Quy định chặt chẽ để ngăn trốn thuế khi bù trừ lãi bất động sản
Đại biểu Quốc hội cho rằng, cần phải có các quy định chặt chẽ, không để doanh nghiệp hạch toán lỗ có chủ đích nhằm mục đích giảm thuế từ hoạt động sản xuất kinh doanh bất động sản.
Sáng 12/5, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 9, Quốc hội dành gần hầu hết buổi sáng để thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi).
Luật hiện hành không cho phép doanh nghiệp được bù trừ lãi của hoạt động kinh doanh bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư với lỗ từ hoạt động kinh doanh khác khi xác định thu nhập tính thuế. Quy định này nhằm bảo đảm đóng góp vào ngân sách đối với các khoản lợi nhuận lớn từ hoạt động kinh doanh bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư của các doanh nghiệp.
Dự thảo luật trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 8 đã sửa đổi quy định này để tạo thuận lợi, tháo gỡ vướng mắc và bảo đảm sự công bằng cho các doanh nghiệp bất động sản với các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực khác.
Về ảnh hưởng đối với ngân sách, theo cơ quan soạn thảo, tính toán trên cơ sở dữ liệu tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2023, có gần 400 doanh nghiệp thuộc đối tượng điều chỉnh. Tổng số lỗ từ các hoạt động khác được bù trừ với lãi của hoạt động kinh doanh bất động sản khoảng 6.750 tỷ đồng.
Theo đó, nếu áp dụng quy định mới thì số thu từ thuế thu nhập doanh nghiệp của các hoạt động kinh doanh bất động sản giảm khoảng 1.350 tỷ đồng.
Cơ quan soạn thảo cho rằng, nếu không cho phép bù trừ lỗ từ hoạt động kinh doanh khác với lãi từ kinh doanh bất động sản thì doanh nghiệp vẫn được chuyển số lỗ này sang các kỳ sau, vì vậy, về tổng thể tác động giảm thu sẽ thấp hơn số ước tính.
Tuy nhiên, có ý kiến lo ngại quy định này có thể tạo cơ chế cho doanh nghiệp lợi dụng, làm giảm nghĩa vụ thuế bằng cách hạch toán lỗ có chủ đích.
Mặt khác, số liệu đánh giá theo báo cáo (trên cơ sở dữ liệu năm 2023) chưa đánh giá được tác động thực tế của quy định.
Dù vậy, với tinh thần ủng hộ Chính phủ trong việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng GDP đạt 8%, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo và đề nghị Quốc hội đồng ý với đề xuất nội dung sửa đổi này. Đồng thời đề nghị Chính phủ chịu trách nhiệm tổ chức, tránh việc chính sách bị lợi dụng.
Tham gia góp ý, đại biểu Mai Văn Hải (đoàn Thanh Hóa) cho rằng, cần xem xét đánh giá cách tính mới về bù trừ lỗ để tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động sản xuất, nhất là doanh nghiệp kinh doanh đa ngành.
"Cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp song cũng cần phải có các quy định chặt chẽ, không để doanh nghiệp kinh doanh chủ đích tạo ra lỗ để nhằm mục đích giảm thuế từ hoạt động sản xuất kinh doanh bất động sản", ông Hải nói.
Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng, hoạt động kinh doanh bất động sản và chuyển nhượng dự án bất động sản hiện nay đang là "miếng bánh" màu mỡ.
"Doanh nghiệp có rất nhiều "chiêu" để trốn thuế, do đó cần sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan thuế để đảm bảo sự công tâm, khách quan giữa các doanh nghiệp với nhau", đại biểu Hòa nói.
