Định danh hàng Việt - Giải pháp thiết yếu chống gian lận thương mại
Khi hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng len lỏi từ chợ truyền thống đến sàn thương mại điện tử, câu chuyện minh bạch nguồn gốc không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.
Diễn đàn “Công nghệ định danh và truy xuất nguồn gốc - Nâng tầm hàng Việt” do Bộ Công Thương tổ chức sáng 9/10 đã đặt ra một thông điệp rõ ràng: Muốn hàng Việt vươn xa, trước hết phải được nhận diện đúng.
Nhiều năm qua, thị trường Việt Nam liên tục đối mặt với tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc tràn lan. Thực trạng này không chỉ làm sai lệch môi trường kinh doanh, gây thiệt hại cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, mà còn làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng vào hàng Việt.
Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, các lực lượng chức năng đã kiểm tra và xử lý hơn 50.000 vụ vi phạm, trong đó có gần 2.000 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, gần 7.000 vụ gian lận thương mại và thuế, cùng hơn 1.600 vụ hàng hóa không rõ xuất xứ. Những con số cho thấy, dù nỗ lực kiểm soát đã tăng cường, song “cuộc chiến” chống gian lận thương mại vẫn còn gian nan.
Trước tình hình đó, sáng 9/10 tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp cùng các bộ, ngành, hiệp hội và doanh nghiệp tổ chức Diễn đàn “Công nghệ định danh và truy xuất nguồn gốc – Nâng tầm hàng Việt”. Sự kiện được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Chính phủ về minh bạch thị trường, tăng cường niềm tin với hàng Việt.
Tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp cùng khẳng định: Truy xuất nguồn gốc không chỉ là một công cụ kỹ thuật, mà là nền tảng của niềm tin thị trường. Trong bối cảnh Việt Nam đã tham gia gần 20 hiệp định thương mại tự do (FTA), việc chứng minh xuất xứ hàng hóa minh bạch là điều kiện bắt buộc để tận dụng ưu đãi thuế và bảo vệ uy tín quốc gia.
Nhiều giải pháp công nghệ được giới thiệu tại diễn đàn, từ blockchain, IoT, mã QR đến các chuẩn quốc tế như GS1, EPCIS - cho phép định danh, theo dõi và kiểm soát toàn bộ quy trình của sản phẩm. Mô hình iTrace247 được xem là một ví dụ tiêu biểu: Hệ thống này đã hỗ trợ truy xuất toàn trình nông sản như vải thiều Thanh Hà, rau quả Sơn La, Bắc Ninh xuất khẩu sang Nhật Bản, Singapore… giúp sản phẩm Việt được công nhận và tin tưởng trên thị trường quốc tế.
Các đại biểu cho rằng, ứng dụng công nghệ định danh và truy xuất nguồn gốc không chỉ là giải pháp hiệu quả trong phòng chống gian lận thương mại, mà còn là hướng đi tất yếu để doanh nghiệp Việt phát triển bền vững. Trong kỷ nguyên số, người tiêu dùng có quyền biết rõ nguồn gốc và quy trình sản xuất của sản phẩm mình lựa chọn. Và chỉ những doanh nghiệp minh bạch, trung thực mới có thể giữ được niềm tin và vị thế trên thị trường.
Theo số liệu thống kê, kim ngạch xuất khẩu Việt Nam đã tăng từ 114,5 tỷ USD năm 2012 lên hơn 405,5 tỷ USD năm 2024. Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2025, con số này đạt 305,96 tỷ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là thành quả đáng khích lệ, nhưng cũng là lời nhắc rằng tăng trưởng chỉ thực sự bền vững khi hàng Việt gắn liền với minh bạch, chất lượng và trách nhiệm
Minh bạch nguồn gốc là yếu tố then chốt giúp hàng Việt vượt qua định kiến về chất lượng, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Hơn cả giá trị kinh tế, đó còn là cách thể hiện uy tín và danh dự quốc gia thông qua mỗi sản phẩm.
Cuộc chiến chống gian lận thương mại là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Việc minh bạch nguồn gốc và thông tin sản phẩm sẽ giúp nâng cao niềm tin của thị trường, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và thúc đẩy hàng Việt phát triển bền vững dựa trên chất lượng và uy tín.
Hoàng Trang - Nam Phương - Trà My - Tú Trinh
