Từ 1/7/2025, mỗi tháng chủ hộ kinh doanh cá thể phải đóng BHXH bắt buộc
Từ ngày 1/7/2025, theo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh sẽ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Đây là bước tiến quan trọng nhằm mở rộng diện bao phủ BHXH, bảo vệ quyền lợi an sinh cho người lao động và chủ hộ kinh doanh.
Đóng cao nhất 11,7 triệu đồng/tháng
Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7 năm nay mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc với nhiều nhóm đối tượng, trong đó có chủ hộ kinh doanh cá thể.
Về mức đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh cá thể được quy định chi tiết tại điểm a, b khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024 với tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc là 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Về căn cứ đóng, theo điểm d khoản 1 điều 31 Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Do đó, mức đóng của chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH hàng tháng là 25% tiền lương. Nhóm này có thể lựa chọn phương thức đóng hàng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần tùy theo nhu cầu.
Về mức tham chiếu, khoản 13 Điều 141 Luật BHXH 2024 quy định, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu quy định tại luật này bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.
Hiện nay, mức lương cơ sở là 2.34 triệu đồng/tháng, do đó mức đóng BHXH thấp nhất của chủ hộ kinh doanh là 25% x 2.34 triệu = 585.000 đồng/tháng. Trong khi đó, mức đóng BHXH cao nhất của chủ hộ kinh doanh là 11,7 triệu đồng/tháng (bằng 20 lần mức tham chiếu - PV).
Thủ tục đăng ký, lộ trình đóng ra sao?
Về thủ tục đăng ký, theo quy định tại Khoản 2, Điều 27, Khoản 2, Điều 28 Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh nếu thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì được lựa chọn 1 trong 2 cách để tham gia BHXH bắt buộc.
Thứ nhất, trường hợp đăng ký tham gia BHXH qua người sử dụng lao động thì hồ sơ gồm tờ khai đăng ký tham gia BHXH kèm theo danh sách người lao động tham gia BHXH.
Thứ hai, trường hợp chủ hộ kinh doanh tự nộp hồ sơ thì chỉ cần tờ khai đăng ký tham gia BHXH và nộp cho cơ quan BHXH trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Được biết, tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc có quy định lộ trình đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh cá thể.
Cụ thể, chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai (khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế hàng tháng hoặc hàng quý) sẽ tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 1/7.
Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, nộp thuế theo phương pháp khoán (khai và nộp thuế theo định mức doanh thu một năm), thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 1/7/2027.
Chủ hộ kinh doanh của hộ có đăng ký kinh doanh không thuộc 2 nhóm trên, sẽ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 1/7/2029.
Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai là những hộ có quy mô lớn, đáp ứng điều kiện nhất định về doanh thu, lao động và chủ động kê khai doanh thu, chi phí để tính thuế phải nộp hàng kỳ.
Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán là những hộ có quy mô nhỏ hoặc vừa, không cần lập sổ sách kế toán mà chỉ nộp thuế theo mức cố định do cơ quan thuế ấn định hàng năm.
Theo thông tin cơ quan thuế cung cấp, năm 2024 có khoảng 80 nghìn hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai và khoảng 2,02 triệu hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán.
Chủ hộ kinh doanh có thể đăng ký tham gia BHXH bắt buộc tại cơ quan BHXH cấp huyện nơi đặt trụ sở kinh doanh. Quá trình đăng ký bao gồm việc cung cấp thông tin về hộ kinh doanh, phương pháp kê khai thuế và các giấy tờ liên quan.
