Đột phá từ ba trụ cột, nông sản Việt tiến thẳng đến cột mốc 14 tỷ USD
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn còn nhiều biến số khó lường, sự thăng hoa của bộ ba nông sản này không chỉ khẳng định vị thế cường quốc xuất khẩu của Việt Nam mà còn hứa hẹn mang về một nguồn ngoại tệ khổng lồ.
Dự kiến vượt mốc 14 tỷ USD khi kết thúc năm tài chính, mở ra một chương mới đầy kiêu hãnh cho nền nông nghiệp nước nhà.
Cà phê - Cuộc bứt phá ngoạn mục về giá trị
Dẫn đầu trong cuộc đua lập kỷ lục năm nay không ai khác chính là ngành hàng cà phê, với những con số tăng trưởng khiến giới quan sát phải kinh ngạc. Theo thống kê sơ bộ được Cục Hải quan công bố tính đến hết ngày 15/11/2025, tổng lượng cà phê xuất khẩu của cả nước đã đạt ngưỡng gần 1,35 triệu tấn. Tuy nhiên, điều làm nên sự đặc biệt của năm nay không nằm ở sản lượng, khi con số này chỉ tăng khiêm tốn 15,4% so với cùng kỳ năm trước. Điểm nhấn thực sự nằm ở sự bùng nổ về giá trị kim ngạch thu về, đạt tới con số không tưởng là 7,64 tỷ USD, tương ứng với mức tăng trưởng phi mã 62,6%. Sự chênh lệch lớn giữa tốc độ tăng về lượng và giá trị cho thấy giá cà phê xuất khẩu của Việt Nam đã được định vị ở một tầm cao mới trên thị trường quốc tế. Đáng chú ý hơn cả, dù năm 2025 vẫn còn hơn một tháng nữa mới kết thúc, nhưng thành tích này đã bỏ xa con số kỷ lục lịch sử 5,62 tỷ USD của cả năm 2024.
Lý giải cho sự thăng hoa này, ông Thái Như Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, đã đưa ra những phân tích sâu sắc về sự chuyển dịch nội tại của ngành. Thành công hôm nay không phải là sự may mắn ngẫu nhiên mà là kết quả của một quá trình tái cơ cấu đau đớn nhưng cần thiết. Giai đoạn trước năm 2020, giá cà phê xuống thấp kỷ lục đã khiến một làn sóng nông dân chặt bỏ cây cà phê để chuyển sang các loại cây trồng khác, vô tình khiến nguồn cung sụt giảm nghiêm trọng trong khi nhu cầu thế giới phục hồi, tạo đà cho giá bật tăng mạnh mẽ. Quan trọng hơn, tư duy sản xuất của cả doanh nghiệp và người nông dân đã thay đổi căn bản. Thay vì chạy theo số lượng, ngành cà phê Việt Nam đã chuyển mình sang canh tác bền vững, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường khó tính như Liên minh Châu Âu (EU). Một hệ sinh thái cà phê trách nhiệm từ khâu sản xuất đến chế biến đã được hình thành, giúp nâng cao tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu và mở rộng thị trường theo hướng chiến lược, đưa kim ngạch dự kiến của riêng mặt hàng này có thể vượt mốc 8 tỷ USD khi kết thúc năm.
Hạt điều - Sự khẳng định của vị thế số một thế giới
Song hành cùng cà phê, ngành điều Việt Nam cũng đang trải qua những ngày tháng rực rỡ nhất trong lịch sử phát triển. Tính đến giữa tháng 11, kim ngạch xuất khẩu hạt điều đã chạm mốc 4,51 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 19,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Với kết quả này, ngành điều đã chính thức vượt qua kỷ lục 4,34 tỷ USD của năm 2024 để thiết lập một đỉnh cao mới, tiếp tục củng cố vững chắc ngôi vị số một thế giới về xuất khẩu nhân điều. Sự thành công của hạt điều đến từ nhu cầu tiêu thụ bùng nổ tại các thị trường truyền thống lớn như Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu và Trung Quốc, nơi người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng các loại hạt dinh dưỡng tốt cho sức khỏe.
Tuy nhiên, điểm sáng của ngành điều năm nay còn nằm ở chiến lược đa dạng hóa thị trường vô cùng hiệu quả. Không bỏ trứng vào một giỏ, các doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động khai phá và ghi nhận mức tăng trưởng khả quan tại các thị trường tiềm năng khác như Đức, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Anh. Việc giảm bớt sự phụ thuộc vào một vài thị trường trọng điểm được xem là bước đi khôn ngoan, giúp ngành điều phát triển bền vững trước những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu. Hiệp hội Điều Việt Nam nhận định rằng, với các tín hiệu tích cực về giá cả ổn định, đơn hàng dồi dào và nhu cầu tiêu thụ toàn cầu đang trên đà phục hồi mạnh, mục tiêu cán mốc 5 tỷ USD trong năm 2025 là hoàn toàn nằm trong tầm tay, khẳng định bản lĩnh của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hạt tiêu - Sự trở lại hoàng kim của "Vàng đen"
Mảnh ghép cuối cùng hoàn thiện bức tranh kỷ lục của nông sản Việt năm 2025 chính là sự trỗi dậy mạnh mẽ của hạt tiêu, mặt hàng từng được mệnh danh là "vàng đen". Sau nhiều năm trầm lắng, hồ tiêu Việt Nam đã có màn lội ngược dòng ngoạn mục. Chỉ tính riêng trong nửa đầu tháng 11, các doanh nghiệp đã xuất khẩu hơn 8.200 tấn, thu về gần 53 triệu USD, nâng lũy kế xuất khẩu từ đầu năm đến ngày 15/11 lên mức 213.400 tấn với tổng giá trị đạt 1,44 tỷ USD. Con số này chính thức phá vỡ kỷ lục lịch sử 1,43 tỷ USD đã tồn tại suốt từ năm 2016 đến nay, đánh dấu sự khởi đầu cho một chu kỳ hoàng kim mới.
Chuyên gia ngành hàng hồ tiêu Hoàng Phước Bính nhận định rằng ngành hồ tiêu đang bước vào giai đoạn thịnh vượng khi hội tụ đủ các yếu tố thiên thời, địa lợi. Nguyên nhân cốt lõi đẩy giá hồ tiêu tăng cao nằm ở sự mất cân đối cung cầu nghiêm trọng. Những năm tháng giá tiêu chạm đáy trước đây đã khiến nhiều nông hộ không thể trụ vững, buộc phải chặt bỏ hồ tiêu để chuyển sang trồng cà phê và sầu riêng nhằm tìm kiếm thu nhập cao hơn. Hệ quả là diện tích và sản lượng hồ tiêu sụt giảm mạnh, tạo ra sự khan hiếm nguồn cung trên thị trường quốc tế đúng vào thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng cao. Theo tính toán của các chuyên gia, chu kỳ tăng giá này có thể sẽ kéo dài trong hơn một thập kỷ tới, với dự báo giá hạt tiêu tại thị trường nội địa có thể cán mốc 200.000 đồng/kg trong năm sau. Với đà tăng trưởng hiện tại, xuất khẩu hạt tiêu dự kiến sẽ đem về khoảng 1,5 tỷ USD, đóng góp quan trọng vào tổng kim ngạch chung.
Sự bứt phá đồng loạt của ba mặt hàng cà phê, hạt điều và hạt tiêu đang tạo nên thế chân kiềng vững chắc cho xuất khẩu nông sản Việt Nam. Dự báo tổng kim ngạch của ba mặt hàng này sẽ vượt con số 14 tỷ USD trong năm 2025 không chỉ là một con số thống kê, mà là minh chứng hùng hồn cho sự chuyển mình về chất của nền nông nghiệp nước nhà. Từ việc chỉ tập trung vào sản lượng thô, chúng ta đã và đang tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu bằng chất lượng, thương hiệu và sự phát triển bền vững, khẳng định vị thế không thể thay thế của Việt Nam trên bản đồ lương thực thế giới.
Bảo An
