Đường sắt có tốc độ thiết kế trên 120km/h bắt buộc có hàng rào bảo vệ
Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định 16/2026/NĐ-CP là yêu cầu bắt buộc xây dựng hàng rào bảo vệ đối với các tuyến đường sắt có tốc độ thiết kế trên 120km/h và đường sắt đô thị, trừ trường hợp tuyến đi trên cao hoặc trong hầm.
Từ ngày 14/1/2026, Nghị định số 16/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đường sắt chính thức có hiệu lực, với nhiều quy định mới nhằm siết chặt an toàn, bảo vệ công trình đường sắt và hành lang an toàn giao thông đường sắt trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ hạ tầng đường sắt.
Theo Cục Đường sắt Việt Nam, điểm mới quan trọng của Nghị định là cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp với thực tiễn khi nước ta đang triển khai đồng thời nhiều loại hình đường sắt khác nhau, từ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị đến các tuyến đường sắt hiện hữu.
Thay vì áp dụng cứng một khung chung, phạm vi bảo vệ công trình và hành lang an toàn sẽ được xác định theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật của từng dự án cụ thể.
Đối với các tuyến đường sắt xây dựng mới, phạm vi bảo vệ và hành lang an toàn được tính toán ngay từ khâu thiết kế, bảo đảm phù hợp với công nghệ, tốc độ khai thác và yêu cầu an toàn vận hành.
Với các tuyến đường sắt hiện hữu, Nghị định cho phép điều chỉnh một số nội dung để sát với điều kiện thực tế, song vẫn đặt yêu cầu cao về an toàn và ổn định lâu dài của công trình.
Một điểm nhấn đáng chú ý là quy định bắt buộc xây dựng hàng rào bảo vệ đối với các tuyến đường sắt có tốc độ thiết kế trên 120 km/h và đường sắt đô thị chạy trên mặt đất.
Quy định này nhằm ngăn chặn xâm nhập trái phép, giảm nguy cơ tai nạn, đặc biệt tại các khu vực dân cư đông đúc. Trường hợp đường sắt đi trên cao hoặc trong hầm, đã được cách ly hoàn toàn, có thể áp dụng các giải pháp khác phù hợp.
Nghị định cũng làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư khi cải tạo, nâng cấp các tuyến đường sắt hiện hữu chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu bảo vệ. Theo đó, mọi can thiệp, điều chỉnh phải đi kèm giải pháp kỹ thuật bảo đảm không ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu, tuổi thọ công trình và hoạt động khai thác.
Về hành lang an toàn giao thông đường sắt, Nghị định tiếp tục khẳng định nguyên tắc bảo vệ không gian cần thiết xung quanh tuyến đường sắt để bảo đảm an toàn vận hành, đồng thời có quy định riêng cho các trường hợp đặc thù như đường sắt đi gần đường bộ, luồng đường thủy, lưới điện cao áp, công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia hoặc khu di tích lịch sử - văn hóa.
Việc ban hành Nghị định 16 được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, góp phần tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ cho phát triển đường sắt hiện đại, an toàn, hạn chế xung đột không gian và những vi phạm hành lang vốn tồn tại nhiều năm qua. Qua đó, không chỉ bảo đảm an toàn chạy tàu mà còn phục vụ mục tiêu phát triển bền vững hệ thống giao thông quốc gia trong giai đoạn mới.
