Quy định chi tiết về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương
Chính phủ ban hành Nghị định số 264/2025/NĐ-CP quy định về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương, nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và tăng cường huy động nguồn lực cho đổi mới sáng tạo.
Nghị định quy định về việc thành lập, cơ cấu tổ chức, hoạt động, quản lý, sử dụng vốn, cơ chế giám sát đối với hai loại quỹ này theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo quy định, quỹ hoạt động theo nguyên tắc tuân thủ pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế; vận hành theo cơ chế thị trường, chấp nhận rủi ro có kiểm soát, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và bảo mật thông tin. Mục tiêu của quỹ là hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, ưu tiên đầu tư vào các doanh nghiệp, dự án có tiềm năng tăng trưởng cao trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững, tạo tác động tích cực đến kinh tế - xã hội.
Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia được thành lập và hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần, có tư cách pháp nhân, con dấu và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng trong và ngoài nước. Quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương được tổ chức dưới hình thức doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, có cơ cấu tổ chức, quyền hạn, điều lệ hoạt động và người đại diện phần vốn nhà nước do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định. Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, chịu trách nhiệm cử người đại diện vốn nhà nước tại Quỹ.
Cả hai quỹ được phép hợp tác, thuê các tổ chức hoặc cá nhân chuyên nghiệp trong và ngoài nước để quản lý, điều hành hoạt động. Đồng thời, quỹ có thể thành lập hội đồng tư vấn, hội đồng thẩm định đầu tư nhằm hỗ trợ quá trình ra quyết định đầu tư, bảo đảm tính hiệu quả và minh bạch.
Về vốn điều lệ, Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia có phần vốn nhà nước được cấp từ ngân sách, với mức tối thiểu ban đầu là 500 tỷ đồng và được cấp một lần khi thành lập. Trong vòng 5 năm đầu, quy mô vốn điều lệ của quỹ sẽ đạt tối thiểu 2.000 tỷ đồng trên cơ sở vốn nhà nước và phần vốn huy động từ tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế. Đối với quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương, vốn điều lệ bao gồm phần vốn nhà nước do ngân sách địa phương cấp, cùng với phần vốn góp của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định pháp luật và điều lệ quỹ.
Nguồn doanh thu của quỹ gồm lợi nhuận từ hoạt động đầu tư, lãi tiền gửi ngân hàng đối với nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi, khoản tài trợ, viện trợ hoặc đóng góp hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, cùng thu từ hoạt động thoái vốn và các khoản thu hợp pháp khác. Khoản chi của quỹ bao gồm chi quản lý, điều hành, chi đầu tư, chi cho hoạt động hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo ở cấp quốc gia và địa phương, với mức tối đa 5% lợi nhuận sau thuế hằng năm. Ngoài ra, quỹ còn trích lập quỹ dự phòng rủi ro đầu tư mạo hiểm từ nguồn vốn hoạt động hằng năm nhằm bảo đảm an toàn tài chính.
Chức năng của Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia là góp vốn thành lập, mua cổ phần, phần vốn góp tại các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong và ngoài nước; đồng thời góp vốn cùng đầu tư với các quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ khởi nghiệp sáng tạo khác để hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Trong khi đó, quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương tập trung vào đầu tư trong nước, ưu tiên các dự án, doanh nghiệp khởi nghiệp gắn với đặc thù kinh tế và tiềm năng phát triển của từng vùng, địa phương.
Việc ban hành Nghị định 264/2025/NĐ-CP được xem là bước đi quan trọng trong việc hình thành cơ chế tài chính hỗ trợ đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận nguồn vốn đầu tư mạo hiểm. Đây cũng là giải pháp cụ thể nhằm triển khai Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2035, định hướng đến 2045, góp phần đưa Việt Nam trở thành quốc gia đổi mới sáng tạo trong khu vực và trên thế giới.
P.T
