Mốc siết kiểm định khí thải sắp điểm: Chủ xe cần chuẩn bị gì để không bị đánh trượt?
Quy trình kiểm định khí thải ô tô từ ngày 1/3, sẽ nghiêm ngặt hơn. Xe sử dụng nhiên liệu xăng, dầu diesel phải đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn. Chủ xe cần lưu ý gì?
Theo lộ trình mới, các đơn vị đăng kiểm sẽ áp dụng tiêu chuẩn kiểm soát khí thải nghiêm ngặt hơn nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Điều này đồng nghĩa với việc những chiếc xe "nhả khói đen" hoặc có hệ thống đốt nhiên liệu hoạt động kém hiệu quả sẽ khó lòng vượt qua bài kiểm tra.
Nhiều tài xế lo lắng rằng xe cũ sẽ bị "khai tử". Tuy nhiên, thực tế quy chuẩn mới tập trung vào việc đảm bảo xe vận hành đúng thiết kế và được bảo trì định kỳ. Một chiếc xe cũ nếu được chăm sóc tốt vẫn hoàn toàn có thể đạt chuẩn. Ngược lại, những xe đời mới nhưng bị "bỏ bê" bảo dưỡng vẫn có nguy cơ bị đánh trượt như thường.
Cục Đăng kiểm Việt Nam đã ban hành hướng dẫn chi tiết về phương pháp và quy trình kiểm tra khí thải động cơ ô tô. Đối với xe sử dụng động cơ xăng, trước khi kiểm tra, động cơ phải được làm nóng hoàn toàn. Nhiệt độ dầu bôi trơn đạt từ 60 độ C trở lên (đo tại vị trí thước thăm dầu hoặc bằng cảm biến hồng ngoại), hoặc có thể xác định khi quạt làm mát động cơ đang hoạt động.
Hệ thống ống xả và bầu giảm âm phải kín khít, không rò rỉ làm sai lệch kết quả đo. Tất cả thiết bị tiêu thụ điện năng trên xe như điều hòa, đèn, sấy kính… phải được tắt.
Với xe dùng chế hòa khí, bướm gió phải ở vị trí mở hoàn toàn. Với xe phun xăng điện tử, cần kiểm tra đèn báo lỗi động cơ - đèn phải sáng khi bật khóa điện và tắt sau khi động cơ hoạt động.
Những điều khiến xe dễ trượt đăng kiểm
Trước khi đưa xe đi kiểm định, chủ xe nên lưu ý các bộ phận trực tiếp ảnh hưởng đến chỉ số khí thải:
Hệ thống lọc gió: Nếu lọc gió quá bẩn, lượng không khí vào buồng đốt bị hạn chế, dẫn đến nhiên liệu cháy không hết và sinh ra nhiều khí độc (CO, HC).
Kim phun và bugi: Kim phun bị nghẹt hoặc bugi đánh lửa yếu khiến quá trình cháy không hoàn toàn, gây ra khói và làm tăng nồng độ chất gây ô nhiễm.
Hệ thống thoát khí (Ống xả): Các vết thủng trên đường ống hoặc bộ xúc tác khí thải bị hỏng sẽ làm sai lệch kết quả đo.
Dầu động cơ: Dầu quá cũ hoặc quá bẩn làm tăng ma sát và nhiệt độ động cơ, ảnh hưởng gián tiếp đến chất lượng khí thải.
Danh sách việc cần làm ngay cho chủ xe
Để quy trình đăng kiểm diễn ra thuận lợi sau ngày 1/3, các chuyên gia kỹ thuật khuyến cáo chủ xe thực hiện các bước chuẩn bị sau:
Vệ sinh họng hút và kim phun: Loại bỏ muội than tích tụ lâu ngày.
Thay lọc gió, lọc nhiên liệu: Đây là những linh kiện rẻ tiền nhưng có tác động cực lớn đến nồng độ khí thải.
Kiểm tra hệ thống điện: Đảm bảo các cảm biến khí thải hoạt động chính xác.
Nếu xe có khói đen hoặc khói xanh, chắc chắn hệ thống đang gặp vấn đề (thừa nhiên liệu hoặc hở xéc-măng). Bạn cần khắc phục triệt để lỗi này trước khi vào dây chuyền kiểm định.
Nhiều chủ xe có thói quen đổ xăng/dầu tại các cây xăng nhỏ lẻ không đảm bảo chất lượng. Nhiên liệu bẩn không chỉ làm hại động cơ mà còn khiến chỉ số khí thải tăng vọt. Hãy ưu tiên sử dụng các loại xăng, dầu đạt chuẩn (như dầu Diesel 0,001S-V) để tối ưu hóa quá trình cháy.
Trước khi vào trạm đăng kiểm, bạn nên chạy xe khoảng 15-20 phút để động cơ đạt được nhiệt độ làm việc lý tưởng. Khi máy nóng, các bộ phận xử lý khí thải (như bộ xúc tác) mới hoạt động hiệu quả nhất.
Việc siết chặt kiểm định khí thải không nhằm mục đích "làm khó" người dân mà hướng tới mục tiêu chung là không khí trong lành hơn. Đối với chủ xe, đây cũng là dịp để rà soát lại "sức khỏe" phương tiện, giúp xe vận hành bền bỉ hơn và tiết kiệm nhiên liệu hơn.
Hoạt động kiểm tra khí thải được thực hiện tại các trung tâm đăng kiểm hoặc cơ sở kiểm định được cấp phép. Các thông số CO, HC (động cơ xăng) và độ khói (động cơ diesel) của xe sẽ được đo theo quy chuẩn QCVN 85:2025. Những xe đạt chuẩn sẽ được cấp giấy chứng nhận hoặc tem khí thải để tiếp tục lưu thông.
Trường hợp không đạt tiêu chuẩn khí thải, xe sẽ bị từ chối cấp giấy chứng nhận kiểm định. Chủ xe buộc phải mang xe đến đại lý chính hãng hoặc các xưởng sửa chữa để vệ sinh, bảo dưỡng các bộ phận liên quan, như hệ thống phun nhiên liệu, cảm biến oxy, bộ xúc tác, bộ lọc hạt (DPF)…
Sau đó, xe phải quay lại trung tâm đăng kiểm để được kiểm tra lại.
Do đó, sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt kỹ thuật không chỉ giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức khi đi đăng kiểm mà còn thể hiện trách nhiệm của mỗi chủ xe với môi trường sống xung quanh. Hãy để chiếc xe của bạn luôn "sạch" và bền bỉ trên mọi nẻo đường.
Minh Thành
