Các doanh nghiệp nói gì tại cuộc họp về đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam?

Theo dõi KT&TD trên

Cuộc họp về dự án đường sắt tốc độ cao do Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình chủ trì sáng 27/11.

Xem xét công tâm, khách quan, với các doanh nghiệp muốn làm đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam

Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà; Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh; Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh; lãnh đạo các Bộ: Tài chính, Khoa học và Công nghệ… Lãnh đạo, đại diện các doanh nghiệp: Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và phát triển Việt Nam, Công ty cổ phần Tập đoàn Discovery, Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Việt Nam, Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải, Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed.

Theo Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình, báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy, tuy số lượng hồ sơ tài liệu doanh nghiệp gửi đến là nhiều, song qua kiểm tra, rà soát, nhiều doanh nghiệp ý tưởng đầu tư còn chưa rõ ràng, thiếu năng lực cả về đầu tư và tài chính, thậm chí nhiều hồ sơ doanh nghiệp còn thiếu thông tin, địa chỉ liên hệ...

Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh quan điểm xem xét phải công tâm, khách quan, minh bạch, công khai, "không có gì dấm dúi" và trao đổi hết sức thẳng thắn, cởi mở. Đồng thời hoan nghênh và đánh giá cao thiện chí của các doanh nghiệp muốn cống hiến cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phó Thủ tướng cho biết, đây là một cuộc họp với mục đích để lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành chức năng lắng nghe ý kiến, dự định, ý tưởng và các giải pháp cụ thể, các đề nghị và mong muốn của doanh nghiệp đối với Chính phủ Việt Nam và các cam kết của doanh nghiệp khi tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam.

Doanh nghiệp nói gì về dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam?

Tại cuộc họp, đại diện các doanh nghiệp đã trình bày ý tưởng, các dự định tham gia đầu tư đối với dự án, các phương án về tài chính, công nghệ, hình thức đầu tư khi tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam.

Đại diện Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và phát triển Việt Nam cho rằng đây là dự án lớn, đòi hỏi sự phối hợp giữa Chính phủ và các nhà đầu tư, nhất là trong vấn đề huy động vốn và mong muốn lựa chọn hình thức hợp tác PPP theo góc độ "cùng phối hợp, cùng hỗ trợ" bởi có nhiều rủi ro tiềm ẩn. Vai trò của doanh nghiệp này ở đây là đi huy động và mang vốn cho dự án và kêu gọi, huy động chuyên gia giỏi trong lĩnh vực này để thực hiện dự án.

Tuy nhiên, khi được hỏi về năng lực tài chính của công ty và nếu hợp tác theo hình thức đối tác-công tư, tỷ lệ vốn của doanh nghiệp đóng góp sẽ là bao nhiêu; năng lực và các căn cứ pháp lý, cơ sở để doanh nghiệp có thể huy động vốn… vị đại diện doanh nghiệp này đã không trả lời được, một số ý trả lời không đúng theo nội dung câu hỏi.

Ngoài ra, theo Bộ Xây dựng,hồ sơ của doanh nghiệp chưa có tài liệu chứng minh năng lực tài chính rõ ràng, các đề xuất về tiến độ cũng rất mơ hồ. Ngân hàng Nhà nước đề nghị doanh nghiệp công khai cụ thể nguồn lực tài chính của "hệ sinh thái" mà doanh nghiệp nhắc đến, thay vì những lời hứa hẹn chung chung về việc "mang 100% vốn về Việt Nam".

Ông Nguyễn Nam Thiều, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Discovery khẳng định đây là dự án lớn và rất khó, nhưng mang lại những giá trị rất lớn cho xã hội và bày tỏ thiện chí mong muốn được hợp tác đầu tư vào dự án theo phương án kinh doanh thu hồi vốn.

Tuy nhiên, khi được hỏi về quy mô nhân sự, vốn đầu tư của Tập đoàn Discovery và năng lực thực hiện dự án, ông Nguyễn Nam Thiều cho biết, hiện Tập đoàn có nhân sự khoảng 70 người và tổng vốn khoảng 2.000-3.000 tỷ đồng Việt Nam, số vốn chỉ bằng khoảng 0,2% tổng mức đầu tư của dự án (67 tỷ USD).

Còn đại diện Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Việt Nam mong muốn tham gia vào dự án chủ yếu tập trung vào mảng hạ tầng về thiết bị thông tin tín hiệu, hệ thống điện đối với dự án đường sắt cao tốc.

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải, ông Nguyễn Hoàng Tuệ cho biết, Tập đoàn đã tổ chức nhiều cuộc họp liên quan đến chủ trương tham gia đầu tư vào dự án quan trọng này; thường xuyên có cập nhật hồ sơ, tài liệu, giửi báo cáo đến cơ quan chức năng với tất cả mong muốn và thiện chí được tham gia vào dự án theo hình thức đầu tư, kinh doanh (theo Luật Đầu tư).

Về phấn vốn, nhà đầu tư sẽ chịu trách nhiệm 20% vốn đầu tư, 80% là huy động và đi vay; ngoài vốn tự có, nguồn lực tài chính của mình, Tập đoàn Trường Hải sẽ thành lập các công ty để huy động vốn đầu tư từ các doanh nghiệp, tập đoàn trong nước và quốc tế để triển khai thực hiện dự án. Trên cơ sở tính toán kỹ các nguồn lực, năng lực, thời gian thực hiện dự án dự kiến đầu từ Hà Nội đến Vinh và đầu từ Thành phố Hồ Chí Minh tới Nha Trang là 5 năm; thời gian thực hiện đoạn từ Nha Trang đến Vinh là 7 năm. Như vậy tổng thời gian thi công và hoàn thành toàn tuyến là 7 năm.

Ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Vingroup - nhà đầu tư Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed mong muốn được đầu tư dự án theo hình thức đầu tư kinh doanh với tổng mức đầu tư dự án dự kiến là trên 61 tỷ USD (không kể chi phí giải phóng mặt bằng) với thời hạn thi công dự án là 5 năm kể từ khi nhà nước giao đất sạch cho dự án.

Đề nghị được vay 80% vốn đầu tư dự án và hoàn trả trong vòng 30 năm, Vinspeed khẳng định các cam kết: Chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt là các quy trình, quy định trong vay vốn; không bán thầu, không chuyển nhượng dự án; bảo đảm đầu tư công nghệ, thiết bị hiện đại, tăng cường hợp tác với các đối tác trong tăng tỷ lệ nội địa hóa ngành đường sắt; bố trí, đào tạo nguồn nhân lực để thực hiện dự án cũng như vận hành khi dự án đi vào hoạt động; đảm bảo các điều kiện, sẵn sàng phục vụ các mục tiêu về an ninh, quốc phòng; sẵn sàng chấp nhận một số rủi ro kinh doanh và đặc biệt là cam kết không để phát sinh vốn, đội vốn,…

Theo ông Nguyễn Việt Quang cho rằng, nếu VinSpeed đầu tư trực tiếp thì nhà nước và xã hội được lợi ở 5 điểm chính sau: Thứ nhất, nhà nước chỉ cần cho vay 80% thay vì tự trả 100% tổng mức đầu tư. Thứ hai, nhà nước thu hồi 80% vốn cho vay sau 30 năm thay vì chờ hoàn vốn sau 140 năm, thậm chí lâu hơn. Thứ ba, hệ thống được đưa vào vận hành sau 5 năm thay vì sau 10 năm. Điều này sẽ tạo động lực cho kinh tế đất nước phát triển, giao thông tiện lợi, chi phí di chuyển của nhân dân giảm, đời sống của nhân dân các vùng dọc tuyến được cải thiện. Thứ tư, nhà nước không lo bị đội vốn và bị kéo dài tiến độ. Thứ năm, nhà nước có được ngành công nghiệp đường sắt cao tốc mà không phải bỏ vốn đầu tư.

Đối với liên minh nhà đầu tư Mekolor và Great (USA), đơn vị từng nói sẽ đầu tư 100 tỷ USD để làm dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết, Chính phủ có mời 6 doanh nghiệp có đăng ký làm việc, nhưng chỉ có 5 doanh nghiệp có mặt, còn 1 doanh nghiệp có đăng ký làm việc là Liên minh nhà đầu tư Mekolor và Great (USA) nhưng không tới. "Chúng ta đã có liên hệ mà không thể tìm ra được địa chỉ, Đây cũng là đơn vị từng tuyên bố hùng hồn về việc huy động 100 tỷ USD cho dự án nhưng mà địa chỉ cung cấp cũng không liên lạc được" - Phó Thủ tướng thường trực nói. 

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng thường trực cũng cho biết, có những doanh nghiệp tại cuộc họp này làm việc với tinh thần rất nghiêm túc, báo cáo được chuẩn bị rất kỹ lưỡng, công phu, song cũng có doanh nghiệp báo cáo còn sơ sài, ý tưởng chưa rõ ràng; có doanh nghiệp quy mô nhân sự chỉ có 70 người, tổng vốn khoảng 2.000-3.000 tỷ đồng thì không thể đáp ứng được các yêu cầu của dự án.

Minh Thành