Năm 2023 xuất khẩu rau quả có thể đạt 5 tỷ USD
Sau nhiều lần phải "giải cứu", xuất khẩu rau quả bắt đầu sôi động từ cuối năm 2022, khi thị trường Trung Quốc mở cửa trở lại.
Trung Quốc là thị trường xuất khẩu rau, quả lớn nhất của Việt Nam
Trong nửa đầu năm 2023, xuất khẩu rau, quả đạt mức tăng kỷ lục 60,1% so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể rau quả mang về 2,7 tỷ USD, trong số này, có gần 1,8 tỷ USD được xuất sang Trung Quốc.
Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu rau quả tăng đột biến từ 2 tuần cuối tháng 5/2023 khi đạt trên 400 triệu USD; tăng gấp đôi so với 2 tuần trước đó. Tháng 6 là tháng thứ 2 liên tiếp ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh của rau quả xuất khẩu, khi đạt kim ngạch 662 triệu USD, vượt xa con số 560 triệu USD của tháng 5/2023. Mức tăng trưởng này đạt được chủ yếu nhờ thị trường Trung Quốc tăng thu mua.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, một trong những động lực tăng trưởng của ngành rau quả xuất khẩu là mặt hàng sầu riêng. 6 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 850 triệu USD, gấp đôi cả năm 2022, trong đó, 90% được xuất sang Trung Quốc. Dự kiến năm 2023, xuất khẩu sầu riêng của cả nước đạt 1,2 - 1,5 tỷ USD
Đây là kết quả rất tích cực từ việc Việt Nam ký Nghị định thư xuất khẩu sầu riêng chính ngạch sang Trung Quốc vào tháng 7/2022. Kết thúc năm 2022, sầu riêng đóng góp gần 430 triệu USD vào tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và dự báo mang về kết quả ấn tượng trong năm 2023, với kim ngạch có thể vượt tỷ USD, khi Trung Quốc liên tiếp phê duyệt mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói sầu riêng cho Việt Nam. Hiện, nước ta có 293 vùng trồng và 115 cơ sở đóng gói đã được phía Trung Quốc cấp mã số xuất khẩu chính thức.
Bên cạnh đó, nhiều loại trái cây Việt Nam đang bước vào vụ thu hoạch và có đặc tính rải vụ, nên ngành rau quả được đánh giá còn nhiều dư địa để xuất khẩu. Trong đó, vú sữa, chôm chôm gần như có thể cung cấp quanh năm theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, giá xuất khẩu cũng tốt hơn năm trước.
Ngoài thị trường Trung Quốc, hàng rau quả xuất khẩu sang các thị trường khác cũng tăng trưởng khả quan như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, UAE, Malaysia…
Triển vọng ngành xuất khẩu rau, quả tiếp tục tăng trưởng cao
Theo số liệu ước tính của Tổng cục Hải quan, tính đến ngày 15/7, xuất khẩu rau quả đã mang về hơn 3 tỷ USD và đến hết tháng 7, khả năng vượt qua kết quả 3,3 tỷ USD của cả năm 2022 là hoàn toàn khả thi. Dự báo, xuất khẩu rau quả có thể chạm mốc 5 - 5,3 tỷ USD trong năm 2023.
Một trong những cơ sở chính của dự báo là xuất khẩu mặt hàng rau quả đang gặp nhiều thuận lợi khi Việt Nam đã ký các nghị định thư đã ký với Trung Quốc trong năm 2022 giúp hoạt động xuất khẩu rau quả của Việt Nam có nhiều thuận lợi. Thời gian qua, Việt Nam và Trung Quốc đã ký nhiều nghị định thư xuất khẩu cho các loại nông sản, gồm: tổ yến, sầu riêng, khoai lang, chuối, thạch đen, măng cụt... Nhờ đó, hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Trung Quốc có nhiều thuận lợi.
Năm 2023, mặc dù Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ hàng rào kỹ thuật, an toàn vệ sinh thực phẩm, nhưng hàng rau quả của Việt Nam có chất lượng ngày càng cao, giá cạnh tranh, nên được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng.
Hiện Việt Nam đang đề nghị phía Trung Quốc mở cửa cho các mặt hàng rau quả khác như: bưởi da xanh, dừa tươi, bơ, chanh, dứa, vú sữa…, nhằm đẩy mạnh hơn nữa hoạt động xuất khẩu rau quả sang thị trường này.
Theo kế hoạch, tháng 8/2023, Tổng cục Hải quan Trung Quốc sẽ kiểm tra thực địa đối với trái dừa tươi Việt Nam để xem xét cho phép xuất khẩu chính ngạch mặt hàng này sang Trung Quốc qua việc ký kết nghị định thư xuất khẩu.
Trong Đề án Phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2025 - 2030, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu rau quả sẽ đạt 5 tỷ USD vào năm 2025. Tuy nhiên, nếu giữ vững tốc độ xuất khẩu như hiện tại thì con số 5 tỷ USD sẽ đạt được trong năm nay, sớm hơn 2 năm so với mục tiêu đề ra./.
Dương Định (T/H)
