Dự án thuê đất có thời hạn, sẽ thế nào sau 50 năm?
Đất có thời gian sử dụng hạn chế nhiều về quyền lợi cho chủ sở hữu, khách hàng mua đất cần tìm hiểu kỹ trước khi xuống tiền.
Gần đây, không ít dự án chào bán căn hộ, shophouse thương mại sản xuất, kinh doanh dịch vụ xây trên đất Nhà nước cho thuê có thời hạn 50 năm. Môi giới tư vấn cho người mua rằng, sau thời hạn trên, chủ sở hữu có thể gia hạn thêm thời gian sử dụng tương ứng khoảng thời gian trên, chỉ phải đóng thêm thuế đất không đáng là bao. Điều này đã khiến không ít khách hàng thiếu hiểu biết về pháp luật đất đai nhầm tưởng về một nơi ăn, trốn ở dài hạn, thậm chí là vĩnh viễn với giá rẻ hơn nhà ở lâu dài.
Thực tế cho thấy rằng, sau 30-50 năm sau, khi hết thời gian thuê đất, số phận những căn nhà xây trên đất này mới được định đoạt. Ví dụ cụ thể như Trung tâm thương mại số 1-3-5 Đinh Tiên Hoàng, quận Hoàn Kiếm (tòa nhà Hàm Cá Mập). Tòa nhà này xây dựng trên đất "vàng" với diện tích khoảng 300m2. Đất được TP Hà Nội cho Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) thuê đất trả tiền hàng năm kể từ ngày 15/10/1993 với mục đích sử dụng đất làm trung tâm giao dịch và thương mại.
Sau hơn 30 năm Transerco thuê sử dụng, Hà Nội đã thu hồi, quy hoạch, tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu vực quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục. Hiện tòa nhà "Hàm cá mập" đã được phá dỡ, quy hoạch lại với 3 tầng hầm, bao gồm không gian văn hóa, thương mại và bãi đỗ xe.
Chính vì vậy, việc hiểu rõ pháp lý dự án, tìm hiểu kỹ nguồn gốc đất, thời gian sử dụng đất là tấm khiên bảo vệ an toàn cho mỗi chủ sở hữu.
Luật sư Hoàng Tùng, Trưởng văn phòng luật sư Trung Hòa (Hà Nội), cho biết đất có thời hạn sử dụng 50 năm (được ghi trên sổ đỏ, sổ hồng), thường được gọi tắt là đất 50 năm.
Theo Luật sư Tùng, sau thời gian thuê đất 50 năm có 3 trường hợp xảy ra: Nhà nước gia hạn thời gian thuê nếu vẫn có nhu cầu và dự án hoạt động hiệu quả; bên thuê trả lại đất cho Nhà nước nếu không tiếp tục sử dụng; Nhà nước thu hồi để giao cho người khác hoặc đấu giá lại. Do đó, rất khó để khẳng định căn hộ, công trình xây dựng trên đất sẽ thế nào sau 50 năm sử dụng.
"Theo Điều 185 Luật Đất đai 2024, nếu tổ chức, cá nhân không làm thủ tục gia hạn, cơ quan đăng ký đất đai sẽ tự động cập nhật, xác định là "đất hết thời hạn sử dụng. Khi đất hết thời gian thuê, Nhà nước thu hồi thì bên thuê không được bồi thường về quyền sử dụng đất mà chỉ được xem xét hỗ trợ chi phí di dời, tháo dỡ, tài sản hợp pháp gắn liền với đất. Vì vậy, khách hàng mua đất có thời hạn phải tìm hiểu kỹ trước khi xuống tiền", ông Tùng khuyến cáo.
