Thu nhập bao nhiêu thì đủ điều kiện mua nhà ở xã hội?
Nhà ở xã hội từ lâu đã trở thành giải pháp quan trọng giúp người dân có thu nhập thấp và trung bình có cơ hội sở hữu nhà ở tại các thành phố lớn.
Với mức giá bán thấp hơn nhiều so với nhà thương mại, chương trình nhà ở xã hội được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết bài toán an cư lạc nghiệp cho hàng triệu người lao động. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể mua nhà ở xã hội, mà cần phải đáp ứng nhiều điều kiện khác nhau, trong đó thu nhập là yếu tố then chốt được nhiều người quan tâm nhất.
Đối tượng và điều kiện thu nhập
Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025, cùng với các Nghị định hướng dẫn, đã mang đến những quy định mới, đặc biệt là việc nới lỏng và điều chỉnh điều kiện về thu nhập nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội (NƠXH) cho nhiều đối tượng có thu nhập thấp tại khu vực đô thị. Sự thay đổi này được đánh giá là một bước tiến quan trọng, giúp chính sách nhà ở xã hội trở nên linh hoạt và phù hợp hơn với thực tế đời sống.
Theo quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam, đối tượng được mua nhà ở xã hội là những người có thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp, người di cư từ nông thôn ra thành phố làm việc, và các đối tượng chính sách khác. Điểm mấu chốt để xác định ai được quyền mua nhà ở xã hội nằm ở mức thu nhập bình quân đầu người trong hộ gia đình.
Theo đó, quy định mới đã xác định rõ các nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, trong đó bao gồm cả người thu nhập thấp tại khu vực đô thị và công nhân, người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp.
Điều kiện về thu nhập để được mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định mới, cụ thể trong Nghị định 261/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 100/2024/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Nhà ở 2023), đã có sự điều chỉnh đáng kể theo hướng nới trần:
- Đối với người độc thân: Mức thu nhập thực nhận hàng tháng của người đăng ký mua NƠXH không được vượt quá 20 triệu đồng/tháng.
- Đối với người độc thân nuôi con dưới vị thành niên (dưới 18 tuổi): Mức thu nhập thực nhận hàng tháng không được vượt quá 30 triệu đồng/tháng.
- Đối với người đã kết hôn (vợ chồng): Tổng thu nhập thực nhận hàng tháng của cả hai vợ chồng không được vượt quá 40 triệu đồng/tháng.
Đây là mức thu nhập tối đa được phép, được tính là thu nhập thực nhận (sau khi đã trừ các khoản đóng bảo hiểm, thuế thu nhập cá nhân nếu có).
Các mức trần thu nhập này được Chính phủ quy định khung. Tuy nhiên, theo Luật Nhà ở 2023, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền điều chỉnh hệ số thu nhập này cho phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và thị trường bất động sản cụ thể của từng địa phương.
Ý nghĩa của việc nới trần thu nhập
Việc nới rộng ngưỡng thu nhập tối đa để được mua nhà ở xã hội theo quy định mới đã tạo điều kiện cho một bộ phận lớn người lao động có mức thu nhập ổn định nhưng chưa đủ khả năng mua nhà thương mại, có cơ hội tiếp cận nhà ở.
Trước đây, mức trần thu nhập thường được giới hạn thấp, dẫn đến việc nhiều người lao động trẻ, có trình độ, thu nhập tương đối tốt nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc sở hữu nhà ở tại các đô thị lớn, lại bị loại khỏi diện được mua NƠXH.
Với quy định mới, Chính phủ đã thể hiện rõ sự quyết tâm trong việc giải quyết bài toán nhà ở, đảm bảo an sinh xã hội, giúp người dân an cư lạc nghiệp, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
Bên cạnh điều kiện về thu nhập, người mua nhà ở xã hội vẫn cần phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khác theo quy định tại Luật Nhà ở 2023, bao gồm:
- Điều kiện về nhà ở: Chưa sở hữu nhà ở thuộc sở hữu của mình, hoặc có nhà ở nhưng diện tích nhà ở bình quân đầu người thấp hơn 15 m² sàn/người.
- Điều kiện về cư trú: Phải có đăng ký thường trú tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có nhà ở xã hội, hoặc không có đăng ký thường trú nhưng có đăng ký tạm trú từ 01 năm trở lên tại tỉnh, thành phố này.
Những quy định mới về thu nhập được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích lớn, giúp các dự án nhà ở xã hội thu hút được người mua và đạt được mục tiêu về nhà ở cho người thu nhập thấp, người lao động.
Nhà ở xã hội không chỉ là vấn đề về kinh tế mà còn là vấn đề xã hội quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người lao động. Việc hoàn thiện các quy định, đặc biệt là tiêu chí về thu nhập, cần được thực hiện một cách khoa học và nhân văn, đảm bảo rằng chương trình này thực sự đến được với những người cần nhất, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và bền vững hơn.
Hoàng Nguyễn
