0922 281 189 [email protected]
Thứ tư, 18/11/2026 14:37 (GMT+7)

Tiền gửi và cho vay tại các ngân hàng: Nhiều nhà băng tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động

Theo dõi KT&TD trên

Trong 9 tháng năm 2026, tín dụng tại 26 ngân hàng niêm yết tăng 12,7%, cao hơn mức tăng 10,7% của tiền gửi khách hàng.

Tín dụng tăng nhanh hơn huy động

Bức tranh huy động vốn và cho vay của 26 ngân hàng niêm yết trong 9 tháng năm 2026 cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa tốc độ tăng trưởng hai hoạt động cốt lõi. Trong khi tín dụng tiếp tục mở rộng, tiền gửi khách hàng cũng tăng tốc trong quý III nhưng chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng cho vay tính từ đầu năm.

Dữ liệu cho thấy, tính tới cuối tháng 9/2026, tổng tiền gửi khách hàng tại 26 ngân hàng niêm yết đạt khoảng 14,06 triệu tỷ đồng, tăng 10,7% so với đầu năm. Trong khi đó, dư nợ tín dụng đạt 16,05 triệu tỷ đồng, tăng 12,7%.

Như vậy, tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn tiền gửi khách hàng 2 điểm %.

Tuy nhiên, diễn biến trong quý III đã có sự thay đổi đáng chú ý. Tiền gửi khách hàng tăng thêm 662.900 tỷ đồng, tương ứng tăng 4,9% so với quý II. Trong khi đó, tín dụng chỉ tăng 3,2% so với quý trước, tương ứng tăng thêm 494.600 tỷ đồng.

Tiền gửi và cho vay tại các ngân hàng: Nhiều nhà băng tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động - Ảnh 1

Điều này cho thấy huy động vốn đã tăng nhanh hơn cho vay trong quý III, giúp thu hẹp khoảng cách tăng trưởng giữa hai chỉ tiêu từ đầu năm. Dù vậy, tính đến cuối tháng 9, vẫn có 16/26 ngân hàng ghi nhận tốc độ tăng tiền gửi thấp hơn tốc độ tăng tín dụng.

Một trong những nguyên nhân khiến tiền gửi tăng nhanh trong quý III là mặt bằng lãi suất huy động đi lên. Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6–12 tháng tăng lên mức cao nhất trong chu kỳ, thúc đẩy các ngân hàng cạnh tranh thu hút nguồn vốn, nhất là sau giai đoạn tín dụng tăng nhanh hơn huy động trong nửa đầu năm.

Tuy nhiên, sự gia tăng tiền gửi chưa đồng nghĩa với việc các ngân hàng đã cải thiện được nguồn vốn giá rẻ. Số dư tiền gửi không kỳ hạn (CASA) chỉ tăng 54.600 tỷ đồng trong quý III, tương ứng tăng 2% so với quý trước, chưa bằng một phần mười mức tăng tổng tiền gửi.

Tỷ lệ CASA bình quân của 26 ngân hàng giảm từ 20,2% trong quý II xuống 19,6% vào cuối quý III, thấp hơn đáng kể so với mức 21,7% cuối năm 2025. Điều này cho thấy phần lớn nguồn vốn huy động tăng thêm đến từ tiền gửi có kỳ hạn, vốn thường đi kèm chi phí lãi cao hơn.

Áp lực huy động vì thế không chỉ nằm ở quy mô nguồn vốn mà còn ở giá vốn. Chi phí vốn bình quân của các ngân hàng tăng từ 4,8% trong quý II lên 5,27% trong quý III/2026, trong khi NIM giảm từ 3,14% xuống 3,11%.

Những ngân hàng có khoảng cách lớn giữa huy động và cho vay

Xét theo từng ngân hàng, mức độ chênh lệch giữa tăng trưởng tiền gửi và tín dụng có sự phân hóa rõ rệt. Một số nhà băng mở rộng cho vay nhanh hơn đáng kể so với khả năng huy động từ khách hàng, trong khi một số ngân hàng khác ghi nhận chiều hướng ngược lại.

Đáng chú ý, tại Ngân hàng TMCP Quân đội (MB, mã MBB), tín dụng tăng 18,5% từ đầu năm, trong khi tiền gửi khách hàng chỉ tăng 7,9%. Khoảng cách giữa hai chỉ tiêu lên tới 10,6 điểm %. Xét về giá trị tuyệt đối, dư nợ tín dụng tăng thêm khoảng 205.000 tỷ đồng, trong khi tiền gửi khách hàng tăng khoảng 73.000 tỷ đồng.

Tiền gửi và cho vay tại các ngân hàng: Nhiều nhà băng tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động - Ảnh 2

Đây là một trong những trường hợp thể hiện rõ sự chênh lệch giữa tốc độ mở rộng tín dụng và huy động vốn. Để bổ sung nguồn vốn, MBB đã tăng phát hành giấy tờ có giá. Riêng trong quý III, giá trị giấy tờ có giá của ngân hàng tăng thêm 68.900 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy ngân hàng không chỉ dựa vào tiền gửi khách hàng để đáp ứng nhu cầu vốn mà còn phải mở rộng các kênh huy động khác.

Một trường hợp đáng chú ý khác là Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB). Tính từ đầu năm, tiền gửi khách hàng của ngân hàng chỉ tăng 1,9%, trong khi tín dụng tăng 11,6%, tạo ra khoảng cách 9,7 điểm %. Xét về giá trị, tiền gửi tăng thêm khoảng 11.000 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức tăng khoảng 80.000 tỷ đồng của tín dụng.

Tương tự, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank, mã TCB) ghi nhận tín dụng tăng 16,7% từ đầu năm, trong khi tiền gửi khách hàng tăng 6,9%. Chênh lệch giữa hai chỉ tiêu là 9,8 điểm %. Dư nợ tín dụng tăng thêm khoảng 137.000 tỷ đồng, còn tiền gửi khách hàng tăng khoảng 42.000 tỷ đồng.

Với TCB, ngân hàng đã bổ sung nguồn vốn thông qua giấy tờ có giá và nguồn vốn từ các định chế tài chính quốc tế. Tiền gửi khách hàng đi ngang trong quý III, khiến việc đa dạng hóa nguồn huy động trở thành một yếu tố đáng chú ý trong cân đối nguồn vốn.

Tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank, mã VPB), tín dụng tăng 28,2% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 26,3% của tiền gửi khách hàng. Mặc dù khoảng cách chỉ 1,9 điểm %, mức tăng tuyệt đối của tín dụng đạt khoảng 270.000 tỷ đồng, cao hơn mức tăng 165.000 tỷ đồng của tiền gửi.

Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank, mã HDB) cũng có diễn biến tương tự. Tín dụng tăng 32,1%, trong khi tiền gửi tăng 26,5%, chênh lệch 5,6 điểm %. Dư nợ tăng thêm khoảng 181.000 tỷ đồng, so với 148.000 tỷ đồng tiền gửi khách hàng tăng thêm.

Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng ghi nhận huy động tăng nhanh hơn tín dụng. Sacombank (mã STB) là trường hợp nổi bật khi tiền gửi khách hàng tăng 25,4% từ đầu năm, trong khi tín dụng tăng 11,8%, chênh lệch 13,6 điểm %. Tiền gửi tăng thêm khoảng 157.000 tỷ đồng, trong khi tín dụng tăng khoảng 74.000 tỷ đồng.

Riêng trong quý III, tiền gửi khách hàng tại Sacombank tăng 127.500 tỷ đồng, tương ứng tăng 19,7% so với quý II. Ngân hàng sử dụng nguồn vốn tăng thêm để thay thế một phần vốn liên ngân hàng. Tuy nhiên, báo cáo cũng lưu ý phần tiền gửi tăng thêm chủ yếu được đưa vào kênh liên ngân hàng có lợi suất thấp, khiến chi phí vốn tăng từ 5,2% lên 6%.

Tại Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank, mã LPB), tiền gửi tăng 25% từ đầu năm, cao hơn mức tăng 22,9% của tín dụng. Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB, mã NVB) ghi nhận hai chỉ tiêu tăng gần tương đương, lần lượt đạt 45,4% và 45,2%.

Đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, mức tăng trưởng huy động và tín dụng nhìn chung thấp hơn nhóm tư nhân. Tiền gửi của Vietcombank, BIDV và VietinBank tăng 6,2–8,4% từ đầu năm, trong khi tín dụng tăng 7,4–8,4%.

Cụ thể, Vietcombank (mã VCB) có tiền gửi tăng 6,5%, tín dụng tăng 8,4%; BIDV (mã BID) lần lượt tăng 6,2% và 7,8%. Riêng VietinBank (mã CTG), tiền gửi tăng 8,4%, cao hơn mức tăng 7,4% của tín dụng.

Theo TCBS Research, tiền gửi của ba ngân hàng quốc doanh tăng thêm 205.200 tỷ đồng trong quý III, vượt mức tăng tín dụng 160.600 tỷ đồng. Nhờ đó, các ngân hàng này giảm 140.600 tỷ đồng vốn liên ngân hàng. Riêng Vietcombank duy trì chi phí vốn thấp nhất nhóm, ở mức 3,31%, nhờ tỷ lệ CASA đạt 31,8%.

Chi phí vốn trở thành yếu tố quyết định khả năng mở rộng tín dụng

Sự khác biệt giữa tăng trưởng tiền gửi và tín dụng cho thấy các ngân hàng đang lựa chọn những phương thức huy động vốn khác nhau để đáp ứng nhu cầu cho vay. Khi tiền gửi khách hàng không tăng tương ứng với tín dụng, giấy tờ có giá và vốn liên ngân hàng trở thành những kênh bổ sung quan trọng.

Theo báo cáo, có 16/26 ngân hàng niêm yết ghi nhận tiền gửi tăng chậm hơn tín dụng từ đầu năm. Tỷ trọng giấy tờ có giá trong tổng huy động của các ngân hàng tăng lên 10,7% vào cuối quý III, so với 9,8% cuối quý II.

Tuy nhiên, việc tăng cường huy động qua giấy tờ có giá cũng tạo thêm áp lực chi phí. Lãi suất trái phiếu phát hành gần đây được ghi nhận ở mức 9–9,7%/năm. Trong bối cảnh CASA suy giảm, chi phí vốn tăng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì biên lãi của các ngân hàng.

Sự khác biệt về cơ cấu tiền gửi cũng là yếu tố tạo ra khoảng cách chi phí vốn giữa các nhà băng. Vietcombank, MB và Techcombank có tỷ lệ CASA lần lượt đạt 31,8%, 32,8% và 31% (theo số liệu hợp nhất của Techcombank). Đây là lợi thế giúp các ngân hàng duy trì nguồn vốn có chi phí thấp hơn.

Ngược lại, những ngân hàng có tỷ lệ CASA thấp như Bắc Á Bank (3,5%), Nam A Bank, KienlongBank và LPBank (4,9–6,5%) phải phụ thuộc nhiều hơn vào tiền gửi có kỳ hạn. Theo báo cáo, chi phí vốn của nhóm ngân hàng này nằm trong khoảng 6,23–7,61%, cao hơn mức bình quân 5,27% của 26 ngân hàng.

Ngoài ra, cơ cấu tiền gửi theo đối tượng khách hàng cũng tạo ra sự khác biệt về tính ổn định và chi phí huy động. BAB, KLB, NVB và HDB có tỷ trọng tiền gửi dân cư ở mức 84,4–94,8%. Nguồn vốn này tương đối ổn định nhưng phần lớn có kỳ hạn, trong khi CASA của cả bốn ngân hàng đều dưới 10%.

Ở chiều ngược lại, Vietcombank, BIDV và VietinBank có tỷ trọng tiền gửi dân cư khoảng 48,1–49,9%. Các ngân hàng có nền khách hàng doanh nghiệp lớn như MSB và TPBank cũng chỉ huy động 44,6–55,2% từ dân cư. Nhóm này có tỷ lệ CASA cao hơn, nhưng số dư tiền gửi có thể biến động theo dòng tiền kinh doanh và ngân sách.

Trong bối cảnh đó, áp lực cân đối vốn không đơn thuần được giải quyết bằng việc tăng quy mô huy động. Các ngân hàng còn phải kiểm soát chi phí vốn, duy trì tỷ lệ nguồn vốn ổn định và lựa chọn tốc độ tăng trưởng tín dụng phù hợp.

TCBS Research nhận định nguồn vốn trong quý IV có thể tiếp tục dịch chuyển sang giấy tờ có giá, trong khi tiền gửi khách hàng tăng chậm hơn. Yêu cầu tăng cường tỷ trọng nguồn vốn trung và dài hạn cũng khiến các ngân hàng phải chú trọng hơn đến cơ cấu kỳ hạn huy động.

Đáng chú ý, từ ngày 18–21/10, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm % lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng và giảm 1,5–2 điểm % lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, kể cả dư nợ hiện hữu. Trong khi lãi suất cho vay có thể điều chỉnh nhanh, chi phí huy động chỉ giảm dần khi các khoản tiền gửi đến kỳ đáo hạn.

Vì vậy, theo đánh giá của TCBS Research, NIM trong quý IV khó duy trì mức của quý III. Những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn đắt đỏ có thể chịu áp lực lớn hơn, nhất là khi phải tiếp tục mở rộng tín dụng nhưng đồng thời thực hiện yêu cầu giảm lãi suất cho vay.

Nhìn chung, diễn biến 9 tháng năm 2026 cho thấy tăng trưởng tín dụng không còn chỉ là câu chuyện về hạn mức cho vay hay nhu cầu vốn của nền kinh tế. Khả năng huy động tiền gửi, chất lượng nguồn vốn và chi phí đầu vào đang trở thành những yếu tố quan trọng quyết định dư địa mở rộng tín dụng cũng như hiệu quả kinh doanh của từng ngân hàng.

Nhị Hà

Bạn đang đọc bài viết Tiền gửi và cho vay tại các ngân hàng: Nhiều nhà băng tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0922 281 189 Hoặc email: [email protected]

Cùng chuyên mục

Gỡ vướng nợ thuế, mở đường cho doanh nghiệp tái khởi động
Việc Bộ Tài chính lấy ý kiến dự thảo nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ thuế và làm sạch mã số thuế không chỉ nhằm giải quyết những khoản nợ tồn đọng kéo dài, mà còn mở đường cho người dân, doanh nghiệp từng ngừng hoạt động hoàn tất thủ tục pháp lý...
Định giá cổ phiếu hấp dẫn,cơ hội đầu tư phân hóa theo lợi nhuận
Sau nhịp điều chỉnh kéo dài từ cuối quý II, mặt bằng P/B của nhóm ngân hàng đã lùi về dưới trung vị nhiều năm. Tuy vậy, khoảng cách định giá giữa các cổ phiếu lại giãn rộng. Câu hỏi đặt ra là thị trường đang trả giá cho điều gì: kết quả hiện hữu hay kỳ vọng về chất lượng lợi nhuận.

Tin mới

Đà Nẵng tái khởi động Khu đô thị quốc tế Đa Phước
Sau lễ tái khởi động dự án quy mô khoảng 170,7 ha, lãnh đạo TP. Đà Nẵng yêu cầu chủ đầu tư hoàn thiện đầy đủ điều kiện pháp lý, xác định rõ nguồn lực, tiến độ và trách nhiệm thực hiện, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Bắc Ninh khởi công dự án nhà ở xã hội Công đoàn quy mô 810 căn hộ
Dự án do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đầu tư bằng nguồn tài chính công đoàn, gồm 810 căn hộ cho thuê dành cho công nhân, người lao động, dự kiến hoàn thành trước ngày 28/7/2029. Việc khởi công diễn ra khi Bắc Ninh đang đẩy nhanh mục tiêu NƠXH và Tổng Liên đoàn mở rộng đầu tư nhà ở cho NLĐ.