệt, việc tiếp nhận, phân loại, xử lý, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả hoàn thuế từng bước được điện tử hóa, tự động hóa và lưu vết trên hệ thống.
“Ngành Thuế từng bước hình thành phương thức quản lý thuế theo nguyên tắc 'hỗ trợ để tuân thủ - quản lý theo rủi ro - phục vụ theo nhu cầu', lấy thời gian, chi phí thực tế và mức độ thuận lợi của người dân, DN làm thước đo kết quả cải cách, qua đó cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển đạt mục tiêu hai con số.” Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long |
Theo thống kê của Cục Thuế, tính đến ngày 30/9/2026, cơ quan thuế đã ban hành 14.668 quyết định hoàn thuế, với tổng số tiền được hoàn là 149.463 tỷ đồng, tăng 46% so với cùng kỳ năm 2025 thực hiện, đạt 86,4% dự toán hoàn thuế năm 2026. Đáng chú ý, tỷ lệ hồ sơ đề nghị hoàn thuế được tiếp nhận bằng phương thức điện tử đạt 99%; 73% hồ sơ phân loại hoàn thuế trước, 87% hồ sơ được giải quyết trong 6 ngày làm việc.
Ông Kim Hak Chun - Giám đốc Tài chính Công ty ZEIT C&A Việt Nam (Hải Phòng) cho biết, ZEIT C&A là DN chuyên thi công công nghiệp nên hằng năm có số thuế được hoàn rất lớn. Từ đầu năm đến nay, DN nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế gần 250 tỷ đồng.
Từ trải nghiệm thực tế, ông Kim Hak Chun cho biết, công tác xử lý hồ sơ, thủ tục hoàn thuế hiện nay khá nhanh chóng. Thời gian được rút xuống còn khoảng 1 đến 2 tuần, không bị kéo dài như trước đây. Được giải quyết hoàn thuế sớm, doanh nghiệp (DN) có dòng vốn, tăng thêm nguồn lực để phục vụ tái đầu tư sản xuất, kinh doanh, đồng thời đảm bảo nguồn hàng ổn định cho các đối tác.
Nỗ lực khơi thông dòng vốn cho DN
Thời gian hoàn thuế đã được rút ngắn, tuy nhiên theo phản ánh của người nộp thuế, tại một số địa phương vẫn còn tình trạng chậm, muộn trong việc kiểm tra xác minh đối với các hồ sơ đề nghị hoàn thuế GTGT của DN xuất khẩu.
Ông Cao Xuân Thanh - Chánh Văn phòng Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam phản ánh, có DN hội viên chậm được hoàn thuế do việc áp dụng chính sách tại một số địa phương đối với gỗ nhập khẩu và gỗ xẻ sấy còn có điểm chưa thống nhất.
Để bảo đảm hoàn đúng hạn, đúng đối tượng; kiểm soát đúng rủi ro dựa trên dữ liệu, tăng cường kỷ cương, kỷ luật hành chính, Cục Thuế tiếp tục đổi mới công tác hoàn thuế, tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp, với mục tiêu rút ngắn thực chất thời gian hoàn thuế, kịp thời khơi thông dòng vốn cho sản xuất, kinh doanh; đồng thời kiểm soát chặt chẽ gian lận và bảo đảm an toàn tiền hoàn thuế của NSNN.
Cục Thuế cho biết, lũy kế từ đầu năm đến nay, Thuế các tỉnh, thành phố đã thực hiện kiểm tra trước hoàn thuế đối với 3.392 hồ sơ, tương ứng số tiền đề nghị hoàn 64.024 tỷ đồng. Số tiền đã giải quyết hoàn trả người nộp thuế là 56.519 tỷ đồng, chiếm 88,3% số tiền đề nghị hoàn thuế; số thuế chuyển khấu trừ kỳ sau 3.930 tỷ đồng; số thuế không được khấu trừ, không được hoàn 1.177 tỷ đồng; số truy thu 254,4 tỷ đồng; tiền phạt và tiền chậm nộp 224 tỷ đồng.
Thống kê kết quả kiểm tra có xu hướng tăng về quy mô trong những tháng gần đây. Trong đó, tháng 8/2026 có số tiền đề nghị hoàn cao nhất với 17.530 tỷ đồng (gấp gần 2 lần tháng 7/2026). Điều này cho thấy, công tác kiểm soát rủi ro đã tác động rõ rệt đến chất lượng giải quyết hoàn thuế, đặc biệt với nhóm hồ sơ rủi ro cao. Tỷ lệ số tiền được hoàn so với số đề nghị hoàn đạt 88,3%, tăng so với mức 85,9% của 7 tháng đầu năm 2026.
Đánh giá chung về công tác kiểm tra trước hoàn và kiểm tra sau hoàn thuế, tỷ lệ số tiền xử lý qua kiểm tra trước hoàn so với số tiền đề nghị hoàn là 2,6%, trong khi tỷ lệ này ở khâu kiểm tra sau hoàn là 1,1%. Chênh lệch này cho thấy, việc phân loại hồ sơ theo rủi ro cơ bản đã đúng hướng, nhóm hồ sơ rủi ro cao được chặn ngay ở khâu tiền kiểm, còn nhóm hoàn trước - kiểm tra sau có mức độ sai phạm thấp hơn, nhưng vẫn cần duy trì hậu kiểm.
Cục Thuế khẳng định, việc chuyển dịch dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm đã góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ cho DN chấp hành tốt pháp luật thuế và đây là một tín hiệu tốt trong bối cảnh Cục Thuế đã và đang tiếp tục đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số trong công tác hoàn thuế góp phần quan trọng về thời gian và thủ tục hoàn thuế cho DN và người nộp thuế./.
4 giải pháp rút ngắn thực chất thời gian hoàn thuếbảo đảm hoàn thuế đúng hạn, đúng đối tượng, tháo gỡ dòng vốn cho DN
Thứ nhất, tiếp tục tập trung, nghiêm túc tổ chức triển khai thực hiện kiểm soát tiến độ giải quyết hoàn thuế GTGT với mục tiêu 100% hồ sơ hoàn thuế GTGT được tiếp nhận bằng phương thức điện tử; 100% hồ sơ được giải quyết đúng hạn, trừ hồ sơ có dấu hiệu gian lận, trốn thuế, vi phạm pháp luật.
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện chính sách, đơn giản hóa thủ tục và đẩy nhanh hoàn thuế đối với người nộp thuế tuân thủ tốt. Rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về điều kiện khấu trừ, hoàn thuế; đơn giản hóa hồ sơ, loại bỏ thông tin, chứng từ trùng lặp và không yêu cầu người nộp thuế cung cấp lại thông tin cơ quan nhà nước đã có. Phân nhóm người nộp thuế theo mức độ tuân thủ, rủi ro để áp dụng quy trình phù hợp, ưu tiên rút ngắn thời gian giải quyết đối với người nộp thuế tuân thủ tốt, kết hợp kiểm tra sau hoàn thuế theo quản lý rủi ro.
Thứ ba, đẩy mạnh số hóa, tự động hóa và quản lý rủi ro đến từng giao dịch, từng phần số tiền đề nghị hoàn. Tăng cường kết nối, đối chiếu dữ liệu hóa đơn điện tử, kê khai thuế, hải quan, thanh toán và các nguồn dữ liệu liên quan; trên cơ sở đó tự động xác định số tiền đủ điều kiện để hoàn ngay, số tiền cần giải trình, xác minh và số tiền có rủi ro cần kiểm tra, không để rủi ro của một phần giao dịch làm kéo dài việc hoàn thuế đối với toàn bộ số tiền đã đủ điều kiện. Hoàn thiện bộ tiêu chí rủi ro, thí điểm tự động xác định số tiền đủ điều kiện hoàn trong tháng 12/2026, làm cơ sở triển khai chính thức từ năm 2027.
Thứ tư, nâng cao hiệu quả kiểm soát gian lận gắn với trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Chuyển mạnh từ kiểm tra riêng lẻ từng hồ sơ, DN sang phân tích chuỗi giao dịch, chuỗi hóa đơn và dòng tiền; tập trung kiểm tra đúng DN, giao dịch và mắt xích có dấu hiệu rủi ro. Tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế với hải quan, ngân hàng, công an và các cơ quan liên quan; gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ, tỷ lệ giải quyết đúng hạn, hồ sơ tồn đọng và mức độ tự động hóa.
